Ντράγκι: Υψηλά τα εμπόδια για παρέμβαση της ΕΚΤ στη γαλλική κρίση χρέους

Δύσκολη θεωρεί την ενεργοποίηση του έκτακτου μηχανισμού παρέμβασης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τη στήριξη της Γαλλίας ο πρώην πρόεδρός της, Μάριο Ντράγκι, την ώρα που η δημοσιονομική κρίση στη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωζώνης εντείνει την ανησυχία των επενδυτών.

Σύμφωνα με το Bloomberg, ο Ντράγκι εκτιμά ότι ο πήχης για την ενεργοποίηση του μηχανισμού αντιμετώπισης κρίσεων της ΕΚΤ παραμένει ιδιαίτερα υψηλός, παρά τις αυξανόμενες πιέσεις στην αγορά γαλλικών κρατικών ομολόγων.

Η Γαλλία αντιμετωπίζει έναν ιδιαίτερα δύσκολο συνδυασμό υψηλού δημόσιου χρέους, επίμονων δημοσιονομικών ελλειμμάτων και πολιτικής αστάθειας, που έχει οδηγήσει σε σημαντική αύξηση του κόστους δανεισμού της. Το δημόσιο χρέος κινείται κοντά στο 120% του ΑΕΠ, ενώ το δημοσιονομικό έλλειμμα αναμένεται να διαμορφωθεί στο 5,4% του ΑΕΠ το 2026. Το σχέδιο προϋπολογισμού για το 2027 προβλέπει περιορισμό του στο 5%, στόχος που εξακολουθεί να απέχει από το ευρωπαϊκό όριο του 3%.

Η ανησυχία αποτυπώνεται στις αγορές ομολόγων. Το περιθώριο απόδοσης μεταξύ των γαλλικών και γερμανικών δεκαετών τίτλων κινήθηκε στις 14 Οκτωβρίου κοντά στις 140 μονάδες βάσης, αντανακλώντας την αυξανόμενη επιφυλακτικότητα απέναντι στη δημοσιονομική πορεία της χώρας.

Παράλληλα, οι προεδρικές εκλογές του 2027 και οι δυσκολίες εξασφάλισης πολιτικής συναίνεσης για τη δημοσιονομική προσαρμογή αυξάνουν την αβεβαιότητα σχετικά με την ικανότητα της γαλλικής κυβέρνησης να σταθεροποιήσει τα δημόσια οικονομικά.

Γιατί η ΕΚΤ δεν μπορεί να παρέμβει αυτόματα

Το εργαλείο προστασίας της μετάδοσης της νομισματικής πολιτικής είναι το Transmission Protection Instrument (TPI), το οποίο δημιουργήθηκε τον Ιούλιο του 2022. Ο μηχανισμός επιτρέπει στην ΕΚΤ να πραγματοποιεί αγορές κρατικών ομολόγων στη δευτερογενή αγορά, χωρίς προκαθορισμένο ανώτατο όριο, όταν διαπιστώνει αδικαιολόγητες και άτακτες κινήσεις που απειλούν τη μετάδοση της ενιαίας νομισματικής πολιτικής.

Ωστόσο, η ενεργοποίησή του δεν είναι αυτόματη. Η ΕΚΤ εξετάζει κατά πόσον μια χώρα ακολουθεί βιώσιμη δημοσιονομική πολιτική, συμμορφώνεται με το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο και αντιμετωπίζει πιέσεις που δεν δικαιολογούνται από τα οικονομικά της θεμελιώδη μεγέθη.

Εδώ εντοπίζεται και το βασικό πρόβλημα της Γαλλίας. Η χώρα βρίσκεται σε διαδικασία υπερβολικού ελλείμματος, ενώ σημαντικό μέρος της αύξησης των αποδόσεων των ομολόγων της συνδέεται με πραγματικές δημοσιονομικές και πολιτικές αδυναμίες.

Κατά συνέπεια, θα ήταν δύσκολο για την ΕΚΤ να δικαιολογήσει μια παρέμβαση αποκλειστικά με στόχο τη μείωση του κόστους δανεισμού του γαλλικού Δημοσίου. Η τελική απόφαση, πάντως, παραμένει στη διακριτική ευχέρεια του Διοικητικού Συμβουλίου της.

Το TPI δεν έχει ενεργοποιηθεί μέχρι τώρα.

Λαγκάρντ: Η λύση πρέπει να δοθεί στη Γαλλία

Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε και η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, η οποία στις 14 Οκτωβρίου ξεκαθάρισε ότι η αντιμετώπιση των προβλημάτων της Γαλλίας πρέπει να ξεκινήσει από την ίδια τη χώρα. Η Λαγκάρντ υπογράμμισε ότι προτεραιότητα αποτελεί η εφαρμογή αξιόπιστης δημοσιονομικής πολιτικής, περιορίζοντας τις προσδοκίες για άμεση παρέμβαση της κεντρικής τράπεζας στην αγορά γαλλικών ομολόγων.

Ο κίνδυνος μετάδοσης της κρίσης στην Ευρωζώνη

Η μεγαλύτερη ανησυχία αφορά το ενδεχόμενο οι πιέσεις στη Γαλλία να εξαπλωθούν και σε άλλες οικονομίες της Ευρωζώνης. Η άνοδος των αποδόσεων έχει ήδη επηρεάσει τις αγορές ομολόγων άλλων ευρωπαϊκών χωρών, αναζωπυρώνοντας τη συζήτηση για τους κινδύνους χρηματοπιστωτικού κατακερματισμού.

Μια γενικευμένη και ανεξέλεγκτη αύξηση του κόστους δανεισμού, η οποία δεν θα δικαιολογούνταν από τα θεμελιώδη μεγέθη των επιμέρους οικονομιών, θα μπορούσε να δημιουργήσει ισχυρότερο επιχείρημα υπέρ της παρέμβασης της ΕΚΤ.

Προς το παρόν, πάντως, οι ευρωπαϊκοί θεσμοί δεν διαπιστώνουν ενδείξεις νέας συστημικής κρίσης δημόσιου χρέους. Ο Ευρωπαίος επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις επισήμανε ότι απαιτείται δημοσιονομική σύνεση, καθώς το αυξημένο κόστος χρηματοδότησης περιορίζει τα περιθώρια ελιγμών των κυβερνήσεων.

Την κατάσταση περιπλέκει η αναζωπύρωση του πληθωρισμού λόγω της ενεργειακής κρίσης, η οποία διατηρεί πιέσεις για υψηλότερα επιτόκια στην Ευρωζώνη και καθιστά ακόμη δυσκολότερη τη διαχείριση των υπερχρεωμένων οικονομιών.