Πρωτοφανής έξαρση της παγκόσμιας φτώχειας για πρώτη φορά εδώ και δεκαέξι χρόνια

Σε ιστορικό υψηλό ανέρχεται πλέον ο αριθμός των ατόμων που βιώνουν συνθήκες οξείας πολυδιάστατης φτώχειας, σημειώνοντας την πρώτη του ανοδική τροχιά από το 2010, έτος κατά το οποίο θεσπίστηκε ο συγκεκριμένος δείκτης.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της έκθεσης για το 2026, ο συνολικός πληθυσμός που πλήττεται διευρύνθηκε κατά 51,5 εκατομμύρια άτομα μέσα σε μόλις ένα έτος, φτάνοντας συνολικά τα 1,2 δισεκατομμύρια.

Τη σχετική μελέτη συνέταξαν από κοινού το Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για την Ανάπτυξη (UNDP) και η Πρωτοβουλία της Οξφόρδης για τη Φτώχεια και την Ανθρώπινη Ανάπτυξη (OPHI).

Έρευνα η οποία εκτείνεται σε 108 χώρες με συνολικό πληθυσμό 6,3 δισεκατομμυρίων ανθρώπων. Ο διευθυντής του UNDP, Αλεξάντερ ντε Κρο, υπογράμμισε τη σοβαρότητα της κατάστασης, χαρακτηρίζοντας την έξαρση αυτή ως ένα παγκόσμιο καμπανάκι κινδύνου.

Η δημογραφική κατανομή αποκαλύπτει μια ιδιαίτερα ανησυχητική πραγματικότητα, καθώς τα παιδιά συνιστούν τη συντριπτική πλειονότητα των εγγεγραμμένων περιπτώσεων, καταλαμβάνοντας το 51,5% του συνόλου.

Η πολυδιάστατη φτώχεια αποτυπώνεται μέσα από ένα πλέγμα παράλληλων στερήσεων, όπως ο ασφυκτικός περιορισμός της πρόσβασης σε τροφή, η πρόωρη εγκατάλειψη του σχολείου, καθώς και η παντελής έλλειψη βασικών υποδομών, όπως το πόσιμο νερό και το ηλεκτρικό ρεύμα.

Στο επίκεντρο της αξιολόγησης τίθενται επίσης οι ποιοτικές συνθήκες στέγασης, η αποχέτευση, το επίπεδο διατροφής και η πρόσβαση στις θεμελιώδεις κοινωνικές δομές.

Η γεωγραφική αποτύπωση δείχνει ότι το φαινόμενο χτυπά με πρωτοφανή ένταση τις αγροτικές περιοχές, όπου εντοπίζεται περισσότερο από το 80% των φτωχότερων στρωμάτων. Η συντριπτική πλειονότητα των πληγέντων συγκεντρώνεται στην υποσαχάρια Αφρική και τη Νότια Ασία.

Από την πλευρά τους, οι αναλυτές των δύο οργανισμών διευκρινίζουν ότι η δημογραφική διόγκωση του παγκόσμιου πληθυσμού διαδραματίζει καθοριστικό ρόλο στην άνοδο των απολύτων αριθμών, ενώ συμπληρώνουν πως πρόσφατα πρωτογενή δεδομένα υπήρχαν διαθέσιμα μόλις για τις 13 από τις 108 εξεταζόμενες χώρες.

Παρά τη γενικευμένη επιδείνωση, καταγράφονται και εστίες σημαντικής βελτίωσης. Σε 33 χώρες, επί συνόλου 89 με διαθέσιμα συγκριτικά στοιχεία βάθους χρόνου, το ποσοστό των ανθρώπων που ζουν υπό το καθεστώς πολυδιάστατης φτώχειας συρρικνώθηκε στο μισό μέσα σε διάστημα λιγότερο των 15 ετών.

Ανάμεσά τους περιλαμβάνονται έξι κράτη της υποσαχάριας Αφρικής, ενώ τους ταχύτερους ρυθμούς προόδου πέτυχαν χώρες της Ασίας, με πρωταγωνίστριες την Κίνα και το Βιετνάμ.