Ευρώπη: Το φυσικό αέριο απειλεί να φέρει νέο κύμα ανατιμήσεων

Η Ευρώπη μπαίνει στο φθινόπωρο με το βλέμμα στραμμένο και πάλι στο φυσικό αέριο, καθώς τα αποθέματα παραμένουν χαμηλότερα από τα επίπεδα που θα προσέφεραν μεγαλύτερη ασφάλεια ενόψει του χειμώνα. Η ανάγκη για γρήγορη αναπλήρωση των αποθηκών συμπίπτει με μια ιδιαίτερα ευαίσθητη περίοδο για τη διεθνή αγορά LNG, δημιουργώντας τον κίνδυνο νέας έντονης ανόδου των τιμών.

Σύμφωνα με υπολογισμούς που επικαλείται το Bloomberg, η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες από 100 τεραβατώρες (TWh) πρόσθετου φυσικού αερίου, αξίας άνω των 7 δισ. ευρώ, ακόμη και για να φτάσει σε επίπεδο πλήρωσης 75%. Για να επιτευχθεί αυτό, οι εισαγωγές και οι εγχύσεις στις αποθήκες θα πρέπει να επιταχυνθούν με ρυθμό που δεν έχει παρατηρηθεί τόσο αργά μέσα στη θερινή περίοδο από την ενεργειακή κρίση του 2022. Αναλυτές των Goldman Sachs, Rystad Energy και Morningstar θεωρούν ότι η πίεση αυτή θα μπορούσε, υπό δυσμενείς συνθήκες, να οδηγήσει τις χειμερινές τιμές του φυσικού αερίου ακόμη και πάνω από τα 100 ευρώ ανά μεγαβατώρα.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Φυσικό αέριο: Από τα 70 στα 75 ευρώ σε 24 ώρες και ξυπνά ο εφιάλτης του χειμώνα

Νέο άλμα στο ευρωπαϊκό φυσικό αέριο, με το συμβόλαιο Οκτωβρίου να αγγίζει ενδοσυνεδριακά τα 75 ευρώ/MWh - Μέσα σε λίγους μήνες η τιμή έχει υπερδιπλασιαστεί, ενώ χαμηλά αποθέματα, Μέση Ανατολή και περιορισμένες ροές LNG συνθέτουν ένα όλο και πιο επικίνδυνο ενεργειακό σκηνικό για την Ευρώπη

Στις 3 Σεπτεμβρίου 2026, το ευρωπαϊκό φυσικό αέριο στην ολλανδική πλατφόρμα TTF (σημείο αναφοράς για την ευρωπαϊκή αγορά), ξεπέρασε τα €75/MWh, φτάνοντας στα υψηλότερα επίπεδα από τις αρχές του 2023.

Σε θεσμικό επίπεδο, η Ευρωπαϊκή Ένωση εξακολουθεί να έχει ως βασικό στόχο την πλήρωση των αποθηκών φυσικού αερίου κατά 90% πριν από τον χειμώνα. Ωστόσο, οι νέοι κανόνες δίνουν στα κράτη-μέλη μεγαλύτερα περιθώρια προσαρμογής στις συνθήκες της αγοράς. Ο στόχος μπορεί να επιτευχθεί μεταξύ 1ης Οκτωβρίου και 1ης Δεκεμβρίου, ενώ προβλέπεται ευελιξία 10 ποσοστιαίων μονάδων σε δύσκολες συνθήκες. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή μπορεί μάλιστα να επιτρέψει πρόσθετη απόκλιση έως 5 μονάδων εφόσον οι δυσμενείς συνθήκες επιμένουν.

Αυτό εξηγεί γιατί το 75%-80% έχει αποκτήσει ιδιαίτερη σημασία για τη φετινή συζήτηση. Την 1η Ιουλίου η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ανέφερε ότι επίπεδο αποθήκευσης 80% θα ήταν αρκετό για να διασφαλιστεί ο εφοδιασμός τον χειμώνα 2026-2027, χωρίς τότε να διαπιστώνεται άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια εφοδιασμού.

Η Ευρώπη ανταγωνίζεται την Ασία για κάθε φορτίο LNG

Η δυσκολία, όμως, δεν βρίσκεται μόνο στο πόσο αέριο χρειάζεται η Ευρώπη, αλλά και στο από πού θα το εξασφαλίσει και σε ποια τιμή. Μετά τη δραστική μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο αγωγών, το υγροποιημένο φυσικό αέριο έχει εξελιχθεί σε κρίσιμο πυλώνα της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας. Έτσι, η Ευρώπη βρίσκεται σε άμεσο ανταγωνισμό με την Ασία για τα διαθέσιμα φορτία LNG. Ήδη από τον Ιούλιο, η Equinor προειδοποιούσε ότι οι Ευρωπαίοι αγοραστές δυσκολεύονται να αναπληρώσουν τα αποθέματα, καθώς ασιατικές χώρες προσελκύουν φορτία προσφέροντας υψηλότερες τιμές.

Το γεωπολιτικό περιβάλλον περιπλέκει ακόμη περισσότερο την κατάσταση. Οι αναταράξεις στη Μέση Ανατολή έχουν επηρεάσει τη μεταφορά LNG και έχουν αυξήσει το ασφάλιστρο κινδύνου στην παγκόσμια αγορά. Στα τέλη Αυγούστου, για παράδειγμα, η QatarEnergy είχε ακυρώσει σειρά προγραμματισμένων παραδόσεων προς την ιταλική Edison, αναγκάζοντας την εταιρεία να αναζητήσει εναλλακτικά φορτία.

Η Ευρώπη βρίσκεται έτσι αντιμέτωπη με ένα δύσκολο δίλημμα. Αν επιχειρήσει να γεμίσει γρήγορα τις αποθήκες, η αυξημένη ζήτηση μπορεί να ανεβάσει ακόμη περισσότερο τις διεθνείς τιμές και να ενισχύσει τον ανταγωνισμό για LNG. Αν, από την άλλη πλευρά, καθυστερήσει τις αγορές περιμένοντας καλύτερες τιμές, κινδυνεύει να μπει στον χειμώνα με μικρότερο ενεργειακό «μαξιλάρι».

Οι επιπτώσεις δεν περιορίζονται στους λογαριασμούς φυσικού αερίου. Υψηλότερες τιμές σημαίνουν αυξημένο κόστος ηλεκτρικής ενέργειας, μεγαλύτερη πίεση για τις ενεργοβόρες ευρωπαϊκές βιομηχανίες και πιθανές νέες πληθωριστικές πιέσεις. Ήδη τα ευρωπαϊκά συμβόλαια ηλεκτρικής ενέργειας για τον χειμώνα εμφάνισαν μέσα στο 2026 σημαντικό premium, με το Reuters να συνδέει την εξέλιξη τόσο με τα περιορισμένα αποθέματα αερίου όσο και με τις χαμηλότερες υδροηλεκτρικές εφεδρείες.