Σχέδιο Β για την Commerzbank, από την άρνηση στη διαπραγμάτευση

Η γερμανική κυβέρνηση φαίνεται να εγκαταλείπει σταδιακά την πολιτική της απόλυτης αντίθεσης στην εξαγορά της Commerzbank από την ιταλική UniCredit και να προετοιμάζει μια περισσότερο πραγματιστική στρατηγική. Μέχρι πρόσφατα, επέμενε ότι η Commerzbank, το δεύτερο μεγαλύτερο εισηγμένο χρηματοπιστωτικό ίδρυμα της Γερμανίας, θα έπρεπε να παραμείνει ανεξάρτητη. Ωστόσο, καθώς η UniCredit έχει συγκεντρώσει σχεδόν το ήμισυ των μετοχών της γερμανικής τράπεζας, η κυβέρνηση αναγνωρίζει πλέον ότι η πλήρης παρεμπόδιση της συναλλαγής γίνεται ολοένα δυσκολότερη.

Η ιταλική τράπεζα ανακοίνωσε ότι, μετά την ολοκλήρωση της δημόσιας πρότασής της, ελέγχει συνολικά το 47,59% του μετοχικού κεφαλαίου της Commerzbank. Λόγω των ιδίων μετοχών που κατέχει η γερμανική τράπεζα, το ποσοστό αυτό αντιστοιχεί περίπου στο 49,65% των δικαιωμάτων ψήφου, φέρνοντας τη UniCredit πολύ κοντά στον ουσιαστικό έλεγχο του ομίλου.

Υπό αυτές τις συνθήκες, η προσοχή της γερμανικής κυβέρνησης μετατοπίζεται από την προσπάθεια αποτροπής της εξαγοράς στη διαμόρφωση συγκεκριμένων όρων που θα μπορούσαν να τεθούν σε μελλοντικές διαπραγματεύσεις με τη UniCredit.

Οι Γερμανοί ανησυχιών για το ρόλο της Commerzbank στη χρηματοδότηση της γερμανικής πραγματικής οικονομίας και, ιδιαίτερα, των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων του λεγόμενου Mittelstand.

Η γερμανική κυβέρνηση εκτιμά ότι η τράπεζα αποτελεί κρίσιμο χρηματοδοτικό εταίρο για χιλιάδες επιχειρήσεις, πολλές από τις οποίες δραστηριοποιούνται στη μεταποίηση, στις εξαγωγές και στις περιφερειακές αγορές. Για τον λόγο αυτό, αναμένεται να ζητήσει από τη UniCredit δεσμεύσεις για:

• τη συνέχιση της χρηματοδότησης των γερμανικών μικρομεσαίων επιχειρήσεων,
• τη διατήρηση σημαντικών κέντρων λήψης αποφάσεων στη Γερμανία,
• την προστασία θέσεων εργασίας και τραπεζικών καταστημάτων,
• τη διατήρηση της έδρας και βασικών διοικητικών λειτουργιών στη Φρανκφούρτη,
• την αποφυγή μιας υπερβολικά γρήγορης αναδιάρθρωσης ή συρρίκνωσης των δραστηριοτήτων της Commerzbank.

Κυβερνητικές πηγές είχαν ήδη εκφράσει αμφιβολίες κατά πόσο τα σχέδια της UniCredit είναι συμβατά με τις ανάγκες των μικρομεσαίων γερμανικών επιχειρήσεων. Παράλληλα, εργατικά συνδικάτα έχουν προειδοποιήσει για πιθανές περικοπές θέσεων εργασίας και οργανωτική αναστάτωση σε περίπτωση πλήρους ενοποίησης των δύο τραπεζών.

Η κυβέρνηση διατηρεί το ποσοστό της

Το γερμανικό Δημόσιο εξακολουθεί να κατέχει περίπου το 12% της Commerzbank, ποσοστό που απέκτησε στο πλαίσιο της διάσωσης της τράπεζας κατά τη χρηματοπιστωτική κρίση του 2008.

Η κυβέρνηση έχει απορρίψει την πρόταση της UniCredit για την πώληση των μετοχών της, επικαλούμενη τόσο το προσφερόμενο τίμημα όσο και την επιθετική τακτική που, κατά την άποψή της, ακολούθησε η ιταλική τράπεζα. Η διατήρηση του κρατικού ποσοστού δίνει στο Βερολίνο έναν βαθμό επιρροής, χωρίς όμως να επαρκεί από μόνη της για να ανακόψει την εξαγορά.

Ο καγκελάριος Φρίντριχ Μερτς παραδέχθηκε ότι η κυβέρνηση δεν πρόκειται να εμποδίσει διοικητικά τη συναλλαγή. Τόνισε ότι σε μια οικονομία της αγοράς οι αποφάσεις για την ιδιοκτησία μιας εισηγμένης επιχείρησης λαμβάνονται τελικά από τους μετόχους, διατηρώντας ωστόσο τις επιφυλάξεις του για το επιχειρηματικό μοντέλο που σχεδιάζει η UniCredit.

Ευρωπαϊκή διάσταση

Η υπόθεση Commerzbank έχει αποκτήσει ευρύτερη ευρωπαϊκή σημασία, καθώς αναδεικνύει τη σύγκρουση ανάμεσα στην ανάγκη δημιουργίας ισχυρότερων διασυνοριακών τραπεζικών ομίλων και στην επιθυμία των κυβερνήσεων να προστατεύουν χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που θεωρούν στρατηγικής σημασίας.

Η UniCredit υποστηρίζει ότι μια συνένωση θα δημιουργούσε έναν ισχυρότερο ευρωπαϊκό τραπεζικό όμιλο, ικανό να ανταγωνιστεί αποτελεσματικότερα τις μεγάλες αμερικανικές τράπεζες. Οι επικριτές της συμφωνίας φοβούνται, αντίθετα, ότι η ενοποίηση θα περιορίσει τον ανταγωνισμό στη γερμανική αγορά, θα οδηγήσει σε εκτεταμένες περικοπές κόστους και θα μεταφέρει σημαντικές αποφάσεις εκτός Γερμανίας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξετάζει παράλληλα μέτρα που θα διευκολύνουν τις διασυνοριακές τραπεζικές συγχωνεύσεις και θα περιορίσουν τις αδικαιολόγητες πολιτικές παρεμβάσεις των κρατών-μελών. Η εξέλιξη αυτή αυξάνει την πίεση προς το Βερολίνο να εγκαταλείψει την καθαρά αμυντική του στάση και να επικεντρωθεί στη διασφάλιση συγκεκριμένων εγγυήσεων.