Τουρκική Navtex για έρευνες του «Oruc Reis» στη διαδρομή αγωγού προς τα Κατεχόμενα

Νέα Navtex εξέδωσε η Τουρκία, με ισχύ έως τις 30 Αυγούστου, για τη διεξαγωγή σεισμικών ερευνών στο πλαίσιο του σχεδιαζόμενου υποθαλάσσιου αγωγού φυσικού αερίου, ο οποίος προορίζεται να συνδέσει τις νότιες τουρκικές ακτές με τα Κατεχόμενα της Κύπρου. Σύμφωνα με δημοσιεύματα τουρκικών μέσων ενημέρωσης, η ναυτική οδηγία εξουσιοδοτεί το ερευνητικό σκάφος «Oruc Reis» να πραγματοποιήσει εργασίες κατά μήκος της υπό εξέταση διαδρομής του αγωγού έως το τέλος Αυγούστου. Οι έρευνες αναμένεται να συγκεντρώσουν δεδομένα για τη μορφολογία του βυθού, τις γεωλογικές συνθήκες και τα τεχνικά χαρακτηριστικά της περιοχής από την οποία σχεδιάζεται να διέλθει το έργο.

Οι εργασίες ακολουθούν την υπογραφή μνημονίου συνεργασίας στις 10 Ιουλίου 2026 μεταξύ της τουρκικής κυβέρνησης και της τουρκοκυπριακής διοίκησης, με το οποίο άρχισε επισήμως η φάση των τεχνικών μελετών και της προετοιμασίας του αγωγού. Το έργο βρίσκεται ακόμη στο στάδιο του σχεδιασμού, ενώ στις μελέτες συμμετέχει και η κρατική τουρκική εταιρεία αγωγών BOTAŞ.

Όπως έχει ανακοινώσει ο υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, ο αγωγός θα έχει συνολικό μήκος περίπου 101 χιλιομέτρων. Από αυτά, τα 97 χιλιόμετρα θα βρίσκονται κάτω από τη θάλασσα και τα υπόλοιπα τέσσερα στην ξηρά. Η προβλεπόμενη διαδρομή θα ξεκινά από την περιοχή του Αναμούρ, στην επαρχία Μερσίνας, και θα καταλήγει στον ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό του Τεκνετζίκ, ανατολικά της κατεχόμενης Κερύνειας. Το σχέδιο προβλέπει, σύμφωνα με την τουρκική πλευρά, την εγκατάσταση δύο παράλληλων υποθαλάσσιων αγωγών διαμέτρου 22 ιντσών, οι οποίοι θα μπορούν να μεταφέρουν φυσικό αέριο και προς τις δύο κατευθύνσεις.

Κατά την πρώτη φάση λειτουργίας, το φυσικό αέριο θα διοχετεύεται από την Τουρκία προς τα Κατεχόμενα, προκειμένου να χρησιμοποιείται κυρίως στην ηλεκτροπαραγωγή. Στόχος της Άγκυρας είναι να περιοριστεί η εξάρτηση των Κατεχομένων από τα ακριβότερα και περισσότερο ρυπογόνα υγρά καύσιμα που χρησιμοποιούνται σήμερα στους σταθμούς παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας.

Στο έργο περιλαμβάνονται επίσης εγκαταστάσεις παραλαβής και ρύθμισης του φυσικού αερίου, καθώς και οι απαραίτητες υποδομές για τη σύνδεσή του με το τοπικό ενεργειακό δίκτυο.

Οι τεχνικές και μελετητικές εργασίες εκτιμάται ότι θα ολοκληρωθούν έως το τέλος του 2026, ενώ η έναρξη λειτουργίας του αγωγού τοποθετείται, βάσει του υφιστάμενου προγραμματισμού, στο 2028. Μέχρι στιγμής δεν έχει δημοσιοποιηθεί το συνολικό κόστος κατασκευής ούτε το ακριβές χρηματοδοτικό σχήμα του έργου.

Η τουρκική κυβέρνηση παρουσιάζει τον αγωγό όχι μόνο ως υποδομή κάλυψης των ενεργειακών αναγκών των Κατεχομένων, αλλά και ως πιθανό τμήμα ενός ευρύτερου ενεργειακού διαδρόμου στην Ανατολική Μεσόγειο. Σύμφωνα με αυτήν την προσέγγιση, η υποδομή θα μπορούσε μελλοντικά να αξιοποιηθεί για τη μεταφορά φυσικού αερίου από κοιτάσματα της περιοχής προς την Τουρκία και, μέσω του τουρκικού δικτύου, προς τις ευρωπαϊκές αγορές.

Προς το παρόν, πάντως, δεν έχουν ανακοινωθεί συμφωνίες με παραγωγούς φυσικού αερίου ή συγκεκριμένες ποσότητες που θα μπορούσαν να μεταφερθούν μέσω του αγωγού. Επομένως, η προοπτική δημιουργίας περιφερειακού ενεργειακού διαδρόμου παραμένει κυρίως πολιτικός και στρατηγικός σχεδιασμός της Άγκυρας.

Η αντίδραση της Κυπριακής Δημοκρατίας

Η Κυπριακή Δημοκρατία έχει καταδικάσει το μνημόνιο Τουρκίας-Κατεχομένων, χαρακτηρίζοντάς το παράνομο και υποστηρίζοντας ότι παραβιάζει την κυριαρχία και τα κυριαρχικά δικαιώματα της Δημοκρατίας. Το κυπριακό υπουργείο Εξωτερικών έχει επισημάνει ότι η τουρκοκυπριακή αποσχιστική οντότητα δεν διαθέτει διεθνή νομική προσωπικότητα και δεν μπορεί να συνάπτει διεθνείς συμφωνίες. Υπενθυμίζεται ότι το αποκαλούμενο «τουρκικό κράτος της βόρειας Κύπρου», το οποίο ανακηρύχθηκε μονομερώς το 1983, αναγνωρίζεται μόνο από την Τουρκία.