Συντάξεις Μαΐου: Στα 644 ευρώ άνοιξε η «ψαλίδα» Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα στις νέες συντάξεις

Σε 2.534.582 ανήλθαν οι συνταξιούχοι τον Μάιο του 2026, σύμφωνα με τη μηνιαία έκθεση του συστήματος «Ήλιος», ενώ το συνολικό μηνιαίο ποσό εισοδήματος από συντάξεις έφθασε τα 2,800 δισ. ευρώ. Σε επίπεδο καταβαλλόμενων παροχών, πληρώθηκαν συνολικά 4.769.930 συντάξεις, με τη μηνιαία συνταξιοδοτική δαπάνη να διαμορφώνεται στα 2,853 δισ. ευρώ.

Σε μια περίοδο έντονου πληθωρισμού και ακρίβειας, οι νέες συντάξεις του ιδιωτικού τομέα είναι μικρότερες κατά 45,7% ή 644 ευρώ σε σχέση με τις νέες συντάξεις του Δημοσίου, οι οποίες κατά μέσο όρο κυμάνθηκαν στα 1.400 ευρώ, έναντι 763 ευρώ του ιδιωτικού τομέα και φυσικά «εκτός ανταγωνισμού» παραμένουν οι συντάξεις της Τράπεζας της Ελλάδος που αγγίζουν τα 2.172,90 ευρώ.

Η εικόνα του Μαΐου δείχνει οριακή, αλλά σταθερή αύξηση σε σχέση με τον Απρίλιο. Ο αριθμός των συνταξιούχων αυξήθηκε κατά 2.228 άτομα, από 2.532.354 σε 2.534.582, ενώ το μηνιαίο ποσό εισοδήματος ενισχύθηκε κατά περίπου 5,5 εκατ. ευρώ. Η βασική μάζα των συνταξιούχων παραμένει στην κατηγορία γήρατος, με 1.944.044 δικαιούχους και μηνιαίο ποσό εισοδήματος 2,363 δισ. ευρώ. Το μέσο εισόδημα για τις συντάξεις γήρατος ανήλθε σε 1.215,52 ευρώ, με διάμεσο τα 1.139,27 ευρώ.

Στις συντάξεις λόγω θανάτου καταγράφονται 376.256 δικαιούχοι, με μηνιαίο ποσό 291,35 εκατ. ευρώ και μέσο εισόδημα 774,34 ευρώ. Στις συντάξεις αναπηρίας οι δικαιούχοι ανήλθαν σε 172.819, με μηνιαίο ποσό 127,47 εκατ. ευρώ και μέσο εισόδημα 737,57 ευρώ. Χαμηλότερα κινούνται οι κατηγορίες των ανασφάλιστων υπερηλίκων ΟΠΕΚΑ και των λοιπών παροχών, όπου τα μέσα ποσά βρίσκονται κοντά στα 424 και 457 ευρώ αντίστοιχα.

Η δαπάνη των ταμείων αποτυπώνει ακόμη καθαρότερα τη δομή του συστήματος. Από τις 4,77 εκατ. συντάξεις που πληρώθηκαν τον Μάιο, οι 2.916.423 ήταν κύριες, οι 1.407.633 επικουρικές και οι 445.874 μερίσματα. Η μέση δαπάνη κύριας σύνταξης ανήλθε σε 865,99 ευρώ, ενώ οι επικουρικές κινήθηκαν κατά μέσο όρο στα 196,26 ευρώ και τα μερίσματα στα 115,90 ευρώ. Στις κύριες συντάξεις γήρατος, η μέση δαπάνη διαμορφώθηκε στα 977,44 ευρώ, με διάμεσο ποσό 869,10 ευρώ.

Το πιο έντονο στοιχείο της έκθεσης, ωστόσο, αφορά τη διαφορά μεταξύ Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα στις νέες συντάξεις με οριστική απόφαση. Στον ΕΦΚΑ, που αποτυπώνει τον κύριο όγκο του ιδιωτικού τομέα, η μέση δαπάνη σύνταξης για τις νέες οριστικές αποφάσεις ήταν 763 ευρώ. Στο Δημόσιο, η αντίστοιχη μέση δαπάνη έφθασε τα 1.407,23 ευρώ.

Η απόσταση είναι μεγάλη καθώς η νέα σύνταξη του Δημοσίου εμφανίζεται υψηλότερη κατά 644,23 ευρώ τον μήνα, δηλαδή περίπου 84,4% πάνω από τη μέση νέα σύνταξη του ΕΦΚΑ. Με άλλα λόγια, η μέση νέα σύνταξη στον ΕΦΚΑ αντιστοιχεί μόλις στο 54,2% της αντίστοιχης σύνταξης του Δημοσίου. Πρόκειται για μια «ψαλίδα» που αναδεικνύει τις διαφορετικές ασφαλιστικές διαδρομές, τα μισθολογικά προφίλ και τα ιστορικά χαρακτηριστικά των δύο κατηγοριών ασφαλισμένων.

