Ψηφιακό ευρώ: Η ΕΚΤ επιδιώκει ευρεία χρήση από το β΄εξάμηνο του 2029

Την ευρεία χρήση του ψηφιακού ευρώ από την πρώτη ημέρα κυκλοφορίας του επιδιώκει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ), σχεδιάζοντας ένα σύστημα πληρωμών που θα καλύπτει τόσο τις ηλεκτρονικές αγορές όσο και τις συναλλαγές σε φυσικά καταστήματα και τις μεταφορές χρημάτων μεταξύ πολιτών.

Σύμφωνα με παρουσίαση που περιήλθε σε γνώση του Bloomberg, η ΕΚΤ επιθυμεί οι καταναλωτές της ευρωζώνης να μπορούν να πραγματοποιούν πληρωμές με ψηφιακό ευρώ σε όλα τα ηλεκτρονικά καταστήματα, σε επιλεγμένα φυσικά σημεία πώλησης, αλλά και απευθείας μεταξύ τους, ήδη από την αρχική διάθεση του νέου ψηφιακού νομίσματος, η οποία τοποθετείται χρονικά στο δεύτερο εξάμηνο του 2029.

Το Ευρωσύστημα, στο οποίο συμμετέχουν η ΕΚΤ και οι εθνικές κεντρικές τράπεζες, θεωρεί κρίσιμο να είναι διαθέσιμες και οι τρεις βασικές λειτουργίες από την πρώτη φάση εφαρμογής. Ειδικότερα, για τις πληρωμές σε φυσικά καταστήματα και τις συναλλαγές μεταξύ ιδιωτών προβλέπεται η δυνατότητα πραγματοποίησής τους τόσο με σύνδεση στο διαδίκτυο όσο και χωρίς αυτήν (offline).

Στρατηγική αυτονομία και περιορισμός της εξάρτησης από τις ΗΠΑ

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά η πρόθεση της ΕΚΤ να συμπεριλάβει τις πληρωμές σε φυσικά καταστήματα ήδη από την αρχική κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ, καθώς η συγκεκριμένη δυνατότητα δεν περιλαμβανόταν στον αρχικό σχεδιασμό.

Η αλλαγή αυτή αντανακλά τις παρεμβάσεις Ευρωπαίων νομοθετών και εκπροσώπων της αγοράς, οι οποίοι έχουν επισημάνει ότι η ταχεία και ουσιαστική διάδοση του ψηφιακού ευρώ αποτελεί βασική προϋπόθεση για την ενίσχυση της στρατηγικής αυτονομίας της Ευρώπης στον τομέα των πληρωμών.

Βασικός στόχος του εγχειρήματος είναι η δημιουργία μιας ευρωπαϊκής ψηφιακής υποδομής πληρωμών, η οποία θα περιορίσει την εξάρτηση της ευρωζώνης από αμερικανικούς παρόχους και διεθνή δίκτυα πληρωμών, ενισχύοντας παράλληλα την ανθεκτικότητα και την ανεξαρτησία του ευρωπαϊκού χρηματοπιστωτικού συστήματος.

Ωστόσο, η υλοποίηση του σχεδίου εξακολουθεί να εξαρτάται από την ολοκλήρωση του απαραίτητου νομοθετικού πλαισίου. Η ΕΚΤ αναμένει το «πράσινο φως» από τις Βρυξέλλες, προκειμένου να προχωρήσουν τα επόμενα στάδια προετοιμασίας.

Η πρόεδρος της ΕΚΤ, Κριστίν Λαγκάρντ, είχε εκφράσει τον προηγούμενο μήνα την αισιοδοξία της για την πορεία της διαδικασίας, δηλώνοντας «πολύ αισιόδοξη» ότι η σχετική νομοθεσία θα εγκριθεί έως το τέλος του 2026.

Οι διαπραγματεύσεις μεταξύ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και των κυβερνήσεων των κρατών-μελών βρίσκονται στην τελική φάση, αν και παραμένουν ανοιχτά ορισμένα ζητήματα που αφορούν τις λεπτομέρειες εφαρμογής.

Το χρονοδιάγραμμα για την κυκλοφορία του ψηφιακού ευρώ

Με βάση τον σχεδιασμό που παρουσιάζεται, οι πρώτοι έμποροι θα μπορούσαν να αρχίσουν να δέχονται πληρωμές με ψηφιακό ευρώ σε φυσικά καταστήματα κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2029, υπό την προϋπόθεση ότι το νομοθετικό πλαίσιο θα εγκριθεί εντός του 2026.

Η ΕΚΤ εκτιμά ότι το μεγαλύτερο μέρος της σταδιακής εφαρμογής θα μπορούσε να ολοκληρωθεί μέσα σε έξι έως 12 μήνες, επιτρέποντας την επέκταση της χρήσης του νέου μέσου πληρωμών σε ολοένα περισσότερες επιχειρήσεις και καταναλωτές.

Ήδη από τον Οκτώβριο του 2025, η κεντρική τράπεζα είχε εισηγηθεί την εισαγωγή του ψηφιακού ευρώ με «ταχύ και οργανωμένο τρόπο», δίνοντας έμφαση στη σταδιακή διάθεσή του και στον σαφή καθορισμό της σειράς ενεργοποίησης των επιμέρους λειτουργιών του.

Παρά τις τεχνικές και οικονομικές προκλήσεις που συνεπάγεται η ανάπτυξη ενός τέτοιου συστήματος, η ΕΚΤ υπογραμμίζει ότι ο χαρακτήρας του ψηφιακού ευρώ ως νόμιμου χρήματος ενισχύει την ανάγκη να εξασφαλιστεί η όσο το δυνατόν ευρύτερη δυνατότητα χρήσης του από την πρώτη στιγμή.

Η επιδίωξη αυτή αναδεικνύει τη φιλοδοξία της ευρωζώνης να καταστήσει το ψηφιακό ευρώ όχι απλώς ένα ακόμη μέσο ηλεκτρονικών συναλλαγών, αλλά ένα βασικό εργαλείο πληρωμών για πολίτες και επιχειρήσεις, με ευρωπαϊκή υποδομή και πανευρωπαϊκή εμβέλεια.