Γιατί η Ελλάδα έχασε την ευκαιρία να γίνει φαρμακευτικό hub, παρά τις επενδύσεις

Την ώρα που η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια βρίσκεται σε δρόμο ανάπτυξης σε ό,τι αφορά τις επενδύσεις σε εγχώριες μονάδες φαρμακοβιομηχανίας και παρότι βρίσκεται σε ιδανικό γεωγραφικό σημείο για να μπορέσει να αποτελέσει, στη συνέχεια και σταθμό για διανομή φαρμάκων από την Ασία στην Ευρώπη και την Αφρική, νομοθεσία και απαιτήσεις σε κεφάλαια εμποδίζουν αυτή την πιθανότητα. Ένα σχέδιο, το οποίο αν ετίθετο σε εφαρμογή, θα μπορούσε να την μετατρέψει σε ολιστικό, 360 πόλο σε ό,τι αφορά τον κλάδο του φαρμάκου και θα έφερνε πολλαπλά έσοδα.

Αυτό ανέφερε στο Financial Report στο περιθώριο πρόσφατης ημερίδας για το φάρμακο, η Λία Γκούρα, πρώην διευθύντρια του ΕΟΦ, νυν Ειδικός Σύμβουλος Κανονιστικών Υποθέσεων Φαρμάκων. Σύμφωνα με την ίδια, «η Ελλάδα τα τελευταία χρόνια χάνει μια μεγάλη ευκαιρία. Με δεδομένο ότι έχει ξεκινήσει να εδραιώνεται στον τομέα της φαρμακοβιομηχανίας, θα μπορούσε να συνδυάσει την παρουσία της ως ενδιάμεσος σταθμός, ειδικά για φάρμακα που έρχονται από την Ινδία, που είναι σημαντικός παραγωγός τις τελευταίες δεκαετίες, για όλη την Ευρώπη».

Κατά όσα τονίζει η κυρία Γκούρα, μέχρι πριν από λίγα χρόνια, έναν τέτοιο ρόλο είχε η Μεγ. Βρετανία, η οποία συνδέεται και με πολιτικές σχέσεις με την Ινδία, ωστόσο οι διαδικασίες έγιναν πιο δύσκολες μετά το Brexit. «Με φόντο το Brexit και τις αλλαγές που θα έφερνε στη διακίνηση των φαρμάκων, η Ελλάδα θα μπορούσε να παίξει αυτό το ρόλο, καθώς η τοποθέτησή της πάνω από την Αφρική, δίπλα στην Ασία και στο τέλος της Ευρώπης είναι ένα στρατηγικό σημείο για διανομές σε γρήγορο χρονικό διάστημα».

Ωστόσο, παρότι υπήρξε σαν σκέψη, αυτό εγκαταλείφθηκε, τουλάχιστον προς το παρόν. «Τα υψηλά κεφάλαια που απαιτούνται και οι περιορισμοί της νομοθεσίας στην Ελλάδα σε ό,τι αφορά την παραμονή φαρμάκων προς το εξωτερικό αποτελούν εμπόδια», σημειώνει.

Το ρόλο της Ευρώπης ως σταυροδρόμι ειδικά μεταφορών από την Ινδία είχε επισημάνει στο πρόσφατο Forum των Δελφών Ινδός αξιωματούχος. «Στην Ινδία βλέπουμε ολοένα και περισσότερο την Ευρώπη ως έναν σημαντικό επενδυτικό προορισμό, σε μια περίοδο που η ινδική οικονομία συνεχίζει να αναπτύσσεται με ταχείς ρυθμούς και εισέρχεται σε νέα φάση. Από τη δεκαετία του 1990 μέχρι σήμερα, έχουμε πετύχει σημαντική πρόοδο, περιορίζοντας την ακραία φτώχεια και ενισχύοντας την ευημερία, με αποτέλεσμα να υπάρχει πλέον μια έντονη «δίψα» για περαιτέρω ανάπτυξη σε όλα τα επίπεδα: επιχειρηματικό, κυβερνητικό και κοινωνικό», τόνισε ο κ. Gautam Chikermane, αντιπρόεδρος του Observer Research Foundation της Ινδίας.

