Πρόσκληση Ζελένσκι στη σύνοδο του ΝΑΤΟ – Δοκιμάζει ξανά τις σχέσεις Τραμπ με τους συμμάχους

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, έχει προσκληθεί να συμμετάσχει στην ετήσια σύνοδο κορυφής του ΝΑΤΟ, που θα πραγματοποιηθεί στην Άγκυρα τον Ιούλιο, όπως επιβεβαίωσε ο γενικός γραμματέας της Συμμαχίας, Μαρκ Ρούτε. «Τον έχω ήδη προσκαλέσει», δήλωσε ο Ρούτε μετά τη συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών του ΝΑΤΟ στο Χέλσινγκμποργκ της Σουηδίας, προσθέτοντας ότι ο Ζελένσκι «θα είναι εκεί».

Η παρουσία του Ουκρανού προέδρου στη φετινή σύνοδο αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς η ατζέντα της Συμμαχίας έχει μετατοπιστεί αισθητά υπό τη νέα κυβέρνηση Τραμπ. Στη σύνοδο της Ουάσιγκτον το 2024, οι σύμμαχοι είχαν δηλώσει ότι η Ουκρανία βρίσκεται σε «μη αναστρέψιμη πορεία» προς την ευρωατλαντική ολοκλήρωση, συμπεριλαμβανομένης της μελλοντικής ένταξης στο ΝΑΤΟ. Ωστόσο, υπό τον Τραμπ, οι σαφείς δεσμεύσεις για την ένταξη του Κιέβου δεν φαίνεται να βρίσκονται πλέον στο επίκεντρο της συζήτησης.

Στην περσινή σύνοδο της Χάγης, η Ουάσιγκτον είχε επιμείνει να κυριαρχήσει το ζήτημα των αμυντικών δαπανών, πιέζοντας τα κράτη-μέλη να δεσμευτούν σε αύξηση των αμυντικών και συναφών δαπανών στο 5% του ΑΕΠ έως το 2035. Η συμφωνία προβλέπει 3,5% για βασικές αμυντικές ανάγκες και 1,5% για ευρύτερες δαπάνες ασφάλειας και ανθεκτικότητας.

Η συνάντηση των υπουργών Εξωτερικών στη Σουηδία θεωρήθηκε κρίσιμος σταθμός προετοιμασίας πριν από τη σύνοδο της Άγκυρας. Εκεί, ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ, Μάρκο Ρούμπιο, επανέλαβε τη δυσαρέσκεια της Ουάσιγκτον για τη στάση πολλών συμμάχων στον πόλεμο με το Ιράν, ο οποίος ξεκίνησε στις 28 Φεβρουαρίου με αιφνιδιαστικά πλήγματα των ΗΠΑ και του Ισραήλ κατά της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

Ο Ρούμπιο άφησε να εννοηθεί ότι ο Ντόναλντ Τραμπ θα θέσει προσωπικά το ζήτημα στους ηγέτες του ΝΑΤΟ, εκφράζοντας την «απογοήτευσή» του για την περιορισμένη στήριξη των συμμάχων. Σύμφωνα με αμερικανικές τοποθετήσεις, η Ουάσιγκτον ανέμενε μεγαλύτερη στρατιωτική συνδρομή, ιδίως στην προσπάθεια να διασφαλιστεί η ελεύθερη ναυσιπλοΐα στο Στενό του Ορμούζ.

Οι περισσότερες ευρωπαϊκές κυβερνήσεις υποστηρίζουν ότι δεν είχαν ενημερωθεί ούτε είχαν κληθεί να εγκρίνουν τη στρατηγική των ΗΠΑ και του Ισραήλ απέναντι στο Ιράν. Για τον λόγο αυτό, αρκετές θεωρούν ότι δεν είχαν αυτόματη υποχρέωση να εμπλακούν στρατιωτικά στη σύγκρουση. Ο Τραμπ, όμως, έχει υιοθετήσει πολύ πιο επιθετική στάση, κατηγορώντας δημοσίως Ευρωπαίους συμμάχους και τον Καναδά ότι δεν βοήθησαν στο άνοιγμα του Στενών του Ορμούζ.