Παρέμβαση Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών: Οι θερινές εκπτώσεις έχασαν το ρόλο τους, 7 στις 10 επιχειρήσεις με πτώση τζίρου

Οι θερινές εκπτώσεις, ένας θεσμός που επί δεκαετίες αποτελούσε για το λιανεμπόριο την κορύφωση της εμπορικής περιόδου και το βασικό εργαλείο ρευστοποίησης των εποχικών αποθεμάτων, φαίνεται ότι έχουν χάσει μεγάλο μέρος της εμπορικής τους δυναμικής και, κυρίως, τον διακριτό ρόλο που είχαν στην αγορά.

Αυτό είναι το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από την έρευνα του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών σε 409 μικρομεσαίες επιχειρήσεις του λιανικού εμπορίου, η οποία αποτυπώνει μια ιδιαίτερα αρνητική εικόνα για τη θερινή αγορά του 2026, παρά τα υψηλά ποσοστά εκπτώσεων. Το 71,3% των επιχειρήσεων δηλώνει χαμηλότερο τζίρο σε σχέση με την αντίστοιχη περίοδο του 2025, ενώ το 98% τάσσεται υπέρ της αλλαγής του θεσμικού πλαισίου για τις προσφορές και τις εκπτώσεις. Παράλληλα, το 93,4% θεωρεί ότι το καθεστώς των συνεχών προσφορών ευνοεί κυρίως μεγάλες επιχειρήσεις, πολυεθνικές και ηλεκτρονικές πλατφόρμες εις βάρος των μικρομεσαίων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Πάνω από τις μισές επιχειρήσεις είδαν πτώση τζίρου στις φετινές θερινές εκπτώσεις

Στα επτά δισεκατομμύρια ευρώ εκτιμάται ο τζίρος σύμφωνα με το ΕΒΕΠ με την πίεση στο διαθέσιμο εισόδημα να περιορίζει τον όγκο των πωλήσεων

Τα ευρήματα, όμως, δεν αποτυπώνουν απλώς μία κακή εκπτωτική περίοδο. Αναδεικνύουν ένα βαθύτερο, θεσμικό πρόβλημα: όταν οι προσφορές μπορούν να πραγματοποιούνται σχεδόν καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, η θεσμοθετημένη περίοδος των εκπτώσεων παύει να αποτελεί ένα ξεχωριστό εμπορικό γεγονός για τον καταναλωτή και ένα αποτελεσματικό εργαλείο για τη μικρομεσαία επιχείρηση.

Οι εκπτώσεις έχασαν την εμπορική τους «μοναδικότητα»

Ιδιαίτερα αποκαλυπτική είναι η απάντηση των επιχειρήσεων στο ερώτημα κατά πόσο η δυνατότητα πραγματοποίησης προσφορών καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους έχει μειώσει την εμπορική αξία των θεσμοθετημένων εκπτώσεων. Το 70,4% απαντά ότι την έχει μειώσει σε πολύ μεγάλο βαθμό και ένα επιπλέον 23,6% σε μεγάλο βαθμό. Συνολικά, δηλαδή, το 94% των ερωτηθέντων θεωρεί ότι οι συνεχείς προσφορές έχουν αποδυναμώσει τον ίδιο τον θεσμό των εκπτώσεων.

Ακόμη εντονότερη είναι η εικόνα όταν οι επιχειρήσεις καλούνται να συγκρίνουν την αποτελεσματικότητα των τακτικών εκπτώσεων με τα προηγούμενα χρόνια, μετά την απελευθέρωση των προσφορών με τον Ν. 4965/2022. Το 71,8% χαρακτηρίζει τις εκπτωτικές περιόδους “πολύ λιγότερο αποτελεσματικές” και το 23,2% “λιγότερο αποτελεσματικές”. Μόλις το 4,6% θεωρεί ότι παραμένουν το ίδιο αποτελεσματικές και μόλις το 0,4% ότι είναι περισσότερο αποτελεσματικές.

