Ο πολιτικός κίνδυνος επιστρέφει στην Ελλάδα ως βασική μεταβλητή για την οικονομία, σε μια περίοδο όπου η χώρα έχει ανακτήσει μεγάλο μέρος της αξιοπιστίας της αλλά εξακολουθεί να κουβαλά τις «ουλές» της κρίσης.
Στην ανάλυση “Greece Outlook: Elections, Uncertainty and Economic Fragility”, οι Colin Ellis, Dawn Holland, Thomas Sgouralis και Michael Grammatikopoulos της Moody’s Analytics εξετάζουν τι μπορεί να σημαίνει ο εκλογικός κύκλος του 2027 για την ελληνική οικονομία, με αφετηρία τις δημοσκοπήσεις που δεν δείχνουν καθαρό νικητή από την πρώτη κάλπη.
Το κεντρικό μήνυμα είναι ότι η Ελλάδα δεν έχει την πολυτέλεια μιας παρατεταμένης πολιτικής αστάθειας. Οι αναλυτές της Moody’s Analytics αναπτύσσουν σενάρια που ξεκινούν από μια ομαλή εκλογική διαδικασία και φθάνουν έως μια περίοδο διαρκούς αβεβαιότητας και επαναλαμβανόμενων εκλογικών αναμετρήσεων, η οποία θα μπορούσε να πλήξει την εμπιστοσύνη, να καθυστερήσει επενδύσεις, να αυξήσει τα spreads και να συγκρατήσει την ανάπτυξη.
Η προειδοποίηση αποκτά μεγαλύτερη σημασία επειδή η ελληνική οικονομία παραμένει ευάλωτη σε σοκ εμπιστοσύνης. Η ίδια η Moody’s Analytics υπενθυμίζει ότι η Ελλάδα εξακολουθεί να εμφανίζει υστέρηση σε σχέση με το προ κρίσης επίπεδο του 2008, άρα το περιθώριο λάθους είναι περιορισμένο.
Πρώτο σενάριο: Soft Landing. Πρόκειται για την πιο ομαλή εκδοχή. Οι εκλογές διεξάγονται χωρίς σοβαρή αναταραχή, σχηματίζεται λειτουργική κυβέρνηση και η οικονομική πολιτική παραμένει προβλέψιμη. Σε αυτό το σενάριο, η ανάπτυξη διατηρείται κοντά στο 1,6% το 2026 και ενισχύεται περίπου στο 2,7% το 2027, πριν κινηθεί κοντά στο 2,6% το 2028, σύμφωνα με το σχετικό γράφημα της Moody’s Analytics.
Δεύτερο σενάριο: Mild Turbulence. Εδώ η πολιτική ένταση αυξάνεται, αλλά δεν μετατρέπεται σε συστημική κρίση. Η αβεβαιότητα επιβαρύνει την ψυχολογία επιχειρήσεων και επενδυτών, χωρίς όμως να ανατρέπει πλήρως τη μακροοικονομική τροχιά. Η ανάπτυξη φαίνεται χαμηλότερη από το βασικό σενάριο το 2026 και το 2027, αλλά παραμένει πάνω από το 2% το 2027 και το 2028.
Τρίτο σενάριο: Severely Adverse. Σε αυτή την εκδοχή, η πολιτική αβεβαιότητα γίνεται πιο επίμονη και αρχίζει να περνά στις αγορές. Το κόστος δανεισμού αυξάνεται, οι επενδύσεις αναβάλλονται και η οικονομία χάνει ταχύτητα. Το γράφημα της Moody’s Analytics δείχνει ανάπτυξη περίπου 2,1% το 2027, αλλά αισθητή επιβράδυνση κοντά στο 1,6% το 2028.
Τέταρτο σενάριο: Unprecedented Uncertainty. Είναι το πιο αρνητικό πολιτικό σενάριο: παρατεταμένη αδυναμία σχηματισμού σταθερής κυβέρνησης ή επαναλαμβανόμενοι εκλογικοί κύκλοι. Εκεί η ανάπτυξη σχεδόν παγώνει το 2027, υποχωρώντας περίπου στο 0,6%, καθώς η αβεβαιότητα επηρεάζει την κατανάλωση, τις επενδύσεις και το risk premium της χώρας.
Η ανάλυση συνδέει ευθέως τις εκλογές με τον δείκτη οικονομικής πολιτικής αβεβαιότητας. Το σχετικό γράφημα για την Ελλάδα δείχνει ότι οι εκλογικές περίοδοι έχουν ιστορικά συμπέσει με αυξήσεις της αβεβαιότητας, ενώ η γραμμή του δείκτη εμφανίζει νέα άνοδο προς το 2025.
Το κρίσιμο συμπέρασμα είναι ότι η πολιτική σταθερότητα δεν αποτελεί απλώς θεσμικό ζητούμενο, αλλά οικονομικό περιουσιακό στοιχείο. Για μια οικονομία που στηρίζεται στην επενδυτική εμπιστοσύνη, στην αξιοποίηση ευρωπαϊκών πόρων και στη διατήρηση χαμηλού κόστους χρηματοδότησης, ακόμη και η αίσθηση παρατεταμένης ακυβερνησίας μπορεί να λειτουργήσει σαν φόρος πάνω στην ανάπτυξη.