Καταγγελία για τα email «Ασφαλούς Κολύμβησης»: Στο μικροσκόπιο η χρήση δεδομένων της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης

Ζήτημα για τα όρια στη χρήση των προσωπικών δεδομένων που τηρούνται στο σύστημα της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης ανοίγει καταγγελία που υποβλήθηκε προς τους υπεύθυνους Προστασίας Δεδομένων (DPO) του υπουργείου Υγείας και της ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ, με αφορμή την αποστολή ενημερωτικού e-mail για την «Ασφαλή Κολύμβηση».

Την υπόθεση γνωστοποίησε με ανάρτησή του ο δικηγόρος Βασίλης Σωτηρόπουλος, ο οποίος αναφέρει ότι υπέβαλε την καταγγελία ως πληρεξούσιος δικηγόρος του υποκειμένου των δεδομένων.

Το κρίσιμο ερώτημα είναι αν μπορούν τα στοιχεία επικοινωνίας που έχουν δηλώσει οι πολίτες στο πλαίσιο της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης να χρησιμοποιούνται και για ενημερωτικές καμπάνιες δημόσιας υγείας που δεν συνδέονται ευθέως με τον σκοπό για τον οποίο συλλέχθηκαν;

Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο κ. Σωτηρόπουλος, η καταγγελία αφορά ασφαλισμένο ο οποίος έλαβε στο ηλεκτρονικό του ταχυδρομείο μήνυμα για την «Ασφαλή Κολύμβηση», μολονότι ήταν νεότερος από την ηλικιακή ομάδα στην οποία είχε ανακοινωθεί ότι απευθύνεται η συγκεκριμένη ενημέρωση.

Όπως επισημαίνεται στην ανάρτηση, σε δελτίο Τύπου του υπουργείου Υγείας της 2ας Ιουνίου 2026 είχε γνωστοποιηθεί δήλωση του υπουργού Υγείας, σύμφωνα με την οποία το υπουργείο επρόκειτο να ζητήσει από την ΗΔΥΚΑ να αποστείλει e-mail και SMS σε άτομα άνω των 60 ετών, προκειμένου να ενημερωθούν για τις συνθήκες ασφαλούς κολύμβησης.

Η αποστολή του μηνύματος και σε πολίτη εκτός της συγκεκριμένης ηλικιακής κατηγορίας είναι ένα από τα σημεία στα οποία εστιάζει η καταγγελία.

Η υπόθεση, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο εάν έγινε λάθος στην επιλογή των παραληπτών. Κατά τους ισχυρισμούς που διατυπώνονται στην καταγγελία, τίθεται ευρύτερο ζήτημα ως προς τον σκοπό για τον οποίο χρησιμοποιήθηκαν τα προσωπικά δεδομένα των εγγεγραμμένων στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση.

Ο πληρεξούσιος δικηγόρος υποστηρίζει ότι η σχετική ενημέρωση δεν ανταποκρινόταν στις απαιτήσεις των άρθρων 13 και 14 του Γενικού Κανονισμού Προστασίας Δεδομένων (ΓΚΠΔ). Επικαλείται, μάλιστα, τη «Δήλωση προστασίας δεδομένων» της ΗΔΥΚΑ για την ηλεκτρονική συνταγογράφηση, υποστηρίζοντας ότι μεταξύ των αναφερόμενων σκοπών επεξεργασίας δεν περιλαμβάνεται η χρήση των δεδομένων για μια ενημέρωση αυτού του χαρακτήρα.

Με άλλα λόγια, το ερώτημα που ανακύπτει είναι εάν μια διεύθυνση e-mail ή ένας αριθμός κινητού τηλεφώνου που έχει καταχωριστεί για τις ανάγκες ενός συστήματος υγείας μπορεί στη συνέχεια να αξιοποιείται για διαφορετικές κρατικές ενημερωτικές δράσεις και, εφόσον μπορεί, με ποια νομική βάση, υπό ποιες προϋποθέσεις και με ποια προηγούμενη ενημέρωση του πολίτη.

Καταγγελία και για «μη αναγκαία» επεξεργασία δεδομένων

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά το γεγονός ότι, σύμφωνα με την ανάρτηση, στην επεξεργασία συμπεριλήφθηκαν δεδομένα προσώπου που δεν ανήκε καν στην ηλικιακή ομάδα-στόχο.

Στην καταγγελία προβάλλεται για τον λόγο αυτό ο ισχυρισμός ότι υποβλήθηκαν σε επεξεργασία δεδομένα που δεν ήταν αναγκαία για τον συγκεκριμένο σκοπό, με επίκληση των αρχών που προβλέπει το άρθρο 5 του ΓΚΠΔ.

Το περιστατικό δημιουργεί έτσι ερωτήματα όχι μόνο για τον σκοπό χρήσης των στοιχείων, αλλά και για τον τρόπο με τον οποίο έγινε η επιλογή και η διασταύρωση των παραληπτών της ενημερωτικής καμπάνιας.

Μέσω της καταγγελίας, σύμφωνα με τον κ. Σωτηρόπουλο, ο πολίτης άσκησε παράλληλα το δικαίωμα πρόσβασης, ζητώντας να πληροφορηθεί πώς ακριβώς υποβλήθηκαν σε επεξεργασία τα προσωπικά του δεδομένα. Άσκησε επίσης δικαίωμα εναντίωσης, προκειμένου να μην του αποσταλεί αντίστοιχο μήνυμα και μέσω SMS.

Ένα ακόμη ζήτημα που καταγγέλλεται αφορά την απουσία, κατά τους ισχυρισμούς του αιτούντος, διαδικασίας απεγγραφής από τους αποδέκτες του συγκεκριμένου μηνύματος.

Η διάκριση έχει σημασία γιατί άλλο είναι η διαγραφή ενός πολίτη από μια λίστα αποδεκτών μιας συγκεκριμένης ενημερωτικής δράσης και άλλο η διαγραφή των στοιχείων του από το μητρώο της ηλεκτρονικής συνταγογράφησης, όπου αυτά τηρούνται για διαφορετικό σκοπό.

Η καταγγελία απευθύνθηκε, σύμφωνα με την ανάρτηση, τόσο στον Υπεύθυνο Προστασίας Δεδομένων του υπουργείου Υγείας, το οποίο προσδιορίζεται από τον καταγγέλλοντα ως υπεύθυνος επεξεργασίας, όσο και στον αντίστοιχο ΥΠΔ της ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ, την οποία χαρακτηρίζει ως εκτελούσα την επεξεργασία.

Πλέον ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι απαντήσεις που θα δοθούν στα αιτήματα του πολίτη και κυρίως η τεκμηρίωση της νομικής βάσης και του σκοπού με τον οποίο χρησιμοποιήθηκαν τα στοιχεία επικοινωνίας.

Υποβλήθηκε η πρώτη καταγγελία προς τους Υπεύθυνους Προστασίας Δεδομένων (DPO) του Υπουργείου Υγείας και της ΗΔΥΚΑ ΜΑΕ σχετικά με την αποστολή μηνύματος “Ασφαλούς Κολύμβησης” για σκοπούς προστασίας ατόμων άνω των 60 ετών, με χρήση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου ασφαλισμένου στην…

— Sotiropoulos (@Sotiropoulos) August 8, 2026