Η έρευνα δείχνει έτσι ότι το ζήτημα δεν περιορίζεται στη συγκυριακή μείωση της κατανάλωσης. Η αγορά εκτιμά ότι έχει αλλοιωθεί η ίδια η λειτουργία της εκπτωτικής περιόδου: όταν ο καταναλωτής γνωρίζει ότι μπορεί να συναντήσει προσφορές οποιαδήποτε στιγμή του χρόνου, μειώνεται το κίνητρο να περιμένει τις επίσημες εκπτώσεις.

Το συμπέρασμα επιβεβαιώνεται από ένα ακόμη ιδιαίτερα ισχυρό εύρημα: το 81,3% των επιχειρήσεων πιστεύει ότι οι καταναλωτές έχουν πλέον σταματήσει να περιμένουν τις επίσημες εκπτωτικές περιόδους, ακριβώς επειδή βρίσκουν προσφορές σε όλη τη διάρκεια του έτους.

Επτά στις δέκα επιχειρήσεις με χαμηλότερο τζίρο

Το νέο περιβάλλον αποτυπώνεται άμεσα και στις πωλήσεις. Η έρευνα δείχνει ότι 71,3% των επιχειρήσεων είχε χειρότερο τζίρο από πέρυσι. Ειδικότερα, το 27,3% καταγράφει μείωση έως 10%, το 36,2% μείωση μεταξύ 11% και 25% και το 7,8% πτώση από 26% έως 50%. Αντίθετα, μόλις ένα μικρό ποσοστό των επιχειρήσεων εμφανίζει βελτίωση σε σχέση με το προηγούμενο έτος, ενώ το 22,6% δηλώνει ότι κινήθηκε στα ίδια επίπεδα.

Η εικόνα αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία εάν συνδυαστεί με τις πιέσεις που δηλώνουν ότι αντιμετωπίζουν σήμερα οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Ως σημαντικότερο πρόβλημα, το 39,7% αναφέρει την αύξηση του λειτουργικού κόστους, ενώ ακολουθεί με 17,7% η μείωση του διαθέσιμου εισοδήματος των καταναλωτών. Ο αθέμιτος ανταγωνισμός από μεγάλες αλυσίδες συγκεντρώνει 13,8% και ο ανταγωνισμός από διεθνείς ηλεκτρονικές πλατφόρμες 12,2%. Ακολουθούν οι υψηλές ασφαλιστικές εισφορές, οι τραπεζικές χρεώσεις και οι χρεώσεις καρτών με 8,4%, καθώς και η έλλειψη ρευστότητας με 8%.

Πρόκειται επομένως για επιχειρήσεις οι οποίες καλούνται να λειτουργήσουν ταυτόχρονα μέσα σε ένα περιβάλλον αυξημένου κόστους, περιορισμένης αγοραστικής δύναμης και έντονου ανταγωνισμού, έχοντας παράλληλα χάσει ένα από τα παραδοσιακά εργαλεία ενίσχυσης της ρευστότητάς τους στο τέλος κάθε εμπορικής σεζόν.

Το 93,4% βλέπει όφελος για μεγάλες αλυσίδες και πλατφόρμες

Ιδιαίτερα σαφής είναι η θέση των μικρομεσαίων επιχειρήσεων ως προς το ποιοι έχουν ωφεληθεί από τη δυνατότητα συνεχών προσφορών. Το 93,4% απαντά ότι έχουν ευνοηθεί κυρίως οι μεγάλες αλυσίδες, οι πολυεθνικές και οι ηλεκτρονικές πλατφόρμες. Μόλις το 5,7% θεωρεί ότι όλες οι επιχειρήσεις έχουν ευνοηθεί εξίσου, ενώ η επιλογή «κυρίως οι μικρομεσαίες επιχειρήσεις» συγκεντρώνει 0%.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η αξιολόγηση του ίδιου του ισχύοντος πλαισίου: 58,2% δηλώνει ότι λειτουργεί σε βάρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων και 40,4% ότι λειτουργεί υπέρ των μεγάλων επιχειρήσεων. Αθροιστικά, 98,6% των συμμετεχόντων κρίνει ότι το πλαίσιο δημιουργεί συνθήκες ανισορροπίας στην αγορά, ενώ μόλις το 0,6% θεωρεί ότι λειτουργεί υπέρ του υγιούς ανταγωνισμού.

