«Ασπίδα του Αχιλλέα»: Έπεσαν οι υπογραφές Ελλάδας – Ισραήλ στο Τελ Αβίβ, στα 3 δισ. ευρώ ο προϋπολογισμός

Στην τελική ευθεία περνά η δημιουργία του νέου αντιαεροπορικού, αντιβαλλιστικού και anti-drone «θόλου» της Ελλάδας, καθώς υπεγράφη σήμερα στο Τελ Αβίβ η διακρατική συμφωνία μεταξύ του ελληνικού υπουργείου Εθνικής Άμυνας και της ισραηλινής πλευράς για την υλοποίηση της «Ασπίδας του Αχιλλέα».

Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα και πιο σύνθετα εξοπλιστικά προγράμματα των τελευταίων ετών, συνολικού προϋπολογισμού 3,035 δισ. ευρώ, το οποίο αποτελεί κεντρικό πυλώνα της μεταρρύθμισης των Ενόπλων Δυνάμεων στο πλαίσιο της «Ατζέντας 2030».

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ποιοι ελληνικοί και ξένοι όμιλοι θα διεκδικήσουν την «Ασπίδα του Αχιλλέα»

Το επιχειρηματικό παρασκήνιο του νέου αμυντικού προγράμματος που υπολογίζεται ότι θα κινηθεί κοντά στα 3 δισ. ευρώ

Η συμφωνία προβλέπει την άμεση έναρξη υλοποίησης του προγράμματος, με στόχο τη δημιουργία ενός ενιαίου και ολιστικού συστήματος αεράμυνας, αντιβαλλιστικής προστασίας και αντιμετώπισης μη επανδρωμένων απειλών.

Από ελληνικής πλευράς τη συμφωνία υπέγραψε ο Γενικός Διευθυντής Αμυντικών Εξοπλισμών και Επενδύσεων, Υποστράτηγος Ιωάννης Μπούρας.

Από την ισραηλινή πλευρά υπέγραψαν, μεταξύ άλλων, ο Γενικός Διευθυντής του υπουργείου Άμυνας Amir Baram, ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Διεθνούς Αμυντικής Συνεργασίας SIBAT Yair Kulas, ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Αμυντικής Έρευνας και Ανάπτυξης Daniel Gold, ο επικεφαλής του Οργανισμού Αντιπυραυλικής Άμυνας Moshe Patel, καθώς και οι επικεφαλής των μεγάλων ισραηλινών αμυντικών εταιρειών Rafael και Israel Aerospace Industries, Yoav Tourgeman και Guy Barlev αντίστοιχα.

Ενιαία «ομπρέλα» απέναντι σε drones, πυραύλους και αεροπορικές απειλές

Η φιλοσοφία της «Ασπίδας του Αχιλλέα» δεν περιορίζεται στην προμήθεια επιμέρους οπλικών συστημάτων. Στον πυρήνα του σχεδιασμού βρίσκεται η δημιουργία ενός ενιαίου συστήματος Διοίκησης και Ελέγχου, μέσω του οποίου διαφορετικοί αισθητήρες και μέσα αναχαίτισης θα λειτουργούν ως τμήματα ενός κοινού επιχειρησιακού δικτύου.

Στόχος είναι πληροφορίες από ραντάρ, αεροσκάφη, πλοία, χερσαίες μονάδες, μη επανδρωμένα μέσα και δορυφορικά συστήματα να συγκεντρώνονται και να αξιολογούνται σε πραγματικό χρόνο, ώστε να επιλέγεται άμεσα το κατάλληλο μέσο αντιμετώπισης κάθε απειλής.

Με τον τρόπο αυτό επιχειρείται η συγκρότηση μιας πολυεπίπεδης «ομπρέλας» προστασίας απέναντι σε ένα ιδιαίτερα ευρύ φάσμα απειλών: από μικρά drones και UAV μέχρι αεροσκάφη, πυραύλους και βαλλιστικές απειλές μεγαλύτερης εμβέλειας.

Στον σχεδιασμό προβλέπεται η διασύνδεση υφιστάμενων ελληνικών μέσων, όπως τα συστήματα Patriot, με νέα συστήματα ισραηλινής προέλευσης διαφορετικού βεληνεκούς και αποστολής.

Μεταξύ των συστημάτων που έχουν συνδεθεί με τον σχεδιασμό της νέας αρχιτεκτονικής αεράμυνας περιλαμβάνονται το SPYDER All-in-One της Rafael, το Barak MX της Israel Aerospace Industries και το David’s Sling («Σφεντόνα του Δαβίδ»).

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται στην αντιμετώπιση της ραγδαία αυξανόμενης απειλής από μη επανδρωμένα αεροχήματα, με το counter-UAS σκέλος του προγράμματος να αποτελεί επιχειρησιακή προτεραιότητα.

Ελληνική συμμετοχή άνω των 750 εκατ. ευρώ

Σημαντικό στοιχείο της συμφωνίας αποτελεί η συμμετοχή της ελληνικής αμυντικής και τεχνολογικής βιομηχανίας.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που συνοδεύουν τη συμφωνία, 19 ελληνικές εταιρείες συμμετέχουν ήδη στις σχετικές διαδικασίες, με το ελληνικό βιομηχανικό έργο να υπερβαίνει το 25% της συνολικής αξίας του προγράμματος.

Σε απόλυτους αριθμούς η ελληνική συμμετοχή υπολογίζεται σε περίπου 750 εκατ. ευρώ.

