Συναγερμός στην ΕΕ για την «άλωση» Βαλκανίων (και Ελλάδας) από το αμερικανικό LNG

Αυτό που συμβαίνει στην Ελλάδα με τη συνεχή πίεση των ΗΠΑ, δηλαδή η Ελλάδα να αγοράσει αμερικάνικο LNG, συμβαίνει και σε άλλες γειτονικές χώρες. Στην Ελλάδα πιέζουν και προβάλλουν τον λεγόμενο «Κάθετο Διάδρομο», αλλά το ίδιο κάνουν και σε άλλες γειτονικές χώρες, όπου και εκεί εμπλέκονται άνθρωποι που συνδέονται με τον Ντόναλντ Τραμπ και αμερικανικά συμφέροντα.

Σε ρεπορτάζ του, το Politico αναφέρει ότι η αυξανόμενη παρουσία αμερικανικών ενεργειακών εταιρειών στα Δυτικά Βαλκάνια προκαλεί ανησυχία στις Βρυξέλλες, καθώς χώρες όπως η Αλβανία, το Κόσοβο και η Βοσνία-Ερζεγοβίνη εξετάζουν συμφωνίες για εισαγωγές αμερικανικού LNG και την κατασκευή νέων υποδομών φυσικού αερίου.
Σύμφωνα με το δημοσίευμα, αξιωματούχοι της ΕΕ φοβούνται ότι η ανάπτυξη αυτών των έργων μπορεί να δημιουργήσει μια νέα, μακροχρόνια εξάρτηση από το φυσικό αέριο, σε μια περιοχή όπου σήμερα η κατανάλωσή του είναι περιορισμένη.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Green Tank για «Κάθετο Διάδρομο»: Ακριβό στοίχημα σε μια αγορά που μικραίνει

Η έρευνα του Green Tank αμφισβητεί την ανάγκη για νέες υποδομές LNG. Τα υφιστάμενα FSRUs επαρκούν έως το 2040, ενώ η μεταφορά αερίου από την Ελλάδα προς την Ουκρανία κοστίζει έως και 76% περισσότερο από εναλλακτικές διαδρομές

Οι αγορές αυτές σήμερα έχουν ελάχιστη ή ακόμη και μηδενική κατανάλωση φυσικού αερίου. Η δημιουργία εκτεταμένων υποδομών και μακροχρόνιων συμβολαίων κινδυνεύει, σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, να δημιουργήσει πρώτα τη ζήτηση και μετά την εξάρτηση. Με άλλα λόγια, χώρες που καλούνται να προσαρμοστούν στο στόχο της ΕΕ για κλιματική ουδετερότητα έως το 2050 μπορεί να βρεθούν να επενδύουν τώρα δισεκατομμύρια σε ένα καύσιμο από το οποίο λίγο αργότερα θα πρέπει να απομακρυνθούν.

Το ευρωπαϊκό μήνυμα είναι ευθύ: Μην εισάγετε φυσικό αέριο σε αγορές που μέχρι σήμερα σχεδόν δεν το χρησιμοποιούν. Η ανησυχία είναι ότι οι επενδύσεις αυτές θα μπορούσαν να έρθουν σε σύγκρουση με τις δεσμεύσεις των υποψήφιων χωρών για απανθρακοποίηση και με τον ευρωπαϊκό στόχο κλιματικής ουδετερότητας έως το 2050.

Την ίδια στιγμή, η Ουάσινγκτον βλέπει μια μεγάλη γεωπολιτική και εμπορική ευκαιρία. Η σταδιακή έξοδος της Ευρώπης από το ρωσικό αέριο έχει αφήσει κενό στην αγορά και οι αμερικανικές εταιρείες επιχειρούν να το καλύψουν, προωθώντας συμφωνίες σε ολόκληρη τη νοτιοανατολική Ευρώπη.

Η πιο αμφιλεγόμενη περίπτωση είναι η Βοσνία-Ερζεγοβίνη

Στο τραπέζι βρίσκεται η ανάπτυξη αγωγού που θα μεταφέρει φυσικό αέριο από τον τερματικό σταθμό LNG του κροατικού νησιού Κρκ. Το έργο έχει ήδη προκαλέσει πολιτική σύγκρουση, μετά την απόφαση να δοθεί κεντρικός ρόλος στην AAFS, εταιρεία που συνδέεται με πρόσωπα του περιβάλλοντος του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ.

Ευρωπαίοι αξιωματούχοι έχουν θέσει ζητήματα διαφάνειας, ανταγωνισμού και συμβατότητας με τους κανόνες της ΕΕ. Το μήνυμα προς το Σεράγεβο είναι ότι οποιαδήποτε συμφωνία δεν μπορεί να προσφέρει προνομιακή πρόσβαση σε συγκεκριμένο παίκτη ούτε να δημιουργεί ειδικούς κανόνες έξω από το ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο.

Η Ενεργειακή Κοινότητα, μέσω της οποίας οι υποψήφιες χώρες προσαρμόζουν σταδιακά τη νομοθεσία τους στο ευρωπαϊκό κεκτημένο, επιμένει ότι οι ενεργειακές αγορές πρέπει να λειτουργούν με ίσους όρους, διαφάνεια και ανταγωνισμό. Η Βοσνία, προειδοποιεί, δεν μπορεί να αποτελέσει εξαίρεση.

Ωστόσο, η πραγματικότητα είναι πιο δύσκολη για τις ίδιες τις βαλκανικές κυβερνήσεις. Η Βοσνία διαθέτει σήμερα ουσιαστικά μία βασική οδό τροφοδοσίας φυσικού αερίου από τη Ρωσία. Η δημιουργία μιας δεύτερης διαδρομής, υποστηρίζει η κυβέρνησή της, δεν αποσκοπεί στην εγκατάλειψη της πράσινης μετάβασης αλλά στο να πάψει η χώρα να εξαρτάται από μία μόνο πηγή.

Παρόμοιο είναι το επιχείρημα της Αλβανίας. Η χώρα βασίζεται σε πολύ μεγάλο βαθμό στην υδροηλεκτρική παραγωγή, η οποία γίνεται πιο ευάλωτη σε περιόδους ξηρασίας. Τα Τίρανα παρουσιάζουν το φυσικό αέριο ως εφεδρικό «καύσιμο μετάβασης» που θα διασφαλίζει την ευστάθεια του συστήματος όσο αυξάνεται η παραγωγή από άλλες ανανεώσιμες πηγές.

Εδώ αναδεικνύεται και η βασική αντίφαση της ευρωπαϊκής στάσης. Η ΕΕ ζητά από τις χώρες των Δυτικών Βαλκανίων να εγκαταλείψουν τον άνθρακα και το ρωσικό αέριο, αλλά ταυτόχρονα δεν επιθυμεί να χρηματοδοτήσει νέες υποδομές φυσικού αερίου. Και ενώ προειδοποιεί τους υποψηφίους για τον κίνδυνο εξάρτησης από το LNG, η ίδια η Ευρώπη έχει αυξήσει θεαματικά τη δική της χρήση αμερικανικού LNG μετά τη ρήξη με τη Μόσχα.