Η διαφορά γίνεται ακόμη πιο χαρακτηριστική εάν συγκριθούν πλήθος και δαπάνη. Ο ΕΦΚΑ συγκέντρωσε 18.833 νέες συντάξεις με οριστική απόφαση, δηλαδή πάνω από το μισό του συνόλου των 33.347 νέων οριστικών συντάξεων του μήνα. Το Δημόσιο είχε μόλις 1.643 νέες συντάξεις, αλλά με πολύ υψηλότερο μέσο ποσό. Έτσι, ενώ το Δημόσιο αντιστοιχεί σε λιγότερο από 5% του πλήθους των νέων οριστικών συντάξεων, απορροφά πάνω από 12% της αντίστοιχης μηνιαίας δαπάνης συντάξεων.

Συνολικά, για τις νέες συντάξεις με οριστική απόφαση, η δαπάνη αναδρομικών ανήλθε σε 88,52 εκατ. ευρώ και η δαπάνη συντάξεων σε 19,05 εκατ. ευρώ. Στον ΕΦΚΑ καταβλήθηκαν 69,57 εκατ. ευρώ σε αναδρομικά και 14,37 εκατ. ευρώ σε συντάξεις, ενώ στο Δημόσιο τα αντίστοιχα ποσά ήταν 5,59 εκατ. ευρώ και 2,31 εκατ. ευρώ. Η Τράπεζα της Ελλάδος εμφανίζει ακόμη υψηλότερη μέση δαπάνη, στα 2.172,90 ευρώ, αλλά αφορά μόλις πέντε περιπτώσεις και δεν αλλάζει τη συνολική εικόνα.

Η ηλικιακή κατανομή επιβεβαιώνει τη δημογραφική πίεση στο ασφαλιστικό. Το 26,82% των συνταξιούχων είναι άνω των 81 ετών, ενώ το 36,23% βρίσκεται μεταξύ 71 και 80 ετών. Περίπου ένας στους τρεις, το 34,01%, ανήκει στις ηλικίες 51 έως 70 ετών. Τα υψηλότερα μέσα ποσά εμφανίζονται στις ηλικίες 61-70 ετών, με τη μέση σύνταξη να φθάνει τα 1.148,01 ευρώ για την ομάδα 61-65 και τα 1.129,71 ευρώ για την ομάδα 66-70.

Σημαντικές διαφοροποιήσεις προκύπτουν και ανά φύλο. Στις συντάξεις γήρατος, οι άνδρες είναι περισσότεροι από τις γυναίκες και λαμβάνουν υψηλότερα ποσά. Οι άνδρες δικαιούχοι γήρατος ανέρχονται σε 1.039.492, με συνολικό ποσό 1,309 δισ. ευρώ, ενώ οι γυναίκες είναι 916.593, με συνολικό ποσό 925,06 εκατ. ευρώ. Από τα στοιχεία αυτά προκύπτει μέσο ποσό περίπου 1.259 ευρώ για τους άνδρες και 1.009 ευρώ για τις γυναίκες, διαφορά που αντανακλά τις ανισότητες στην απασχόληση, στις αμοιβές και στον ασφαλιστικό βίο προηγούμενων δεκαετιών.

Σε γεωγραφικό επίπεδο, ο μεγαλύτερος αριθμός συντάξεων καταβάλλεται στην Αττική, με 1.753.656 συντάξεις και μηνιαία δαπάνη 1,140 δισ. ευρώ. Ακολουθεί η Κεντρική Μακεδονία με 765.502 συντάξεις και δαπάνη 444,94 εκατ. ευρώ. Η Θεσσαλία καταγράφει 312.295 συντάξεις, ενώ η Δυτική Ελλάδα 267.851. Ως ποσοστό του ΑΕΠ, η υψηλότερη επιβάρυνση εμφανίζεται στην Ήπειρο, με 26,7%, και ακολουθεί η Θεσσαλία με 24,3%.

Η έκθεση του Μαΐου αποτυπώνει ένα συνταξιοδοτικό σύστημα μεγάλου όγκου, με σταθερά υψηλή μηνιαία δαπάνη και έντονες εσωτερικές ανισότητες. Η «ψαλίδα» Δημοσίου και ιδιωτικού τομέα στις νέες συντάξεις παραμένει το πιο ηχηρό εύρημα: λιγότερες νέες συντάξεις στο Δημόσιο, αλλά αισθητά υψηλότερα ποσά, την ώρα που ο ΕΦΚΑ σηκώνει το βάρος του πλήθους και της συνολικής δαπάνης.

Αναλυτικά η έκθεση για τις συντάξεις Μαΐου 2026 του συστήματος «Ήλιος»