Reuters: Το μυστικό σχέδιο της Amazon για τον έλεγχο των δεδομένων όλων των προϊόντων στον κόσμο

Μια φιλόδοξη στρατηγική, που θα μπορούσε να αλλάξει ριζικά τον τρόπο με τον οποίο οι καταναλωτές αναζητούν, συγκρίνουν και αγοράζουν προϊόντα στο διαδίκτυο, επεξεργάζεται η Amazon.

Στόχος της είναι να συγκεντρώσει πληροφορίες για σχεδόν κάθε προϊόν που πωλείται στον κόσμο, ανεξάρτητα από το εάν διατίθεται μέσω της δικής της πλατφόρμας.

Σύμφωνα με αποκαλυπτικό δημοσίευμα του Reuters, το σχέδιο φέρει την ονομασία «World Product Graph» και προβλέπει τη δημιουργία μιας τεράστιας, διαρκώς ενημερωμένης βάσης δεδομένων, η οποία θα περιλαμβάνει χαρακτηριστικά προϊόντων, τεχνικές προδιαγραφές, διαφορετικά μοντέλα και πληροφορίες που σήμερα βρίσκονται διασκορπισμένες σε χιλιάδες ιστοσελίδες κατασκευαστών, ηλεκτρονικών καταστημάτων και εξειδικευμένων φόρουμ.

Η επιδίωξη είναι σαφής: η Amazon θέλει να μετατραπεί από μια πλατφόρμα ηλεκτρονικών αγορών σε έναν παγκόσμιο κόμβο πληροφοριών για κάθε καταναλωτικό προϊόν, ώστε οι χρήστες να μην έχουν λόγο να αναζητούν απαντήσεις στην Google, στο Reddit, σε ιστοσελίδες αξιολογήσεων ή στους ιστότοπους των ίδιων των κατασκευαστών.

Παράλληλα, η πρωτοβουλία συνδέεται με μια ευρύτερη επιχειρηματική αναμέτρηση: την προσπάθεια της Amazon να διατηρήσει τον έλεγχο της διαδικασίας αγορών απέναντι στην ταχύτατη ανάπτυξη των αυτόνομων ψηφιακών βοηθών τεχνητής νοημοσύνης.

Το σχέδιο για το «κατάστημα των πάντων»

Το World Product Graph φιλοδοξεί να συγκεντρώσει σε ένα ενιαίο σύστημα δεδομένα για προϊόντα που διατίθενται όχι μόνο στην Amazon αλλά και από ανταγωνιστικά καταστήματα και κατασκευαστές σε ολόκληρο τον κόσμο.

Όπως αναφέρεται στο εσωτερικό έγγραφο που εξέτασε το Reuters, η Amazon θεωρεί ότι δεν μπορεί να αποτελεί τον βασικό προορισμό για κάθε καταναλωτική αναζήτηση όσο οι πελάτες της αναγκάζονται να εγκαταλείπουν την πλατφόρμα για να βρουν πληροφορίες σχετικά με τις διαφορές μεταξύ προϊόντων, τη συμβατότητα εξαρτημάτων ή τις δυνατότητες διαφορετικών μοντέλων.

Για να καλύψει αυτό το κενό, σχεδιάζει να αξιοποιήσει τόσο τις απευθείας συνεργασίες με μεγάλες εταιρείες όσο και την αυτοματοποιημένη συλλογή πληροφοριών από ιστοσελίδες τρίτων.

Σύμφωνα με το έγγραφο, η Amazon έχει ήδη συνάψει συμφωνίες με εταιρείες όπως η Coca-Cola και η Bayer για την παροχή δεδομένων προϊόντων, ενώ έχει πραγματοποιήσει επαφές υψηλού επιπέδου με την Procter & Gamble για την πιλοτική εφαρμογή της πρωτοβουλίας.

Το Reuters επισημαίνει, ωστόσο, ότι δεν κατέστη δυνατό να εξακριβωθεί με ποιον ακριβώς τρόπο θα πραγματοποιείται η συλλογή πληροφοριών από άλλους ιστότοπους ή εάν θα απαιτείται προηγούμενη άδεια σε όλες τις περιπτώσεις.

Το σχέδιο εντάσσεται στη μονάδα Selection & Catalog Systems της Amazon, υπό την εποπτεία του αντιπροέδρου Robert Tekiela, ενώ, σύμφωνα με πρόσωπο που γνωρίζει τις εσωτερικές διεργασίες, η εταιρεία έχει ήδη αρχίσει να ανακατανέμει προσωπικό για την υποστήριξη του έργου.

