Νορβηγία: Κατάσχεση ρωσικού πλοίου στο Σβάλμπαρντ για την αποζημίωση της Naftogaz

Σε μια εξέλιξη με έντονες νομικές και πολιτικές προεκτάσεις, οι νορβηγικές αρχές προχώρησαν στην κατάσχεση του ρωσικού πλοίου «Professor Molchanov» στο αρχιπέλαγος Σβάλμπαρντ, στο πλαίσιο της προσπάθειας της ουκρανικής ενεργειακής εταιρείας Naftogaz να εκτελέσει δικαστική απόφαση σε βάρος της Ρωσίας.

Η υπόθεση αφορά αποζημίωση ύψους 4,22 δισ. δολαρίων, η οποία έχει επιδικαστεί στη Naftogaz για τις απώλειες που υπέστη από την απαλλοτρίωση περιουσιακών της στοιχείων στην Κριμαία μετά τη ρωσική προσάρτηση της χερσονήσου το 2014.

Το πλοίο εντοπίστηκε και κατασχέθηκε στα ανοικτά του Σβάλμπαρντ, με τις νορβηγικές αρχές να επιβεβαιώνουν ότι θα παραμείνει στο αρχιπέλαγος. Σύμφωνα με τη δικηγορική εταιρεία Covington, η οποία εκπροσωπεί τη Naftogaz, η ενέργεια εντάσσεται στη διαδικασία εκτέλεσης της δικαστικής απόφασης.

Παράλληλα, έχει ληφθεί μέριμνα για τους επιβάτες και τα μέλη του πληρώματος που βρίσκονται στο πλοίο, σε συνεργασία με τη ρωσική εταιρεία Arktikugol, η οποία διαχειρίζεται ρωσικά περιουσιακά στοιχεία στο Σβάλμπαρντ.

Η αντίδραση της Μόσχας και το ιδιαίτερο καθεστώς του Σβάλμπαρντ

Η Μόσχα αντέδρασε στην κατάσχεση, με τον Ρώσο πρέσβη στη Νορβηγία, Νικολάι Κορτσουνόφ, να δηλώνει ότι η Ρωσία θα επιδιώξει την απελευθέρωση του πλοίου μέσω της νομικής οδού. Παράλληλα, ζήτησε να διασφαλιστεί η ασφάλεια των επιβατών και του πληρώματος.

Η υπόθεση αποκτά πρόσθετη βαρύτητα λόγω του ειδικού νομικού καθεστώτος του Σβάλμπαρντ. Το αρχιπέλαγος αποτελεί νορβηγικό έδαφος από το 1925, ενώ η Συνθήκη του 1920 παρέχει στους πολίτες των συμβαλλόμενων κρατών, μεταξύ αυτών και της Ρωσίας, δικαιώματα εγκατάστασης και οικονομικής δραστηριότητας υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.

Η Naftogaz έχει ήδη κινηθεί δικαστικά για την αξιοποίηση ρωσικών περιουσιακών στοιχείων στο Σβάλμπαρντ. Δικαστικές αποφάσεις έχουν επιτρέψει την κατάσχεση δύο ακινήτων της Arktikugol, με τη ρωσική πλευρά να έχει προσβάλει τις συγκεκριμένες αποφάσεις.

Η δικαστική αντιπαράθεση μεταξύ Naftogaz και Ρωσίας βρίσκεται σε εξέλιξη από το 2016. Τον Απρίλιο του 2023, δικαστήριο στη Χάγη επιδίκασε στην ουκρανική εταιρεία αποζημίωση 4,22 δισ. δολαρίων, πέραν τόκων και δικαστικών εξόδων.

Η κατάσχεση του «Professor Molchanov» αποτελεί το τελευταίο επεισόδιο στη διεθνή προσπάθεια της Naftogaz να επιβάλει την εκτέλεση της απόφασης και να ανακτήσει μέρος των χρημάτων που της έχουν επιδικαστεί.