ΗΠΑ: Στο τραπέζι η «μητέρα όλων των βομβών» για πλήγματα στο Ιράν

Στην προετοιμασία εναλλακτικών σχεδίων για ενδεχόμενη επανάληψη των στρατιωτικών επιχειρήσεων κατά του Ιράν φέρεται να έχει προχωρήσει το Πεντάγωνο, εξετάζοντας ακόμη και τη χρήση ενός από τα ισχυρότερα συμβατικά όπλα που διαθέτουν οι αμερικανικές ένοπλες δυνάμεις.

Σύμφωνα με δημοσίευμα του CNN την Πέμπτη (15 Οκτωβρίου), το οποίο επικαλείται πολλούς Αμερικανούς αξιωματούχους με γνώση των στρατιωτικών σχεδιασμών, στις επιλογές που εξετάζονται περιλαμβάνεται η βόμβα GBU-43/B Massive Ordnance Air Blast (MOAB), η οποία έχει γίνει ευρύτερα γνωστή με το προσωνύμιο «μητέρα όλων των βομβών».

Πρόκειται για ένα εξαιρετικά ισχυρό μη πυρηνικό όπλο, η πιθανή χρήση του οποίου σε ιρανικό έδαφος θα σηματοδοτούσε σημαντική κλιμάκωση της αμερικανικής στρατιωτικής εμπλοκής.

Ωστόσο, η εξέταση του συγκεκριμένου σεναρίου δεν συνεπάγεται ότι έχει ληφθεί απόφαση για την ενεργοποίησή του. Το CNBC επισημαίνει ότι δεν έχει επιβεβαιώσει ανεξάρτητα τις πληροφορίες του CNN και έχει απευθυνθεί στο αμερικανικό υπουργείο Άμυνας ζητώντας επίσημο σχόλιο.

Τι είναι η «μητέρα όλων των βομβών»

Η βόμβα αναπτύχθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 2000 και χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε πραγματική στρατιωτική επιχείρηση τον Απρίλιο του 2017, όταν οι ΗΠΑ έπληξαν συγκρότημα σηράγγων που χρησιμοποιούσαν μαχητές του Ισλαμικού Κράτους στο Αφγανιστάν.

Η δέσμευση Τραμπ πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές

Τα σενάρια νέων αμερικανικών πληγμάτων έρχονται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτική συγκυρία για τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, ο οποίος έχει ήδη δηλώσει ότι δεν σκοπεύει να διατάξει επανάληψη των επιθέσεων κατά του Ιράν πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου.

Στις δηλώσεις του στις 8 Οκτωβρίου, ο Αμερικανός πρόεδρος επιχείρησε να αποσαφηνίσει τις άμεσες προθέσεις της κυβέρνησής του, χωρίς ωστόσο να αποκλείσει νέα στρατιωτική δράση σε μεταγενέστερο χρόνο.

Η στάση αυτή αντανακλά τις πιέσεις που δέχεται ο Λευκός Οίκος, καθώς η παρατεταμένη κρίση στη Μέση Ανατολή δημιουργεί ολοένα μεγαλύτερες πολιτικές και οικονομικές προκλήσεις στο εσωτερικό των Ηνωμένων Πολιτειών.

Η άνοδος των τιμών της ενέργειας, οι πληθωριστικές πιέσεις και οι ανησυχίες για τις επιπτώσεις ενός παρατεταμένου πολέμου στην αμερικανική οικονομία επιβαρύνουν το πολιτικό περιβάλλον ενόψει της εκλογικής αναμέτρησης.

Για την κυβέρνηση Τραμπ, η ανάγκη προβολής στρατιωτικής ισχύος συνυπάρχει πλέον με την προσπάθεια να αποφευχθεί μια νέα κλιμάκωση που θα μπορούσε να ενισχύσει τη δυσαρέσκεια των Αμερικανών ψηφοφόρων.

Στενό του Ορμούζ και Σαουδική Αραβία στο επίκεντρο της έντασης

Την ίδια στιγμή, η κατάσταση ασφαλείας στη Μέση Ανατολή παραμένει εξαιρετικά εύθραυστη.

Η βύθιση πλοίου μεταφοράς εμπορευματοκιβωτίων στο Στενό του Ορμούζ την Τετάρτη (14 Οκτωβρίου), σε συνδυασμό με τις θανατηφόρες επιθέσεις που έχουν εξαπολύσει οι υποστηριζόμενοι από το Ιράν Χούθι στη Σαουδική Αραβία, εντείνουν τις ανησυχίες για περαιτέρω αποσταθεροποίηση.