Η Google στο στόχαστρο – Ποιος ελέγχει την αναζήτηση προϊόντων

Πίσω από την πρωτοβουλία βρίσκεται και η επιθυμία της Amazon να αμφισβητήσει την κυριαρχία της Google στην αναζήτηση πληροφοριών πριν από μια αγορά.

Παρότι εκατομμύρια καταναλωτές χρησιμοποιούν ήδη την Amazon ως σημείο εκκίνησης, η Google εξακολουθεί να διαθέτει σημαντικό προβάδισμα όταν οι χρήστες αναζητούν γενικές πληροφορίες για προϊόντα.

Σύμφωνα με έρευνα της Morgan Stanley για το 2025, το 57% των διαδικτυακών αγοραστών ξεκινά την ευρύτερη αναζήτηση προϊόντων από την Google, έναντι 16% από την Amazon.

Η εικόνα αντιστρέφεται όταν ο καταναλωτής έχει ήδη αποφασίσει τι θέλει να αγοράσει. Σε αυτή την περίπτωση, το 41% ξεκινά από την Amazon, το 23% από την Google και το 18% από τη Walmart.

Αυτή ακριβώς τη διαφορά επιδιώκει να γεφυρώσει η Amazon: να προσελκύει τον καταναλωτή όχι μόνο στο τελικό στάδιο της αγοράς αλλά και πολύ νωρίτερα, όταν συγκρίνει επιλογές, διαβάζει αξιολογήσεις και προσπαθεί να αποφασίσει ποιο προϊόν ανταποκρίνεται καλύτερα στις ανάγκες του.

Εφόσον επιτύχει, η εταιρεία θα μπορούσε να αποκτήσει πολύ μεγαλύτερη επιρροή σε ολόκληρη την καταναλωτική διαδρομή, περιορίζοντας την ανάγκη προσφυγής σε άλλες ψηφιακές υπηρεσίες.

Τα λάθη της τεχνητής νοημοσύνης και το υψηλό κόστος

Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας πίσω από το World Product Graph είναι τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης όταν καλούνται να απαντήσουν σε εξειδικευμένες ερωτήσεις για προϊόντα.

Στο εσωτερικό έγγραφο επισημαίνονται αδυναμίες του Rufus, του ψηφιακού βοηθού αγορών της Amazon, ο οποίος έχει ενταχθεί στην ευρύτερη στρατηγική της εταιρείας με την ονομασία «Alexa for Shopping».

Σύμφωνα με το έγγραφο, πολλές από τις απαντήσεις του συστήματος είναι λανθασμένες ή ελλιπείς, ενώ οι καταναλωτές συχνά δεν διαθέτουν τις απαραίτητες γνώσεις για να εντοπίσουν τα σφάλματα.

Το πρόβλημα είναι ιδιαίτερα σημαντικό σε κατηγορίες όπως τα ηλεκτρονικά είδη, όπου μια ανακριβής πληροφορία σχετικά με τη συμβατότητα, τις προδιαγραφές ή τις διαφορές μεταξύ μοντέλων μπορεί να οδηγήσει σε λανθασμένη αγορά.

Παράλληλα, το οικονομικό κόστος λειτουργίας των εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης αποτελεί κρίσιμο ζήτημα.

Το έγγραφο αναφέρει περίπου 83 εκατομμύρια αναζητήσεις μέσω Rufus κάθε εβδομάδα, σημειώνοντας ότι η επεξεργασία τους είναι δαπανηρή. Η ύπαρξη μιας πληρέστερης και καλύτερα οργανωμένης βάσης δεδομένων θα μπορούσε να επιτρέψει στην Amazon να χρησιμοποιεί μικρότερα και οικονομικότερα μοντέλα τεχνητής νοημοσύνης, χωρίς να θυσιάζει την ποιότητα των απαντήσεων.

Η Amazon, πάντως, αμφισβήτησε την επικαιρότητα των συγκεκριμένων στοιχείων, δηλώνοντας στο Reuters ότι τα δεδομένα χρήσης του εγγράφου είναι σημαντικά ξεπερασμένα και ότι η Alexa for Shopping εμφανίζει ακρίβεια περίπου 97% σε παγκόσμιο επίπεδο, σύμφωνα με τις δικές της μετρήσεις.

Η μεγάλη απειλή από τους αυτόνομους «πράκτορες» αγορών

Η πρωτοβουλία αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία εξαιτίας της εμφάνισης μιας νέας γενιάς εργαλείων τεχνητής νοημοσύνης, των λεγόμενων AI shopping agents.

