Η Revolut ανοίγει μέτωπο με τις ελληνικές τράπεζες για τα «παρκαρισμένα» δισεκατομμύρια των Ελλήνων

Μια τεράστια δεξαμενή ύψους 120,9 δισ. ευρώ, που σήμερα βρίσκεται στους τραπεζικούς λογαριασμούς των ελληνικών νοικοκυριών, βάζει στο στόχαστρό της η Revolut. Και αυτή τη φορά δεν το κάνει απλώς λανσάροντας ένα ακόμη αποταμιευτικό ή επενδυτικό προϊόν. Επιχειρεί να αμφισβητήσει ευθέως τη σχέση των Ελλήνων με τις παραδοσιακές τράπεζες,που ούτως ή άλλως περνά μεγάλη και παρατεταμένη κρίση.

Η Revolut δημοσίευσε σήμερα Πέμπτη τα αποτελέσματα του Ευρωπαϊκού Δείκτη Απώλειας Πλούτου (European Wealth Drain Index). αναφέρει πως η έρευνα αναδεικνύει πώς ο κατακερματισμός της αγοράς και τα χαμηλά επιτόκια καταθέσεων περιορίζουν την ανάπτυξη του πλούτου των νοικοκυριών. Για ένα ελληνικό νοικοκυριό με αποταμιεύσεις ύψους 10.000 ευρώ, ο πληθωρισμός μειώνει την αγοραστική δύναμη κατά 290 ευρώ ετησίως. Στην Ελλάδα, το μέσο επιτόκιο προθεσμιακών καταθέσεων ενός έτους (1,85%) υπολείπεται του πληθωρισμού (2,90%), οδηγώντας σε πραγματική απώλεια 105 ευρώ ετησίως ακόμη και για δεσμευμένες καταθέσεις.

Το μήνυμα πίσω από τον νέο Ευρωπαϊκό Δείκτη Απώλειας Πλούτου (European Wealth Drain Index) είναι ότι Έλληνες αφήνουν δεκάδες δισεκατομμύρια ευρώ σε τραπεζικούς λογαριασμούς με χαμηλές ή μηδαμινές πραγματικές αποδόσεις, την ώρα που ο πληθωρισμός διαβρώνει την αξία των χρημάτων τους.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσιάζει η fintech, τα ελληνικά νοικοκυριά διατηρούν 120,9 δισ. ευρώ σε παθητικές τραπεζικές καταθέσεις. Πρόκειται για μια εντυπωσιακή δεξαμενή ρευστότητας, ιδιαίτερα σε μια χώρα όπου το 18,3% των πολιτών δεν διαθέτει καν αποταμιευτικό «μαξιλάρι».

Για όσους όμως έχουν χρήματα στην άκρη, η Revolut υποστηρίζει ότι το κόστος της αδράνειας είναι μεγάλο. Για κάθε 10.000 ευρώ αποταμιεύσεων, ο πληθωρισμός μειώνει την αγοραστική τους δύναμη κατά περίπου 290 ευρώ τον χρόνο. Ακόμη και στην περίπτωση της ετήσιας προθεσμιακής κατάθεσης, όπου το μέσο επιτόκιο υπολογίζεται στο 1,85%, αυτό παραμένει  χαμηλότερο από τον πληθωρισμό του 2,90%.

Η Revolut δεν περιορίζεται στην παρατήρηση ότι οι αποδόσεις είναι χαμηλές. Ουσιαστικά υποστηρίζει ότι το παραδοσιακό τραπεζικό σύστημα έχει μάθει να λειτουργεί πάνω στην αδράνεια του πελάτη.

Το λέει άλλωστε ανοιχτά ο Rolandas Juteika, Επικεφαλής Περιουσίας και Επενδυτικών Συναλλαγών της Revolut στον ΕΟΧ, σημειώνοντας ότι για χρόνια οι παραδοσιακές τράπεζες βασίζονταν στην απροθυμία των καταναλωτών να μετακινήσουν τα χρήματά τους, αφήνοντάς τα σε λογαριασμούς χαμηλής απόδοσης την ώρα που ο πληθωρισμός υπονόμευε την αξία τους.

Οι καταθέτες έχουν παραδοσιακά αφήσει τεράστια ποσά σε λογαριασμούς με εξαιρετικά περιορισμένη απόδοση, ενώ την ίδια στιγμή έχουν επιβαρυνθεί επί σειρά ετών με χρεώσεις και προμήθειες για επιμέρους τραπεζικές υπηρεσίες και συναλλαγές.

