Ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου: Μέσα στο Σαββατοκύριακο η NAVTEX για την πόντιση του καλωδίου

Eντός του Σαββατοκύριακου που έρχεται αναμένεται να εκδοθεί η NAVTEX για την επανέναρξη των ερευνών για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Κύπρου-Κρήτης (GSI), δίνοντας έτσι τέλος στην εκκρεμότητα για το έργο και ασκώντας τα κυριαρχικά δικαιώματα της Ελλάδας.

Όπως αναφέρουν πληροφορίες στις 2 Νοεμβρίου ενημερώθηκαν τα μέλη της ειδικής διυπουργικής επιτροπής (ΕΧΑΕΘ), που λειτουργεί υπό την αιγίδα του ΥΠΕΞ, προκειμένου να παραδώσουν έως αύριο, Παρασκευή, τις εισηγήσεις τους σχετικά με την αδειοδότηση του έργου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Ηλεκτρική διασύνδεση Κρήτης – Κύπρου: Στο Ηράκλειο το γαλλικό «Abeille Marengo» περιμένοντας την έκδοση NAVTEX

Η Ελλάδα αναμένεται να εκδώσει τη σχετική NAVTEX το πρώτο δεκαήμερο του Νοεμβρίου, ενώ και η Κύπρος έχει κινητοποιήσει τις αρμόδιες αρχές για τις εργασίες στις θαλάσσιες περιοχές της - Στο επίκεντρο η Κάσος και οι γεωπολιτικές αντιδράσεις της Τουρκίας

Εφόσον δοθεί η όπως αναμένεται, θετική απάντηση, το Λιμενικό θα εκδώσει την «άδεια εξαίρεσης» του πλοίου υπό γαλλική σημαία Abeille Marengo. Θα ακολουθήσει το επίσημο αίτημα της εταιρείας διαχείρισης του έργου για την έκδοση NAVTEX, το οποίο θα διαβιβαστεί στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας, ώστε να εκδοθεί άμεσα η NAVTEX από την Υδρογραφική Υπηρεσία του Πολεμικού Ναυτικού.

Η ισχύς της NAVTEX, αναφέρουν οι ίδιες πληροφορίες, πρόκειται να είναι άμεση, που σημαίνει ότι το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo», το οποίο παραμένει στο λιμάνι του Ηρακλείου, θα αποπλεύσει άμεσα για την περιοχή των ερευνών.

Πάντως, η έκδοση της ελληνικής NAVTEX ανοίγει τον δρόμο για την επανέναρξη των ερευνών του Great Sea Interconnector, με το γαλλικό «Abeille Marengo» να αναλαμβάνει εργασίες χαρτογράφησης του βυθού. Στο επίκεντρο η Κάσος, οι τεχνικές προκλήσεις και οι γεωπολιτικές ισορροπίες στην Ανατολική Μεσόγειο.

NAVTEX από την Ελλάδα και συντονισμός με την Κύπρο

Καθοριστικό βήμα για την επανεκκίνηση των ερευνών της ηλεκτρικής διασύνδεσης Κρήτης – Κύπρου αποτελεί η έκδοση NAVTEX από τις αρμόδιες ελληνικές αρχές, μέσω της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού.

Η ναυτική οδηγία αναμένεται να καθορίσει τις περιοχές δραστηριοποίησης του γαλλικού ερευνητικού σκάφους «Abeille Marengo». Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, οι εργασίες σχεδιάζεται να ξεκινήσουν από το σημείο όπου είχαν διακοπεί οι προηγούμενες έρευνες, κοντά στο όριο των έξι ναυτικών μιλίων στην περιοχή της Κάσου, και να συνεχιστούν ανατολικά, προς την Κύπρο.

Παράλληλα, η γαλλική Nexans έχει υποβάλει αιτήματα για τις απαραίτητες εγκρίσεις σε Ελλάδα και Κύπρο. Ο Κύπριος υπουργός Ενέργειας Μιχάλης Δαμιανός είχε εκτιμήσει στις 15 Οκτωβρίου ότι η σχετική NAVTEX θα εκδιδόταν έως το τέλος του μήνα, χωρίς ωστόσο να έχει επιβεβαιωθεί μέχρι τις 27 Οκτωβρίου η έκδοση νέας κυπριακής οδηγίας για τις συγκεκριμένες εργασίες.

Εφόσον οι έρευνες επεκταθούν σε θαλάσσιες περιοχές αρμοδιότητας της Κυπριακής Δημοκρατίας, θα απαιτηθεί ο αντίστοιχος συντονισμός με τις κυπριακές αρχές.

Σημειώνεται ότι η NAVTEX αφορά την ενημέρωση των ναυτιλλομένων για λόγους ασφάλειας και αποτελεί διαδικασία διακριτή από την αδειοδότηση των ερευνητικών δραστηριοτήτων.