Πρόκειται για ψηφιακούς βοηθούς που μπορούν να πραγματοποιούν έρευνα αγοράς, να συγκρίνουν προϊόντα και τιμές και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να ολοκληρώνουν συναλλαγές για λογαριασμό των χρηστών, χωρίς να χρειάζεται εκείνοι να επισκεφθούν ξεχωριστά κάθε ηλεκτρονικό κατάστημα.

Αυτή η εξέλιξη απειλεί να ανατρέψει το παραδοσιακό μοντέλο ηλεκτρονικού εμπορίου, στο οποίο οι μεγάλες πλατφόρμες προσπαθούν να προσελκύσουν απευθείας την προσοχή του καταναλωτή.

Εάν ένας αυτόνομος βοηθός μπορεί να εντοπίζει το καλύτερο προϊόν και να πραγματοποιεί την αγορά από οποιονδήποτε ιστότοπο, ο ρόλος της Amazon ως κύριας πύλης πρόσβασης στις ηλεκτρονικές αγορές ενδέχεται να περιοριστεί.

Σύμφωνα με τις πηγές του Reuters, τα στελέχη της Amazon παρακολουθούν με ανησυχία την ανάπτυξη τέτοιων υπηρεσιών, καθώς θα μπορούσαν να κατευθύνουν τους καταναλωτές προς ανταγωνιστικές πλατφόρμες που διαθέτουν πληρέστερα ή πιο εξειδικευμένα δεδομένα.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση του Muse της Meta, το οποίο, σύμφωνα με το δημοσίευμα, συγκέντρωσε περισσότερους από 10 εκατομμύρια χρήστες στις Ηνωμένες Πολιτείες και τον Καναδά μετά την κυκλοφορία του τον Σεπτέμβριο.

Η Amazon φέρεται να απέκλεισε την πρόσβαση του Muse στην πλατφόρμα της, ενώ βρίσκεται επίσης σε δικαστική αντιπαράθεση με την Perplexity σχετικά με τη χρήση εργαλείων αυτόνομων αγορών.

Παρά τις εξελίξεις αυτές, ο διευθύνων σύμβουλος της Amazon, Άντι Τζάσι, έχει επιχειρήσει να υποβαθμίσει τις άμεσες επιπτώσεις, υποστηρίζοντας ότι σχετικά λίγοι καταναλωτές πραγματοποιούν ακόμη συστηματικά αγορές μέσω αυτόνομων πρακτόρων και ότι η διαφημιστική δραστηριότητα της εταιρείας έχει επηρεαστεί ελάχιστα.

Την ίδια στιγμή, έχει αναφέρει ότι περισσότεροι από 400 εκατομμύρια άνθρωποι χρησιμοποίησαν την Alexa for Shopping κατά τη διάρκεια του τελευταίου έτους.

Στο επίκεντρο τα δισεκατομμύρια της διαφημιστικής αγοράς

Η μάχη για τα δεδομένα προϊόντων δεν αφορά μόνο το ποιος θα πραγματοποιεί τις περισσότερες πωλήσεις. Συνδέεται άμεσα και με τον έλεγχο της διαφημιστικής αγοράς.

Η Amazon έχει αναπτύξει μια ιδιαίτερα ισχυρή δραστηριότητα ψηφιακής διαφήμισης, καθώς οι επιχειρήσεις πληρώνουν για να προβάλλουν τα προϊόντα τους στους καταναλωτές που πραγματοποιούν αναζητήσεις στην πλατφόρμα.

Εάν, όμως, οι χρήστες αρχίσουν να αναθέτουν την επιλογή και την αγορά προϊόντων σε ανεξάρτητους βοηθούς τεχνητής νοημοσύνης, ενδέχεται να μειωθούν οι επισκέψεις στις σελίδες της Amazon και, κατ’ επέκταση, οι ευκαιρίες προβολής διαφημίσεων.

Η δημιουργία της μεγαλύτερης δυνατής βάσης δεδομένων προϊόντων θα μπορούσε να αποτελέσει έναν τρόπο αντιμετώπισης αυτού του κινδύνου.

Ακόμη και εάν ο καταναλωτής χρησιμοποιεί έναν εξωτερικό πράκτορα τεχνητής νοημοσύνης, η Amazon θα επιδιώκει να διαθέτει τόσο πλούσια και αξιόπιστη πληροφόρηση ώστε η πλατφόρμα της να παραμένει βασικό σημείο αναφοράς για την αναζήτηση και τη σύγκριση προϊόντων.