Ο ίδιος είχε σημειώσει ότι το ενδιαφέρον της χώρας του προσανατολίζεται κυρίως σε τομείς όπως η φαρμακοβιομηχανία, οι τραπεζικές και ψηφιακές υπηρεσίες, ενώ επενδύει ήδη δυναμικά σε υποδομές, όπως λιμάνια και αεροδρόμια.

Πάνω από 1,5 δις ευρώ μέχρι το τέλος του 2026 στην εγχώρια φαρμακοβιομηχανία

Yπενθυμίζεται ότι πάνω από 1,5 δισ. ευρώ αναμένεται να επενδυθούν συνολικά από τις ελληνικές φαρμακοβιομηχανίες μέχρι και το τέλος του 2026, με τις περισσότερες από αυτές να έχουν αξιοποιήσει το επενδυτικό clawback: Πρόκειται για μέτρο το οποίο θεσπίστηκε με σκοπό ένα μέρος από τις επιστροφές-εκπτώσεις που πρέπει να κάνουν οι φαρμακοβιομηχανίες στο Δημόσιο να εκπίπτει εφόσον τα κεφάλαια χρησιμοποιηθούν για επενδύσεις στην παραγωγή ή την έρευνα και ανάπτυξη. Αυτά τα κεφάλαια αφορούν επενδύσεις που συνδέονται με την παραγωγή νέων εργοστασίων, καινούργιων μονάδων παραγωγής, αλλά και ερευνητικών δομών, ενώ μέσα σε αυτά θα πρέπει να συμπεριληφθούν και οι κλινικές μελέτες που φέρνουν σε πέρας φαρμακοβιομηχανίες από το εξωτερικό που έχουν παραρτήματα στη χώρα μας.

Ειδικά η Τρίπολη έχει τη μερίδα του λέοντος σε αυτές τις επενδύσεις, με στόχο αυτές οι ανάπτυξη σύγχρονων παραγωγικών μονάδων και ερευνητικών υποδομών ενδυναμώνει την εγχώρια παραγωγική βάση σε κρίσιμα φαρμακευτικά προϊόντα, περιορίζει την εξάρτηση από εισαγωγές, μειώνοντας τις ελλείψεις και θωρακίζει το εθνικό σύστημα υγείας έναντι διεθνών διαταραχών στην εφοδιαστική αλυσίδα.

Συνολικά, οι επενδύσεις στην Τρίπολη των εταιρειών DEMO, Win Medica (ομίλου ELPEN) και FARAN εκτιμώνται άνω των 400 εκ. ευρώ, χωρίς, αυτό, να σημαίνει ότι γίνονται χωρίς προβλήματα και ελλείψεις. Χαρακτηριστικό είναι ότι σύμφωνα με τον CEO της Win Medica, η μονάδα της οποίας στην Αρκαδία ξεκίνησε να λειτουργεί πριν από λίγες εβδομάδες, αντιμετωπίζει ζήτημα με το ιδιαίτερα υψηλό κόστος της ενέργειας, δεδομένου, δε, ότι δεν έχει ακόμα τοποθετήσει και φωτοβολταϊκά συστήματα, όπως πολλές βιομηχανίες τα τελευταία χρόνια, παρότι υπάρχει στο σχεδιασμό της για το μέλλον.

Εξάλλου, εν γένει, η Ευρωπαϊκή φαρμακοβιομηχανία κατέχει ηγετική θέση παγκοσμίως, με τον ετήσιο κύκλο εργασιών και την αξία παραγωγής των μελών του EFPIA (Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Φαρμακοβιομηχανιών) να προσεγγίζει τα €440 δισεκατομμύρια.
Η Ευρώπη αντιπροσωπεύει περίπου το 22%-24% της παγκόσμιας αγοράς φαρμάκων, oύσα η δεύτερη μεγαλύτερη αγορά μετά τη Βόρεια Αμερική EFPIA.