Παράλληλα, προβλέπεται η δημιουργία παραγωγικής βάσης στην Ελλάδα, με την Αθήνα να επιδιώκει όχι μόνο την κάλυψη των εγχώριων αναγκών αλλά και την ανάπτυξη εξαγωγικών δυνατοτήτων.

Η συγκεκριμένη διάσταση θεωρείται κρίσιμη για τη νέα φιλοσοφία των εξοπλιστικών προγραμμάτων του υπουργείου Εθνικής Άμυνας, η οποία προβλέπει αυξημένη εγχώρια συμμετοχή, μεταφορά τεχνογνωσίας και ενίσχυση της δυνατότητας των ελληνικών επιχειρήσεων να εμπλέκονται στην παραγωγή, υποστήριξη και μελλοντική εξέλιξη των συστημάτων.

Η επιδίωξη είναι η Ελλάδα να μετακινηθεί σταδιακά από τον ρόλο του απλού αγοραστή οπλικών συστημάτων σε εκείνον του παραγωγού και τεχνολογικού εταίρου.

Στο επίκεντρο η δικτύωση και η τεχνητή νοημοσύνη

Η «Ασπίδα του Αχιλλέα» αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της αλλαγής που επιχειρείται στη δομή και στη φιλοσοφία λειτουργίας των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων.

Η έμφαση μεταφέρεται πλέον από τη μεμονωμένη λειτουργία κάθε οπλικού συστήματος στη διασύνδεση όλων των διαθέσιμων μέσων σε ένα κοινό επιχειρησιακό περιβάλλον.

Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης, η ταχεία επεξεργασία μεγάλου όγκου πληροφοριών, οι ασφαλείς επικοινωνίες και η δυνατότητα άμεσης διαβίβασης δεδομένων μεταξύ διαφορετικών κλάδων των Ενόπλων Δυνάμεων αποτελούν βασικές παραμέτρους του νέου μοντέλου.

Παράλληλα, ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η διαστημική διάσταση της άμυνας, μέσω της συμμετοχής της χώρας σε ευρωπαϊκές πρωτοβουλίες δορυφορικών επικοινωνιών, της ανάπτυξης μικροδορυφόρων και της ενίσχυσης των δυνατοτήτων επιτήρησης και επικοινωνίας από το Διάστημα.

Δένδιας: «Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της ΕΕ που υιοθετεί παρόμοιο σύστημα»

Στην ανάγκη ριζικής αναμόρφωσης της ελληνικής άμυνας έχει αναφερθεί ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας, συνδέοντας την ανάπτυξη της «Ασπίδας του Αχιλλέα» με τις αλλαγές που έχουν επιφέρει οι σύγχρονες πολεμικές συγκρούσεις.

Όπως έχει επισημάνει, οι βαλλιστικοί πύραυλοι, τα μη επανδρωμένα συστήματα, οι δορυφορικές επικοινωνίες, οι κυβερνοαπειλές και οι υβριδικές μορφές πολέμου έχουν μεταβάλει ριζικά τις παραμέτρους της άμυνας και της αποτροπής.

«Βρισκόμαστε σε εποχή ριζικών αλλαγών. Οι σύγχρονες συγκρούσεις έχουν ήδη μεταβάλει τις παραμέτρους της στρατιωτικής άμυνας και αποτροπής», έχει τονίσει ο υπουργός Εθνικής Άμυνας, σημειώνοντας ότι οι τεχνολογικές εξελίξεις έχουν καταστήσει ανεπαρκή τα παραδοσιακά αμυντικά δόγματα.

Σύμφωνα με τον ίδιο, η μεταρρύθμιση των Ενόπλων Δυνάμεων επιχειρεί να απαντήσει ακριβώς σε αυτή τη νέα πραγματικότητα.

«Η Ελλάδα είναι η πρώτη χώρα της Ευρωπαϊκής Ένωσης που υιοθετεί παρόμοιο σύστημα», έχει υπογραμμίσει ο κ. Δένδιας, συνδέοντας την ταχεία προσαρμογή των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων με τις μεταβαλλόμενες προκλήσεις ασφαλείας.

Νέα αρχιτεκτονική αεράμυνας

Με την υπογραφή της συμφωνίας στο Τελ Αβίβ, η «Ασπίδα του Αχιλλέα» περνά πλέον από το στάδιο του σχεδιασμού σε αυτό της υλοποίησης.

Το πρόγραμμα φιλοδοξεί να δημιουργήσει μία νέα αρχιτεκτονική αεράμυνας για τη χώρα, στην οποία η αποτελεσματικότητα δεν θα εξαρτάται μόνο από τις επιδόσεις κάθε πυραύλου ή κάθε ραντάρ ξεχωριστά, αλλά από την ικανότητα όλων των διαθέσιμων μέσων να «βλέπουν», να ανταλλάσσουν πληροφορίες και να αντιδρούν ως ένα ενιαίο σύστημα.

Σε ένα περιβάλλον όπου τα drones, οι βαλλιστικοί πύραυλοι και τα δικτυοκεντρικά συστήματα αποκτούν κεντρικό ρόλο στις σύγχρονες συγκρούσεις, η Αθήνα επενδύει περισσότερα από 3 δισ. ευρώ για να δημιουργήσει έναν πολυεπίπεδο θόλο προστασίας.

Η σημερινή υπογραφή αποτελεί, κατά συνέπεια, όχι απλώς μία ακόμη εξοπλιστική συμφωνία, αλλά ένα από τα βασικά βήματα για τη μετάβαση των ελληνικών Ενόπλων Δυνάμεων σε ένα νέο, περισσότερο διασυνδεδεμένο και τεχνολογικά προηγμένο μοντέλο αποτροπής.