Έτσι δημιουργείται μια ιδιότυπη αντίφαση. Ο πελάτης παραχωρεί στην τράπεζα τη ρευστότητά του με ελάχιστη ανταμοιβή και ταυτόχρονα πληρώνει για μέρος των υπηρεσιών που λαμβάνει από αυτήν.

Ακριβώς αυτή τη σχέση θέλει να διαταράξει η Revolut.

Οκτώ στους δέκα δεν έχουν αλλάξει ποτέ τράπεζα για καλύτερο επιτόκιο

Τα στοιχεία της έρευνας εξηγούν γιατί η συγκεκριμένη αγορά είναι τόσο ελκυστική για έναν νέο παίκτη. Σχεδόν οκτώ στους δέκα Έλληνες αποταμιευτές, ποσοστό 78,4%, δεν έχουν αλλάξει ποτέ τράπεζα προκειμένου να εξασφαλίσουν καλύτερη απόδοση για τα χρήματά τους.

Το 31% θεωρεί ότι οι διαφορές στα επιτόκια δεν είναι αρκετά μεγάλες ώστε να αξίζει τον κόπο η αλλαγή. Το 27% δηλώνει ότι προτιμά να παραμένει σε μία τράπεζα την οποία εμπιστεύεται, ενώ το 13% παραδέχεται ότι δεν γνωρίζει πού θα μπορούσε να αναζητήσει καλύτερες επιλογές.

Η fintech προχωρά μάλιστα ένα βήμα παραπέρα, επιχειρώντας να ποσοτικοποιήσει τι θα μπορούσε να είχε συμβεί εάν ένα μέρος αυτών των κεφαλαίων δεν παρέμενε σε καταθέσεις. Χρησιμοποιώντας ως σημείο αναφοράς τη μέση ετήσια απόδοση δεκαετίας του MSCI Europe ETF, στο 9,06%, υπολογίζει ότι η διαφορά δυνητικής απόδοσης μπορεί να φτάνει τα 721 ευρώ ετησίως για κάθε 10.000 ευρώ.

Σε συνολική κλίμακα, υποστηρίζει ότι τα 120,9 δισ. ευρώ των ελληνικών καταθέσεων θα μπορούσαν, εφόσον κατευθύνονταν σε διαφοροποιημένα προϊόντα των κεφαλαιαγορών, να δημιουργήσουν έως και 8,7 δισ. ευρώ ετησίως σε πρόσθετο αναπτυξιακό κεφάλαιο.

Η σύγκριση, βεβαίως, δεν είναι απολύτως ομοειδής. Μια τραπεζική κατάθεση και μια επένδυση σε ETF έχουν διαφορετικό επίπεδο κινδύνου και διαφορετικά χαρακτηριστικά προστασίας κεφαλαίου. Οι ιστορικές αποδόσεις επίσης δεν αποτελούν εγγύηση μελλοντικών αποδόσεων.

Η εταιρεία δεν κρύβει φυσικά ποια λύση προτείνει. Συνδυάζει στην ίδια εφαρμογή τραπεζικές υπηρεσίες, προϊόντα αποταμίευσης με ημερήσιο ανατοκισμό, αμοιβαία κεφάλαια χρηματαγοράς, μετοχές, ETF, ομόλογα, robo-advisor και δυνατότητα μικροεπενδύσεων.

Το ποντάρισμά της είναι ότι ο Έλληνας καταθέτης που μέχρι σήμερα άφηνε τα χρήματά του ακίνητα στην τράπεζα μπορεί να πειστεί να κάνει το πρώτο βήμα εάν η διαδικασία είναι αρκετά απλή και το απαιτούμενο ποσό αρκετά μικρό.

Και τα ευρήματα της έρευνας δείχνουν ότι υπάρχει πρόσφορο έδαφος. Το 46% των ερωτηθέντων δηλώνει ότι θα ήταν πιθανότερο να ξεκινήσει να επενδύει εάν είχε τη δυνατότητα να το κάνει με πολύ μικρά ποσά. Το 33% ζητά πιο ξεκάθαρη ενημέρωση για τους κινδύνους και το 21% θεωρεί σημαντική την επενδυτική εκπαίδευση μέσα από την ίδια την εφαρμογή.