Ενημέρωση του Πολεμικού Ναυτικού 72 ώρες πριν

Σύμφωνα με τις προβλεπόμενες διαδικασίες, το «Abeille Marengo» οφείλει να ενημερώνει την Υδρογραφική Υπηρεσία, τη Διοίκηση Υποβρυχίων και τη Διοίκηση Αεροπορίας Ναυτικού τουλάχιστον 72 ώρες πριν από την έναρξη των εργασιών, καθώς και σε καθημερινή βάση κατά τη διάρκειά τους.

Η ενημέρωση θα περιλαμβάνει τις ακριβείς συντεταγμένες, το αντικείμενο και τη διάρκεια των ερευνών, καθώς και τα απαιτούμενα μέτρα ασφαλείας.

Αντίστοιχη ενημέρωση προβλέπεται για τις λιμενικές αρχές και τα παραπλέοντα πλοία, τα οποία θα πρέπει να διατηρούν απόσταση τουλάχιστον ενός ναυτικού μιλίου από τα ερευνητικά σκάφη.

Δεν αποκλείεται, παράλληλα, η παρουσία μονάδων του Λιμενικού Σώματος και του Πολεμικού Ναυτικού στην ευρύτερη περιοχή, χωρίς να έχει ανακοινωθεί συγκεκριμένο σχέδιο συνοδείας.

Χαρτογράφηση του βυθού και τεχνικές προκλήσεις

Τις εξειδικευμένες υποθαλάσσιες έρευνες έχει αναλάβει η ιταλική Next Geosolutions Europe SpA, κατόπιν ανάθεσης από τη γαλλική Nexans, η οποία έχει αναλάβει την κατασκευή και εγκατάσταση των καλωδίων.

Οι εργασίες θα καλύψουν τη σχεδιαζόμενη υποθαλάσσια όδευση από την Κορακιά Ηρακλείου έως την Κύπρο, με στόχο τη λεπτομερή χαρτογράφηση του πυθμένα και τον εντοπισμό της ασφαλέστερης διαδρομής για την πόντιση του καλωδίου.

Για τον σκοπό αυτό θα αξιοποιηθούν πολυδεσμικοί ηχοβολιστές, συστήματα πλευρικής σάρωσης, μαγνητόμετρα και υποβρύχιες κάμερες, ενώ προβλέπονται γεωτεχνικές δειγματοληψίες και γεωτρήσεις σε βάθη που, για ορισμένες εργασίες, φτάνουν τα 700 μέτρα.

Οι μεγάλες κλίσεις του πυθμένα και η σύνθετη γεωμορφολογία της Ανατολικής Μεσογείου καθιστούν το εγχείρημα ιδιαίτερα απαιτητικό από τεχνικής πλευράς.

Η ειδική αδειοδότηση του γαλλικού σκάφους

Για τη δραστηριοποίηση του γαλλικής σημαίας «Abeille Marengo» ακολουθήθηκε διαδικασία κατ’ εξαίρεση έγκρισης από τις ελληνικές αρχές, λόγω των εξειδικευμένων απαιτήσεων του έργου και της μη διαθεσιμότητας αντίστοιχων πλοίων ελληνικής σημαίας.

Το σκάφος, μήκους 73,2 μέτρων, ναυπηγήθηκε το 2009 στη Νορβηγία και διαθέτει εξοπλισμό για υποθαλάσσιες έρευνες και υπεράκτιες επιχειρήσεις.

Η ολοκλήρωση των αδειοδοτικών διαδικασιών, σε συνδυασμό με την έκδοση της NAVTEX και τον επιχειρησιακό σχεδιασμό, θα καθορίσει τον χρόνο έναρξης των εργασιών.

Η Κάσος και η γεωπολιτική διάσταση

Η επανέναρξη των ερευνών του Great Sea Interconnector αποκτά ιδιαίτερη γεωπολιτική βαρύτητα, καθώς η διαδρομή του καλωδίου διέρχεται από θαλάσσιες περιοχές που βρίσκονται στο επίκεντρο των ελληνοτουρκικών διαφορών.

Το καλοκαίρι του 2024, οι τουρκικές αντιδράσεις στις έρευνες κοντά στην Κάσο είχαν προκαλέσει ένταση και συνέβαλαν στην καθυστέρηση του έργου.

Η Άγκυρα εξακολουθεί να προβάλλει διεκδικήσεις σε περιοχές της σχεδιαζόμενης όδευσης, ενώ Αθήνα και Λευκωσία απορρίπτουν τις τουρκικές αξιώσεις για προηγούμενη έγκριση των εργασιών.

Το κλίμα επιβαρύνεται από πρόσφατες αντιπαραθέσεις μέσω ναυτικών οδηγιών για άλλα υποθαλάσσια έργα στην Ανατολική Μεσόγειο, εντείνοντας την ανησυχία για νέες παρεμβάσεις κατά την επανεκκίνηση των ερευνών.

Η συμμετοχή γαλλικών εταιρειών στην υλοποίηση του έργου προσθέτει διπλωματική βαρύτητα, καθιστώντας την επόμενη φάση της ηλεκτρικής διασύνδεσης κρίσιμη τόσο για την ενεργειακή συνεργασία Ελλάδας και Κύπρου όσο και για τις γεωπολιτικές ισορροπίες στην περιοχή.