Απάντηση ΥΠΕΞ στη Λιβύη για το τουρκολιβυκό μνημόνιο: «Παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο»

Την έντονη αντίδραση της Αθήνας προκάλεσε η απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης να εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών, με το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών να απορρίπτει κατηγορηματικά την κίνηση και να διαμηνύει ότι δεν μεταβάλλεται ο παράνομος χαρακτήρας της συμφωνίας.

Η απόφαση ελήφθη την Τρίτη 20 Οκτωβρίου 2026, με τη λιβυκή Βουλή να εγκρίνει ομόφωνα το μνημόνιο, ανατρέποντας την προηγούμενη στάση της απέναντι στη συμφωνία που είχε υπογραφεί μεταξύ Άγκυρας και Τρίπολης τον Νοέμβριο του 2019.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κρίσιμες εξελίξεις στη Λιβύη: Η Βεγγάζη εγκρίνει το τουρκολιβυκό μνημόνιο – Το παρασκήνιο με Καλίν και Χαφτάρ

Διπλωματική επιτυχία της Άγκυρας μετά τις πιέσεις στον Σαντάμ Χαφτάρ και την κινητικότητα Καλίν στην Τρίπολη - Η ανατροπή της στάσης του λιβυκού Κοινοβουλίου, οι ελληνικές προειδοποιήσεις και τα νέα δεδομένα στην Ανατολική Μεσόγειο

Σε ανακοίνωσή του, το Υπουργείο Εξωτερικών χαρακτηρίζει την απόφαση «μονομερή» και «νομικά αβάσιμη», υπογραμμίζοντας ότι η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να δικαιολογούν την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών.

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στα δικαιώματα των ελληνικών νησιών, τα οποία, σύμφωνα με την ελληνική πλευρά, παραγνωρίζονται από το μνημόνιο, κατά παράβαση του Διεθνούς Δικαίου της Θάλασσας.

Παράλληλα, η Αθήνα καλεί τη λιβυκή πλευρά να αποφύγει ενέργειες που υπονομεύουν τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο, επισημαίνοντας ότι έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της. Στο πλαίσιο των διπλωματικών επαφών, ο υπουργός Εξωτερικών Γιώργος Γεραπετρίτης έχει επικοινωνήσει με σειρά ομολόγων του.

Αναλυτικά η ανακοίνωση του Υπουργείου Εξωτερικών

«Η Ελλάδα απορρίπτει την απόφαση της Βουλής των Αντιπροσώπων της Λιβύης περί έγκρισης του ψευδεπίγραφου τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών.

Η απόφαση αυτή δεν μεταβάλλει τον παράνομο, άκυρο και ανυπόστατο χαρακτήρα του μνημονίου, το οποίο αντίκειται στο Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας και θίγει τα κυριαρχικά δικαιώματα των κρατών της περιοχής.

Η γεωγραφία και το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας δεν αλλάζουν με μονομερείς, νομικά αβάσιμες κοινοβουλευτικές αποφάσεις. Η Τουρκία και η Λιβύη δεν διαθέτουν αντικείμενες ή παρακείμενες ακτές που να παρέχουν νόμιμη βάση για την επιχειρούμενη οριοθέτηση θαλασσίων ζωνών. Το μνημόνιο παραγνωρίζει, εξάλλου, τα ελληνικά νησιά και τα δικαιώματά τους σε θαλάσσιες ζώνες με βάση την UNCLOS και το διεθνές εθιμικό δίκαιο.

Έχοντας ήδη συνάψει συμφωνίες οριοθέτησης θαλασσίων ζωνών με την Αίγυπτο και την Ιταλία, σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο της Θάλασσας, η Ελλάδα έχει αποδείξει τον σεβασμό της στο διεθνές δίκαιο και στα κυριαρχικά δικαιώματα γειτονικών κρατών. Καλούμε τη λιβυκή πλευρά να απόσχει από κάθε ενέργεια που αντίκειται στο διεθνές δίκαιο και υπονομεύει τη σταθερότητα στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Ελλάδα έχει ήδη ενημερώσει τους εταίρους και συμμάχους της και θα προβεί σε κάθε ενδεδειγμένη ενέργεια για τη διασφάλιση των κυριαρχικών της δικαιωμάτων».

Η νέα εξέλιξη επαναφέρει στο προσκήνιο μία από τις σημαντικότερες εκκρεμότητες στις σχέσεις της Ελλάδας με την Τουρκία και τη Λιβύη, καθώς η αλλαγή στάσης του λιβυκού Κοινοβουλίου προσδίδει νέα πολιτική διάσταση στη συμφωνία, χωρίς ωστόσο να αίρει τις νομικές αντιρρήσεις που έχει διατυπώσει η Αθήνα.

Η ελληνική πλευρά επιμένει ότι η οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών οφείλει να πραγματοποιείται σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και με πλήρη σεβασμό στα δικαιώματα των κρατών της Ανατολικής Μεσογείου, καθιστώντας σαφές ότι θα συνεχίσει τις διπλωματικές πρωτοβουλίες για την προάσπιση των εθνικών συμφερόντων.