Με αυτόν τον τρόπο, θα μπορούσε να προστατεύσει τόσο τις πωλήσεις όσο και τα διαφημιστικά της έσοδα.

Από τις πωλήσεις προϊόντων στον έλεγχο της πληροφορίας

Το World Product Graph συνδέεται και με τις υφιστάμενες υπηρεσίες «Buy for Me» και «Shop Direct», μέσω των οποίων η Amazon επεκτείνει την παρουσία της σε προϊόντα που πωλούνται από άλλους ιστότοπους.

Η στρατηγική αυτή δείχνει ότι η εταιρεία δεν επιδιώκει απλώς να αυξήσει τον αριθμό των προϊόντων που διαθέτει απευθείας, αλλά να αποκτήσει κεντρικό ρόλο στην πληροφόρηση, την αναζήτηση και τη διαμεσολάβηση των αγορών, ακόμη και όταν η τελική συναλλαγή πραγματοποιείται εκτός της δικής της πλατφόρμας.

Η πληρέστερη γνώση των σχέσεων μεταξύ προϊόντων θα επέτρεπε, για παράδειγμα, σε έναν καταναλωτή να εντοπίζει ποιο είναι το νεότερο μοντέλο μιας συσκευής, ποια εξαρτήματα είναι συμβατά με αυτή ή ποια εναλλακτική επιλογή ταιριάζει καλύτερα στις ανάγκες του.

Η τεχνητή νοημοσύνη θα μπορούσε στη συνέχεια να αξιοποιεί αυτές τις πληροφορίες, σε συνδυασμό με το ιστορικό αγορών και άλλα διαθέσιμα δεδομένα, για να παρέχει περισσότερο εξατομικευμένες προτάσεις.

Η δυνατότητα αυτή, ωστόσο, εγείρει και ευρύτερα ερωτήματα για τη συγκέντρωση οικονομικής ισχύος και δεδομένων σε έναν μόνο τεχνολογικό όμιλο, καθώς και για την εξάρτηση κατασκευαστών, εμπόρων και ανεξάρτητων ψηφιακών υπηρεσιών από τις πληροφοριακές υποδομές του.

Ένα φιλόδοξο σχέδιο χωρίς βέβαιο χρονοδιάγραμμα

Παρά τη στρατηγική σημασία της πρωτοβουλίας, δεν είναι ακόμη σαφές εάν και πότε το World Product Graph θα υλοποιηθεί στην πλήρη έκτασή του.

Το έγγραφο που εξέτασε το Reuters έχει τη μορφή εσωτερικού PR/FAQ, ενός υπομνήματος που χρησιμοποιεί η Amazon για να παρουσιάζει και να αξιολογεί νέες επιχειρηματικές ιδέες πριν από την ενδεχόμενη ανάπτυξή τους.

Σε αυτό εμφανίζεται ως μελλοντική ημερομηνία δημοσιοποίησης η 1η Οκτωβρίου 2027, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί ότι αποτελεί πραγματική προθεσμία υλοποίησης.

Η ίδια η Amazon υπογράμμισε ότι παλαιότερα ή προκαταρκτικά έγγραφα δεν αντικατοπτρίζουν απαραίτητα τις τρέχουσες επιχειρηματικές αποφάσεις της και ότι ορισμένες ιδέες μπορεί να τροποποιηθούν ή να εγκαταλειφθούν.

Παράλληλα, δήλωσε ότι συνεχίζει να αναπτύσσει τεχνολογίες που θα καθιστούν τον κατάλογο προϊόντων της πληρέστερο, ακριβέστερο και πιο χρήσιμο για τους πελάτες.

Ανεξάρτητα από την τελική μορφή που θα λάβει το World Product Graph, το σχέδιο αποκαλύπτει το διακύβευμα της επόμενης φάσης του ηλεκτρονικού εμπορίου: η μάχη δεν περιορίζεται πλέον στο ποιος πουλά ένα προϊόν στη χαμηλότερη τιμή, αλλά επεκτείνεται στο ποιος κατέχει τις πληροφορίες που καθορίζουν τι θα αγοράσει ο καταναλωτής.

Σε έναν κόσμο όπου η τεχνητή νοημοσύνη αναλαμβάνει όλο και περισσότερο τον ρόλο του προσωπικού συμβούλου αγορών, ο έλεγχος αυτών των δεδομένων μπορεί να αποδειχθεί εξίσου πολύτιμος με τον έλεγχο της ίδιας της συναλλαγής.

–