Κλειστά ακίνητα: Το «κλειδί» για φθηνότερα ενοίκια και λύση στη στεγαστική κρίση

Όλο και περισσότερο βρίσκονται στο επίκεντρο της συζήτησης η αξιοποίηση των κλειστών διαμερισμάτων – μέσα στα οποία μπορούν να βρίσκονται γραφεία και οικόπεδα- ως βασικό μέρος της λύσης για τη στεγαστική κρίση στην οποία έχουν περιέλθει τα αστικά κέντρα τον τελευταίο καιρό. Με τον μεγαλύτερο ιδιοκτήτη να είναι το Δημόσιο, καθώς πάνω από 40% των κλειστών κτιρίων ανήκουν σε διάφορους φορείς του, ακολουθούν οι Τράπεζες με 30% και οι ιδιώτες με 20%, κατά προσέγγιση, σύμφωνα με αναλυτές της αγοράς, αρκεί η απελευθέρωση 100.000 κατοικιών για να λυθεί σε πρώτη φάση το πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης που έχει οδηγήσει σε υψηλότατα ενοίκια.

Σε αυτό το πλαίσιο, εκ νέου πριν από λίγες ώρες, η Υπουργός Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας Δόμνα Μιχαηλίδου επανέλαβε ότι μέσα στο 2026, χωρίς να αναφέρει το χρονικό σημείο, θα αξιοποιηθούν μέσω κοινωνικής αντιπαροχής σε πρώτη φάση 8 ακίνητα, τα οποία ανήκουν στη ΔΥΠΑ, τα οποία περνούν στην αποκλειστική διαχείριση του υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και θα αποδώσουν 400 διαμερίσματα.

Πρόκειται για ακίνητα σε Παιανία, Λάρισα, Πύργο και Καλαμάτα, τα οποία θα δημοπρατηθούν μέσα στη χρονιά και από αυτά τα 400 διαμερίσματα που εκτιμάται ότι θα δημιουργηθούν, περίπου 130 θα διατεθούν σε ευάλωτους συμπολίτες μας, ενώ τα υπόλοιπα θα διατεθούν με όρους αγοράς.

Συνεργασία Δημοσίου-ΑΑΔΕ-Κτηματολογίου

Ωστόσο, όπως τονίζει ο CEO της Krama Properties, πολιτικός μηχανικός Μάνος Κρανίδης στο Financial Report «έχει χαθεί πολύτιμος χρόνος σε ό,τι αφορά την κοινωνική κατοικία και θα πρέπει γρήγορα να προχωρήσουμε στο πρώτο και σημαντικό βήμα που είναι η αποτίμηση των κλειστών ακινήτων και κυρίως των ακινήτων του Δημοσίου. Αυτό καθυστερεί αδικαιολόγητα τόσα χρόνια, με αποτέλεσμα να εξελιχθεί πλέον η στεγαστική κρίση σε ένα πρόβλημα τόσο μεγάλο όσο και ο κορονοιός».

Ο Μάνος Κρανίδης

Σύμφωνα με τον ίδιο, χρειάζεται καταρχήν συνεργασία Δημοσίου, ΑΑΔΕ και κτηματολογίου, καταρχήν για την καταμέτρηση των ακινήτων, συμπεριλαμβανομένων οικοπέδων, γραφείων κλπ, για την οποία, όμως, είναι απαραίτητη η πολιτική βούληση: «Αυτή τη στιγμή από την αγορά λείπουν 100.000 σπίτια στα αστικά κέντρα. Έστω και αν το 1/10 των ακινήτων απελευθερώνονταν, με βάση τους υπολογισμούς μας, μέσα σε τέσσερα χρόνια, η στεγαστική κρίση στην Ελλάδα θα έβαινε προς λύση, είναι κάτι που, όμως, θέλει συντονισμό όλων των φορέων και συνιστά πολιτική απόφαση». Επιβεβαιώνει, δε, και εκείνος ότι οι βραχυχρόνιες μισθώσεις δεν είναι αυτές που επιτείνουν το πρόβλημα, καθώς αποτελούν μόνο το 2% των ακινήτων στη χώρα.

Τα κλειστά ακίνητα σε όλη την Ελλάδα, κατά όσα επισημαίνει ο κ. Κρανίδης, ο οποίος είναι και μέλος της ΠΟΜΙΔΑ, εκτιμώνται γύρω στα 1,2 εκατ., με τα 500.000 από αυτά να βρίσκονται στην Αττική. «Κάθε χρόνο περιέρχεται ένας πολύ μεγάλος αριθμός ακινήτων αγνώστου ιδιοκτήτη στο Δημόσιο, με αποτέλεσμα πλέον το ελληνικό Δημόσιο να είναι αυτή τη στιγμή ο μεγαλύτερος ιδιοκτήτης ακίνητων, πολύ πιο μπροστά από τους ιδιώτες. Αυτά όμως παραμένουν ασυντήρητα, χωρίς ανακαίνιση, το κράτος τη μια στιγμή τα κληρονομεί και την επόμενη τα ξεχνάει, γιατί κατά κύριο λόγο μιλάμε για ακίνητα δεκαετιών που βρίσκονται στο κέντρο της πόλης και λιγότερο στα Προάστια, κτίρια γραφείων, παρατημένα οικόπεδα».

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα να έχει συσσωρευθεί ένας υπερβολικά μεγάλος αριθμός ακινήτων, σε Δήμους και φορείς σε όλη την Ελλάδα ο οποίος παραμένει αναξιοποίητος, την ώρα που το πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης διογκώνεται μέρα με την ημέρα. «Αυτή τη στιγμή τα ενοίκια έχουν απογειωθεί, ενώ από την άλλη πλευρά, οι πωλήσεις τελικά γίνονται στο -15-20% της αρχικής τιμής που ζητάται από τους ιδιοκτήτες. Υπάρχει μια ψαλίδα, η οποία όλο και μεγαλώνει. Σύμφωνα με εκτίμηση πολλών φορέων της αγοράς, η ανακοίνωση ενός μεγάλου αριθμού κοινωνικών ακινήτων από το Δημόσιο θα ανακατέψει την τράπουλα και θα ρίξει τις τιμές στα ενοίκια, θα μεταβάλει την αγορά».

Αναβάθμιση ίσον με ένα νέο σπίτι

Ωστόσο, πριν την διάθεση ακινήτων για κοινωνική κατοικία, η ανακαίνιση των κλειστών αυτών σπιτιών είναι το μεγάλο αγκάθι τόσο για τους Δημόσιους Φορείς, όσο και για τους ιδιώτες, καθώς κοστίζει πολλά. «Πλέον το να κάνεις ανακαίνιση και να δώσεις ένα παλαιό ακίνητο, ανακαινισμένο στην αγορά, είναι σχεδόν σαν να να κάνεις ένα νέο σπίτι από την αρχή. Εξάλλου, δεν υπάρχει καμία σχέση στις τιμες των οικοδομικών υλικών του παρόντος με έναν ή δυο χρόνια πριν. Σύμφωνα με υπολογισμούς των τελευταίων μηνών, μια ανακαίνιση στοιχίζει γύρω στα 700-800 ευρώ το τετραγωνικό, αυξημένη σε σχέση με δύο χρόνια πριν, κάτι που αποτελεί εμπόδιο, τόσο για το κράτος, πόσο μάλλον για τον ιδιώτη να το πράξει» αναφέρει ο κ. Κρανίδης. 

Κατά τον ίδιο, η προσπάθεια που γίνεται μέσω των προγραμμάτων Ανακαινίζω δεν είναι αρκετή, καθώς αποκλείει πολλούς πολίτες, ενώ υπάρχει πάρα πολλή γραφειοκρατία στο να γίνει κάτι ανάλογο στο Δημόσιο, με αποτέλεσμα μαζικές ανακαινίσεις να είναι αποτρεπτικες λόγω του υψηλού κόστους.