Η Revolut αναφέρει ότι η μέση πρώτη επενδυτική κατάθεση πελάτη της στην ΕΕ φτάνει τα 406 ευρώ, ενώ για τους μισούς νέους επενδυτές το αρχικό ποσό δεν ξεπερνά τα 18 ευρώ. Ο αριθμός των ενεργών ιδιωτών επενδυτών μέσω Revolut στην Ευρωπαϊκή Ένωση, σύμφωνα με την εταιρεία, έχει αυξηθεί κατά 56% σε ετήσια βάση.

Συνοπτικά τα επιχειρήματα της Revolut:

Στην Ελλάδα παραμένουν 120,9 δισ. ευρώ σε παθητικές τραπεζικές καταθέσεις. Εάν τα κεφάλαια αυτά επενδύονταν σε διαφοροποιημένα επενδυτικά προϊόντα κεφαλαιαγοράς (με βάση την ετήσια μέση απόδοση δεκαετίας του MSCI Europe ETF, 9,06%), θα μπορούσαν να διοχετεύσουν 8,7 δισ. ευρώ αναπτυξιακού κεφαλαίου ετησίως στην οικονομία, δημιουργώντας δυνητικά 721 ευρώ απόδοσης ανά νοικοκυριό για κάθε 10.000 ευρώ αποταμιεύσεων.

Η έρευνα καταναλωτών σε δείγμα 1.000 Ελλήνων έδειξε ότι, ενώ το 18,3% των πολιτών δεν διαθέτει καθόλου παραδοσιακές αποταμιεύσεις, τρεις βασικοί παράγοντες λειτουργούν ανασταλτικά για όσους αποταμιεύουν:
Έλλειψη ενημέρωσης: Περισσότερο από το ένα τρίτο των ερωτηθέντων (35%) εκτιμά λανθασμένα τις πραγματικές αποδόσεις των αποταμιεύσεών του μετά τον πληθωρισμό ή δεν διαθέτει σχετική γνώση: 16% δεν γνωρίζει ή δεν ξέρει πώς συγκρίνονται τα επιτόκια καταθέσεων με τον πληθωρισμό, 11% πιστεύει λανθασμένα ότι τα επιτόκια καταθέσεων υπερβαίνουν τον πληθωρισμό και 8% θεωρεί ότι τα δύο μεγέθη είναι ίσα.
Αδράνεια στις αποταμιεύσεις: Σχεδόν οκτώ στους δέκα αποταμιευτές (78,4%) δεν έχουν αλλάξει ποτέ τράπεζα για να εξασφαλίσουν καλύτερη απόδοση. Οι κυριότεροι λόγοι είναι η αντίληψη ότι η διαφορά στα επιτόκια είναι μικρή (31%), η προτίμηση σε μία τράπεζα που εμπιστεύονται (27%), και η άγνοια σχετικά με το πού μπορούν να αναζητήσουν καλύτερες επιλογές (13%).
Χρηματοοικονομικός κατακερματισμός: Περισσότερο από το 57% των Ελλήνων χρησιμοποιούν πολλαπλές χρηματοοικονομικές εφαρμογές. Για το 41% όσων χρησιμοποιούν περισσότερες από μία εφαρμογές, αυτός ο κατακερματισμός λειτουργεί ανασταλτικά για τις επενδύσεις: το 25% δεν έχει σαφή εικόνα για το ποσό που μπορεί να επενδύσει, ενώ το 18% θεωρεί τη μεταφορά χρημάτων μεταξύ διαφορετικών πλατφορμών υπερβολικά πολύπλοκη και χρονοβόρα.

Από την παθητική αποταμίευση στην ενεργητική επένδυση μέσω της άρσης των εμποδίων
Παρότι η αντίληψη του επενδυτικού κινδύνου (23%) και η έλλειψη γνώσεων (21%) αποτελούν τα σημαντικότερα εμπόδια για την έναρξη επενδύσεων, αναδεικνύονται και σαφείς παράγοντες που θα μπορούσαν να ενθαρρύνουν τους πολίτες: το 46% θα ξεκινούσε να επενδύει εάν υπήρχε η δυνατότητα επένδυσης μικρών ποσών (micro-investing), το 33% επιθυμεί διαφανή ενημέρωση σχετικά με τους επενδυτικούς κινδύνους και το 21% θεωρεί σημαντική την εκπαιδευτική ενημέρωση μέσα από την εφαρμογή.