Το Στενό του Ορμούζ παραμένει μία από τις σημαντικότερες θαλάσσιες αρτηρίες του παγκόσμιου ενεργειακού εμπορίου. Κάθε νέα διαταραχή στη ναυσιπλοΐα μπορεί να προκαλέσει αλυσιδωτές επιπτώσεις στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, στο κόστος μεταφορών και συνολικά στην παγκόσμια οικονομία.

Οι εξελίξεις αυτές ενισχύουν τους φόβους ότι η αντιπαράθεση ΗΠΑ και Ιράν ενδέχεται να αποκτήσει ακόμη ευρύτερα περιφερειακά χαρακτηριστικά, με τη συμμετοχή ένοπλων οργανώσεων και την απειλή νέων επιθέσεων κατά ενεργειακών και άλλων κρίσιμων υποδομών.

Η Τεχεράνη ενισχύει την άμυνά της και προειδοποιεί

Απέναντι στα σενάρια νέων αμερικανικών επιδρομών, το Ιράν εμφανίζεται αποφασισμένο να διατηρήσει τη στρατιωτική και διπλωματική πίεση προς την Ουάσινγκτον.

Σύμφωνα με δημοσίευμα της Wall Street Journal, η Τεχεράνη ενισχύει τα μέτρα προστασίας γύρω από ευαίσθητες ενεργειακές και πυρηνικές εγκαταστάσεις, προετοιμαζόμενη για το ενδεχόμενο επανάληψης των αμερικανικών επιθέσεων.

Παράλληλα, ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, διαμήνυσε σε τηλεοπτικό του διάγγελμα αργά την Τετάρτη ότι η χώρα του δεν πρόκειται να εγκαταλείψει τις διεκδικήσεις της.

Όπως μετέδωσαν ιρανικά κρατικά μέσα ενημέρωσης, ο Γκαλιμπάφ υποστήριξε ότι η Τεχεράνη οφείλει να αξιοποιήσει συνδυαστικά τη στρατιωτική της ισχύ, τις αμυντικές δυνατότητές της, τις διαπραγματεύσεις και την περιφερειακή της επιρροή, προκειμένου να αναγκάσει τις ΗΠΑ να αποδεχθούν τα αιτήματά της.

Μεταξύ των βασικών απαιτήσεων που έχουν διατυπώσει κατά το παρελθόν Ιρανοί αξιωματούχοι περιλαμβάνονται η άρση του αμερικανικού ναυτικού αποκλεισμού, η κατάργηση των κυρώσεων και η αποχώρηση των αμερικανικών στρατιωτικών δυνάμεων από την περιοχή.

Ο πρόεδρος του ιρανικού κοινοβουλίου διευκρίνισε, πάντως, ότι στόχος της Τεχεράνης δεν είναι η εμπλοκή σε έναν ατέρμονο πόλεμο. Αντιθέτως, όπως υποστήριξε, βασική επιδίωξη είναι να αποτραπεί η δυνατότητα των Ηνωμένων Πολιτειών και των συμμάχων τους να επιβάλουν τους στόχους τους μέσω στρατιωτικής βίας.

Ο φόβος μιας νέας, ανεξέλεγκτης κλιμάκωσης

Η αποκάλυψη για την πιθανή χρήση της «μητέρας όλων των βομβών» προσθέτει ένα ακόμη στοιχείο αβεβαιότητας σε μια σύγκρουση που εξακολουθεί να επηρεάζει τις γεωπολιτικές ισορροπίες και τις διεθνείς αγορές.

Από τη μία πλευρά, η Ουάσινγκτον διατηρεί ανοιχτές τις στρατιωτικές επιλογές της, επιδιώκοντας να ενισχύσει την αποτρεπτική της ισχύ. Από την άλλη, η Τεχεράνη επιχειρεί να καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να υποχωρήσει υπό την απειλή νέων πληγμάτων.

Το γεγονός ότι εξετάζονται τόσο ισχυρά συμβατικά όπλα αναδεικνύει τη σοβαρότητα των σχεδιασμών, χωρίς ωστόσο να προεξοφλεί μια επικείμενη επίθεση.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι κατά πόσον οι δύο πλευρές θα επιλέξουν τη διαπραγματευτική οδό ή αν η συνεχιζόμενη στρατιωτική και πολιτική αντιπαράθεση θα οδηγήσει σε νέο κύκλο εχθροπραξιών, με συνέπειες που ενδέχεται να ξεπεράσουν κατά πολύ τα σύνορα του Ιράν.

Για την ώρα, η Ουάσινγκτον εξετάζει τα επόμενα βήματά της, ενώ η Τεχεράνη δηλώνει έτοιμη να συνεχίσει την αντιπαράθεση, διατηρώντας τη Μέση Ανατολή σε κατάσταση υψηλού συναγερμού.