Ο Σάντσεθ ζητά από την ΕΕ να βάλει τέλος στη συμφωνία σύνδεσης με το Ισραήλ

Ο πρωθυπουργός της Ισπανίας, Πέδρο Σάντσεθ, κάλεσε την Ευρωπαϊκή Ένωση να τερματίσει τη συμφωνία σύνδεσης με το Ισραήλ, εντείνοντας περαιτέρω τη δημόσια κριτική της Μαδρίτης προς την κυβέρνηση Νετανιάχου. Μιλώντας την Κυριακή σε πολιτική συγκέντρωση στην Ανδαλουσία, υποστήριξε ότι μια χώρα που παραβιάζει το διεθνές δίκαιο και τις θεμελιώδεις αρχές της ΕΕ δεν μπορεί να θεωρείται στρατηγικός εταίρος.

Η ισπανική κυβέρνηση αναμένεται να θέσει επίσημα το θέμα στο τραπέζι των υπουργών Εξωτερικών της ΕΕ, επιδιώκοντας να αυξηθεί η πίεση προς το Ισραήλ εν μέσω της συνεχιζόμενης σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Ο Σάντσεθ έχει αναδειχθεί σε έναν από τους πιο έντονους επικριτές του Ισραήλ εντός της Ένωσης, καταγγέλλοντας τη στρατιωτική του δράση στη Γάζα, αλλά και τις επιθέσεις που, κατά τους επικριτές τους, απειλούν να αποσταθεροποιήσουν ακόμη περισσότερο την ευρύτερη περιοχή.

Στο ίδιο μήκος κύματος, οι υπουργοί Εξωτερικών της Ισπανίας, της Ιρλανδίας και της Σλοβενίας απέστειλαν επιστολή προς την επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας, Κάγια Κάλας, υποστηρίζοντας ότι το Ισραήλ παραβιάζει τη συμφωνία σύνδεσης με την ΕΕ. Στην επιχειρηματολογία τους περιλαμβάνονται ζητήματα που αφορούν τα ανθρώπινα δικαιώματα, όπως η βία εποίκων στη Δυτική Όχθη και άλλες πολιτικές που, σύμφωνα με τις ίδιες χώρες, έρχονται σε σύγκρουση με τις βασικές ευρωπαϊκές αξίες.

Ωστόσο, η προσπάθεια της Μαδρίτης προσκρούει στις ισορροπίες εντός της ΕΕ. Η αναστολή ή ο τερματισμός της συμφωνίας θεωρείται πολιτικά εξαιρετικά δύσκολη, καθώς αρκετά κράτη-μέλη, με προεξάρχουσες χώρες όπως η Γερμανία, έχουν μέχρι σήμερα αντιταχθεί σε πιο σκληρά μέτρα κατά του Ισραήλ. Έτσι, ακόμη κι αν η Ισπανία επιμείνει, η επίτευξη κοινής ευρωπαϊκής γραμμής παραμένει αβέβαιη.

Η συμφωνία σύνδεσης 

Η συμφωνία σύνδεσης ΕΕ-Ισραήλ αποτελεί τη βασική νομική βάση των πολιτικών και εμπορικών σχέσεων των δύο πλευρών και βρίσκεται σε ισχύ από την 1η Ιουνίου 2000. Το άρθρο 2 της συμφωνίας προβλέπει ρητά ότι οι σχέσεις των δύο μερών στηρίζονται στον σεβασμό των δημοκρατικών αρχών και των θεμελιωδών ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το θέμα έχει ήδη βρεθεί στο επίκεντρο των Βρυξελλών. Τον Μάιο του 2025, η Κάγια Κάλας ανακοίνωσε ότι η ΕΕ θα προχωρήσει σε επανεξέταση της συμφωνίας με το Ισραήλ λόγω της ανθρωπιστικής κατάστασης στη Γάζα, έπειτα από στήριξη της πλειοψηφίας των υπουργών Εξωτερικών.

Παρά την πίεση από χώρες όπως η Ισπανία, η Ιρλανδία και η Σλοβενία, η ΕΕ παραμένει διχασμένη ως προς το αν πρέπει να περάσει από την επανεξέταση σε κυρώσεις ή σε μερική αναστολή της συμφωνίας. Τον Ιούνιο του 2025, το Reuters μετέδιδε ότι αρκετά κράτη-μέλη αντιδρούσαν σε πιο αυστηρά μέτρα, ενώ αργότερα η Ευρωπαϊκή Επιτροπή προχώρησε σε πρόταση για αναστολή ορισμένων εμπορικών παραχωρήσεων, επικαλούμενη παραβίαση του άρθρου 2.