Σχεδόν καθολικό αίτημα για θεσμική παρέμβαση

Τα αποτελέσματα της έρευνας διαμορφώνουν ένα εξαιρετικά σαφές μήνυμα προς την Πολιτεία. Στο ερώτημα εάν η επαναφορά αυστηρότερων κανόνων στις προσφορές και η αλλαγή του θεσμικού πλαισίου, μέσω τροποποίησης του Ν. 4965/2022, θα μπορούσαν να επαναφέρουν ουσιαστικό εμπορικό ενδιαφέρον στις θεσμοθετημένες εκπτώσεις, 72,7% απαντά “σίγουρα ναι” και 25,3% “μάλλον ναι”. Συνολικά, το ποσοστό θετικής απάντησης φθάνει το 98%.

Παράλληλα, όταν οι επιχειρήσεις καλούνται να επιλέξουν ποια παρέμβαση θα συνέβαλε καθοριστικά στη διασφάλιση ίσων όρων ανταγωνισμού και στην ενίσχυση των εκπτώσεων, το 72,4% προκρίνει την αλλαγή του θεσμικού πλαισίου και την εφαρμογή αυστηρότερων κανόνων, ενώ το 26,3% ζητά περιορισμό αθέμιτων πρακτικών από ηλεκτρονικές πλατφόρμες. Μόλις το 1,3% απαντά ότι καμία από αυτές τις παρεμβάσεις δεν θα βοηθούσε.

Το αίτημα, επομένως, δεν αφορά την κατάργηση των προσφορών ούτε την επιστροφή σε μία αγορά χωρίς ανταγωνισμό. Αφορά τη δημιουργία σαφών, σταθερών και ισότιμων κανόνων, ώστε οι θεσμοθετημένες εκπτωτικές περίοδοι να αποκτήσουν ξανά ουσιαστικό περιεχόμενο και να μπορούν να λειτουργήσουν ως πραγματικό εμπορικό γεγονός.

Θάνος Τσαγγάρης: «Οι αποφάσεις για την αγορά πρέπει να λαμβάνονται με την αγορά»

Ο Πρόεδρος του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών, Θάνος Τσαγγάρης, επισημαίνει ότι οι εκπτώσεις «ήταν και πρέπει να παραμείνουν το τελευταίο εργαλείο ρευστοποίησης των αποθεμάτων της σεζόν» για τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις, υπογραμμίζοντας ότι σήμερα ο θεσμός έχει υπονομευθεί από τη δυνατότητα πραγματοποίησης διαρκών προσφορών.

Παράλληλα, συνδέει την επιδείνωση της κατάστασης με την πίεση που ασκούν η ακρίβεια και η στεγαστική επιβάρυνση στο διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών, καθώς και με το αυξημένο λειτουργικό κόστος και τον εντεινόμενο ανταγωνισμό που αντιμετωπίζει η μικρομεσαία επιχείρηση από μεγάλες αλυσίδες και ηλεκτρονικές πλατφόρμες.

Η θέση του Εμπορικού Συλλόγου Αθηνών είναι ότι απαιτείται άμεσος θεσμικός διάλογος, με σταθερούς κανόνες και παρεμβάσεις που μπορούν να στηρίξουν την αγορά χωρίς δημοσιονομικό κόστος. Ο Πρόεδρος του Συλλόγου προειδοποιεί ότι χωρίς ουσιαστική παρέμβαση, ένα σημαντικό μέρος των μικρομεσαίων επιχειρήσεων, ιδιαίτερα στις περιφερειακές αγορές, ενδέχεται μέσα στα επόμενα δύο έως τρία χρόνια να αντιμετωπίσει ζήτημα βιωσιμότητας.

Εδώ η έρευνα