Κατασκευές: Καθυστερήσεις πληρωμών, αβεβαιότητα μετά το 2027 και η επίδραση της «μικρότερης» οικογένειας

Άνισο τοπίο παρατηρείται στις κατασκευές τα τελευταία χρόνια στην Ελλάδα: Από τη μια πλευρά υπάρχει σαφής ανάπτυξη, ειδικά μετά από μια μακρόχρονη περίοδο κρίσης, ωστόσο, από την άλλη, σύμφωνα με τα στοιχεία από το ΙΟΒΕ, τα οποία επικαλείται το ΤΜΕΔΕ, παρατηρούνται καθυστερήσεις πληρωμών και απαιτήσεων περίπου 8 μήνες, κάτι το οποίο οδηγεί σε αργοπορίες στις πληρωμές γενικότερα στον κλάδο.

Οι πρώτοι μήνες, πάντως, του 2025 ξεκίνησαν με υποχώρηση της κατασκευαστικής δραστηριότητας, ειδικά αν συγκριθεί με το 2024, οπότε και εικάζεται ότι υπήρξε σωρεία αιτήσεων για άδειες, λόγω των επικείμενων εξελίξεων με το ΝΟΚ.

Κατά τα ίδια στελέχη του ΤΜΕΔΕ, πάντως, είναι πιθανό στο δεύτερο εξάμηνο του τρέχοντος έτους να υπάρξει μια αντιστάθμιση της ανακοπής της δραστηριότητας, κάτι το οποίο σημαίνει ότι κάποιες από τις άδειες πιθανόν να επηρεαστούν. Έκαναν, δε, λόγο για το τί θα συμβεί μετά την διετία, τονίζοντας ότι για το 2027 μπορεί να υπάρξει αβεβαιότητα στον κλάδο, καθώς δεν υπάρχει κάποιο δεδομένο το οποίο να μπορεί να χρησιμοποιηθεί για εκτίμηση.

Μετάλλαξη πληθυσμιακού μοντέλου

Από την πλευρά του, ο Πρόεδρος του ΙΟΒΕ Ν. Βέττας τόνισε ότι το ζήτημα της πρόσβασης στην αγορά κατοικίας, μέσω του κατασκευαστικού τομέα, είναι ευρύτερο, καθώς οι τιμές έχουν επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα με διαφοροποιήσεις. Για τον ίδιο είναι, εξάλλου, σαφές ότι το δικό της ρόλο του έχει διαδραματίσει και η μετάλλαξη των μοντέλων του πληθυσμού. Στη μεγάλη εικόνα διαπιστώνεται μείωση πληθυσμού και κυρίως σε παιδιά και ενδιάμεσες ηλικίες αλλά αυξάνονται τα νοικοκυριά, άρα μικρότερες οικογένειες, κάτι το οποίο σημαίνει ότι απαιτείται αναπροσαρμογή των κατοικιών, κάτι που θα δούμε σε μεγάλο βαθμό στο μέλλον.

Αυτό που παρατηρείται, επιπλέον, στον κλάδο των κατασκευών είναι και η άνιση παραγωγικότητα των εργαζομένων. Κατά τον καθηγητή, οι επενδύσεις και το μέγεθος των έργων είναι μικρότερα. Την ίδια στιγμή, όσο μεγαλύτερα είναι τα έργα τόσο μεγαλύτερες είναι οι οικονομίες κλίμακος. Όπως, δε, συμπλήρωσε, η άνοδος του κλάδου δεν οφείλεται μόνο στο Ταμείο Ανάκαμψης, ωστόσο, με το τέλος του, σίγουρα θα υπάρξει ένα κενό από το κομμάτι του Ταμείου Ανάκαμψης που κατευθύνεται στις κατασκευές.

Νωρίς και ανεύθυνο ακόμα να μιλήσουμε για επιπτώσεις από τις γεωπολιτικές εξελίξεις

Με φόντο τη νέα κρίση στο Ισραήλ, όπως τονίστηκε από τα στελέχη του ΤΜΕΔΕ «είναι νωρίς και ανεύθυνο να πούμε οτιδήποτε όλοι οι διεθνείς οργανισμοί έχουν κατεβάσει την εκτίμηση για το ρυθμό ανάπτυξης των οικονομιών. Αυτή τη στιγμή δεν υπάρχει αισθητή επίδραση στην ελληνική οικονομία. Μπορεί να υπάρξει, αλλά αυτή τη στιγμή δεν φαίνεται η ανάγκη για να αλλάξει, λόγω αυτής της κρίσης, τους σχεδιασμούς της μια επιχείρηση ή το Δημόσιο. Η κυβέρνηση, εξάλλου, υποστηρίζει ότι με προσαρμογές θα γίνει δυνατή η απορρόφηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης».