Γιατί απέτυχε το Σπίτι μου ΙΙ, τί επισημαίνουν οι φορείς, τί φέρνει το Σπίτι μου ΙΙΙ

Απουσία διαθέσιμων ακινήτων, πολυπλοκότητα στις διαδικασίες και εκτιμήσεις που δεν ικανοποίησαν τις τράπεζες για τη χορήγηση των δανείων ήταν από τις κύριες αιτίες, κατά τους εμπλεκόμενους φορείς, που δεν απορροφήθηκε και τερματίζεται τελικά πριν την αρχική του τελική προθεσμία, στις 2 Ιουνίου 2026, αντί για το τέλος Αυγούστου, το Σπίτι μου ΙΙ, το πολυδιαφημισμένο πρόγραμμα του Υπουργείου Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας σε συνεργασία με τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Πηγές από τα Υπουργεία, ωστόσο, επισημαίνουν ότι “η συγκεκριμένη ημερομηνία τέθηκε προκειμένου να οριστικοποιηθεί ποσοτικά το τελικό ορόσημο του προγράμματος, ώστε να καταστεί δυνατή η έγκριση της αναθεώρησης του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, κατόπιν συμφωνίας με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, και η εμπρόθεσμη και ακριβής υποβολή του τελικού αιτήματος πληρωμής των δανείων”.

Η υπουργός ΚΟΙΣΟ Δόμνα Μιχαηλίδου.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Σπίτι μου ΙΙ: Προειδοποίηση από Ένωση Τραπεζών – Τι να προσέξουν οι δικαιούχοι

Τι πρέπει να κάνουν όσοι έχουν υπαχθεί στο πρόγραμμα, πριν την προθεσμία για τη συμβασιοποίηση των δανειών

Σε κάθε περίπτωση, η απορρόφηση του προγράμματος, παρότι ”τρέχει” για ενάμιση χρόνο σχεδόν, άγγιξε τελικά το 84,1%, ενώ εγκρίθηκαν, μέχρι τώρα, 13.461 δάνεια, με το μέσο ύψος δανείου ανέρχεται λίγο πάνω από τις 120.000 ευρώ. Οι περισσότερες εγκρίσεις καταγράφηκαν στην Αττική (3.664), ακολούθησε η Κεντρική Μακεδονία (2.265), ενώ σημαντικά μερίδια είχαν η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη (707), η Θεσσαλία (678) και η Δυτική Ελλάδα (535).

Πριν από λίγες ώρες τα Υπουργεία Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών και Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας ανακοίνωσαν ότι η 2α Ιουνίου 2026 ορίζεται ως καταληκτική ημερομηνία για τη συμβασιοποίηση των δανείων στο πλαίσιο του προγράμματος «Σπίτι μου ΙΙ», ενώ τόνισαν ότι  οι δικαιούχοι που θα έχουν υπογράψει τις σχετικές δανειακές συμβάσεις έως και τις 2 Ιουνίου 2026 δεν επηρεάζονται από τον ορισμό της καταληκτικής ημερομηνίας.

Το Σπίτι μου ΙΙ έκανε πρεμιέρα τον Ιανουάριο του 2025, με προϋπολογισμό 1 δις ευρώ, με στόχο να βοηθήσει πάνω από 20.000 νοικοκυριά να αποκτήσουν πρώτη κατοικία με φθηνό δάνειο, ενώ μέσα στο έτος έγινε, ήδη, μια ακόμα αναμορφωτική προσπάθεια, η οποία βελτίωσε την αρχική εικόνα, χωρίς, ωστόσο, να οδηγήσει σε πλήρη απορρόφηση.

Μεσίτες: Επιδοτήθηκε το πρόβλημα της στεγαστικής κρίσης, όχι οι πολίτες

Για απουσία διαθέσιμου προϊόντος και έλλειψη ενδιαφέροντος μιλούν εκπρόσωποι των μεσιτών στο Financial Report: “Με το Σπίτι μου ΙΙ το πρόβλημα της στέγης στα αστικά κέντρα πιο πολύ επιδοτήθηκε, παρά λύθηκε και γιαυτό θεωρώ ότι το ποσό δεν απορροφήθηκε και το πρόγραμμα ολοκληρώνεται πρόωρα” επισημαίνει στο Financial Report ο Πρόεδρος της Ομοσπονδίας Μεσιτων Λευτέρης Ποταμιάνος. “Υπήρξε κόσμος που αναζητούσε σπίτι και δεν έβρισκε και εγκατέλειψε τελικά το πρόγραμμα η οικογένειες που δεν κατάφεραν να πάρουν δάνειο. Θεωρώ ότι πιο πολλά προβλήματα δημιούργησε πάρα έλυσε, τη στιγμή πχ που θα μπορούσε να φανεί πιο αποτελεσματικό σε άλλους κλάδους όπως τα αδομητα οικόπεδα η στέγη στην Περιφέρεια“.

Ο Λευτέρης Ποταμιάνος

Από την πλευρά του, επίσης, ο κ. Ποταμιάνος θίγει το γεγονός ότι σε αρκετές περιοχές δεν υπήρχαν πλέον ακίνητα: “Υποψήφιοι αγοραστές αναζητούσαν σπίτι σε κορεσμένες περιοχές η υπήρχαν περιπτώσεις που δεν μπορούσαν να έλθουν σε συμφωνία ανάλογα με το ακίνητο που επέλεγαν. Επίσης, σημειώθηκαν περιπτώσεις που προσπαθούσαν να πουληθούν σπίτια στο 60% και άνω της τιμής τους”.

Σύμφωνα με όσα τονίζει στο Financial Report, o Πρόεδρος των Μεσιτών Θεσσαλονίκης Θάνος Τσουλκανάκης “το Σπίτι μου ΙΙ δεν ήταν επιτυχημένο, καθώς δεν ικανοποίησε το σκοπό του, δηλαδή να δώσει στέγη σε οικογένειες και εκτός αυτού αύξησε τις τιμές στην αγορά. Σε πολλές περιπτώσεις είδαμε σπίτια να παίρνουν 40% πάνω στην αξία τους σε σχέση με τα προηγούμενα χρόνια, για να είναι συμβατά με το πρόγραμμα. Αυτό που πρέπει να γίνει αντιληπτό είναι το γεγονός ότι η πολιτεία δεν πήρε ανταπόκριση από το Ι και προχώρησε στο ΙΙ χωρίς να έχει διορθώσει τα προηγούμενα λάθη”.

Ο Θάνος Τσουλκανάκης

Κατά τον ίδιο, το ό,τι δεν απορροφηθηκαν όλα τα χρήματα σημαίνει ότι δεν υπήρξε ενδιαφέρον από κόσμο που μπορούσε να τα χρησιμοποιήσει, ενώ ο κ. Τσουλκανάκης έθιξε το γεγονός ότι δεν κλήθηκαν οι αρμόδιοι φορείς για να επισημανουν τα τρωτά του, ούτε στην έναρξη του ούτε και τώρα και κατά συνέπεια, φαίνεται ότι και το Σπίτι μου ΙΙΙ, όταν αυτό ξεκινήσει, θα πορευθεί με τα ίδια λάθη. “Δεν κλήθηκε κανένας για να συζητήσει με τα Υπουργεία, ούτε συμβολαιογραφοι, ούτε μεσίτες, ούτε οι ιδιοκτήτες και αυτό από μόνο του δείχνει μονόπλευρη αντιμετώπιση του θέματος“.

Εξάλλου, ο κ. Τσουλκανάκης τόνισε ότι με το σύντομο κλείσιμο του προγράμματος υπάρχει περίπτωση ακόμα και κάποιες συναλλαγές που είχαν ξεκινήσει να μην ολοκληρωθούν, αφήνοντας μετέωρους τους πολίτες που το έχουν επιλέξει και βρίσκονται σε διαδικασία επιλογής ακινήτου.

Παλαιά ακίνητα και ”Ανακαινίζω”

Ένας από τους στόχους του προγράμματος ήταν και η πώληση και ανακαίνιση παλαιών σπιτιών στα αστικά κέντρα, καθώς παράλληλα με το ”Σπίτι μου ΙΙ” βγήκαν και διάφορα προγράμματα ”Ανακαινίζω”. Με βάση πρόσφατη ανάλυση του τμήματος Data & Analytics της Resolute Cepal Greece (RCG), στο Δήμο Αθηναίων, τα περισσότερα διαθέσιμα ακίνητα στην Αττική προέρχονται από τη δεκαετία του 1970 με τη μέση επιφάνεια των κατοικιών να κυμαίνεται κυρίως μεταξύ 65 και 75 τ.μ.. Στην Πλατεία Βικτωρίας βρίσκονται οι πιο φτηνές κατοικίες με μέση τιμή 1.580 ευρώ ανά τετραγωνικό, ενώ ακολουθούν τα Πατήσια (1.620 ευρώ) και τα Σεπόλια (1.780 ευρώ).

Στον Βόρειο Τομέα Αθηνών, οι τιμές ανά τ.μ. κυμαίνονται μεταξύ 2.165€ και 2.600€, ενώ η μέση επιφάνεια των κατοικιών κυμαίνεται από 78 έως 83 τ.μ.. Οι περισσότερες κατοικίες βρίσκονται στον 1ο ή 2ο όροφο.

Στο Νότιο Τομέα Αθηνών, οι δημοτικές ενότητες με το νεότερο οικιστικό απόθεμα διαθέτουν κατοικίες με μέσο έτος κατασκευής από το 1978 έως το 1983, με τις πιο πρόσφατες να εντοπίζονται στη Γλυφάδα. Οι τιμές ανά τ.μ. κυμαίνονται από 2.270€ (έως 2.780€, ενώ η μέση επιφάνεια των κατοικιών κυμαίνεται από 73 έως 80 τ.μ.. Οι περισσότερες κατοικίες βρίσκονται, εξάλλου, στον 1ο ή 2ο όροφο.

Τραπεζικά στελέχη: Απουσία ακινήτων και αντικειμενικές αξίες μπλόκαραν συναλλαγές

Την ίδια στιγμή, σύμφωνα με όσα δηλώνουν τραπεζικά στελέχη στο Financial Report «είχε κάποια δομικά ζητήματα το πρόγραμμα και ως εκ τούτου υπήρξε μεγάλος αριθμός αιτήσεων, οι οποίες δεν προχώρησαν, καθώς τα χρήματα που εγκρίθηκαν ως δάνειο από τις τράπεζες ήταν λιγότερα από την αρχική εκτίμηση, ενώ υπήρξαν καταγράφηκαν και περιπτώσεις που μετά από τους ελέγχους που έγιναν, δεν προχώρησε η αίτηση του δανείου».

Επιπρόσθετα, όπως αναφέρουν άλλος ένας λόγος ‘’παγώματος’’ δανείων ήταν και το γεγονός ότι οι υποψήφιοι δανειολήπτες δεν κατόρθωσαν τελικά να βρουν σπίτι της αρεσκείας τους. «Σχεδόν το 40% από τις περιπτώσεις που είδαμε, δεν προχώρησαν τελικά σε δάνειο, παρότι υπήρχε η επιθυμία, με τη διαδικασία να παγώνει. Κατά τις εκτιμήσεις, σε μεγαλύτερο βαθμό, αυτοί που τελικά δεν έλαβαν δάνειο, ήταν όσοι μέσα στην προθεσμία που τους δόθηκε από την τράπεζα, δεν βρήκαν ακίνητο που να πληροί τις προϋποθέσεις που ήθελαν και να ήταν εντός των χρημάτων που μπορούσαν να διαθέσουν» αναφέρει στο Financial Report υψηλόβαθμο στέλεχος της Εθνικής Τράπεζας, προσθέτοντας ότι «αναμένουμε το τι διαφορετικό θα φέρει το Σπίτι μου ΙΙΙ, καθώς αν είναι παρόμοιες οι προυποθέσεις, προβλέπεται η ίδια κατάληξη» .

Τι θα αλλάξει στο Σπίτι μου ΙΙΙ

Παρότι ακόμα δεν έχουν γίνει ανακοινώσεις για το αν θα υπάρξει σίγουρα τρίτος κύκλος του προγράμματος και πότε αυτός θα ξεκινήσει, αν και ακούγεται ότι θα γίνει τον Σεπτέμβριο, κατά τις εκτιμήσεις των φορέων θα αφορά αλλαγές στα εισοδηματικά κριτήρια, με πιθανή διεύρυνσή τους.

Παράλληλα, θα επεκτείνει και τα χρονικά όρια των σπιτιών τα οποία θα μπορεί να αποκτήσει κάποιος μέσω του προγράμματος, χωρίς να διευκρινίζεται αν θα περιλαμβάνει πλέον πιο παλαιά ακίνητα ή μετά το 2007, όπως ήταν μέχρι τώρα, ενώ όπως και το Σπίτι μου ΙΙ, εκτιμάται ότι έχει προϋπολογισμό 1 δις ευρώ.

Συνεχίζεται η αύξηση στα ακίνητα

Η διαπίστωση των μεσιτών, πάντως, ότι το πρόγραμμα συνέβαλε στην αύξηση των ακινήτων τα δύο τελευταία χρόνια αποτυπώνεται και σε επίσημα στοιχεία.

Σύμφωνα με πρόσφατα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδας, το 2025 οι τιμές των διαμερισμάτων αυξήθηκαν κατά μέσο όρο 7,8%, έναντι 9,1% το 2024, έτος που ήταν σε ισχύ το ”Σπίτι μου Ι”.  Στο δ’ τρίμηνο του 2025, η αύξηση διαμορφώθηκε στο 7,6% σε ετήσια βάση, με την Αθήνα να καταγράφει άνοδο 5,9%, τη Θεσσαλονίκη 8% και τις άλλες μεγάλες πόλεις έως 10,5%.