Scope Ratings: Οι προμήθειες ενισχύουν τη νέα εποχή κερδοφορίας των ελληνικών τραπεζών

Ισχυρότερες επιδόσεις για τις τέσσερις ελληνικές συστημικές τράπεζες το 2026 προβλέπει η Scope Ratings, αναθεωρώντας ανοδικά τις εκτιμήσεις της μετά τα αποτελέσματα του πρώτου εξαμήνου.

Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό οίκο αξιολόγησης, η Εθνική Τράπεζα, η Alpha Bank, η Eurobank και η Τράπεζα Πειραιώς συνεχίζουν να επωφελούνται από την ταχεία αύξηση των χορηγήσεων, την ανθεκτικότητα των καθαρών εσόδων από τόκους και τη δυναμική ενίσχυση των προμηθειών. Η εικόνα αυτή αναμένεται να διατηρήσει την απόδοση επί των σταθμισμένων ως προς τον κίνδυνο στοιχείων ενεργητικού κοντά στο ιδιαίτερα υψηλό επίπεδο του 3% για το σύνολο της χρονιάς.

Υψηλότερα περιθώρια χάρη στο Euribor

Η Scope αναθεωρεί προς τα πάνω κατά 10 μονάδες βάσης την πρόβλεψή της για τα καθαρά επιτοκιακά περιθώρια σε σύγκριση με την έκθεση του Μαρτίου. Η αναθεώρηση αποδίδεται κυρίως στη διατήρηση του Euribor σε υψηλότερα επίπεδα από όσα είχαν αρχικά προβλεφθεί.

Η εξέλιξη αυτή εκτιμάται ότι θα αντισταθμίσει σε μεγάλο βαθμό την πίεση που ασκεί ο αυξανόμενος ανταγωνισμός στα περιθώρια των νέων δανείων. Έτσι, παρά τη σταδιακή εξομάλυνση του επιτοκιακού περιβάλλοντος, τα καθαρά έσοδα από τόκους εξακολουθούν να αποτελούν ισχυρό πυλώνα των τραπεζικών αποτελεσμάτων.

Επιταχύνεται η πιστωτική επέκταση

Βασικός κινητήρας ανάπτυξης παραμένει ο εταιρικός δανεισμός, καθώς οι επενδύσεις των επιχειρήσεων, η αξιοποίηση των πόρων του Ταμείου Ανάκαμψης και η ισχυρή τουριστική δραστηριότητα ενισχύουν τη ζήτηση για νέες χρηματοδοτήσεις.

Οι χορηγήσεις προς μη χρηματοπιστωτικές επιχειρήσεις εμφανίζουν ετήσια αύξηση 9,8%, ενώ αρκετές τράπεζες κινούνται ήδη ταχύτερα από τους αρχικούς στόχους τους. Η Eurobank αύξησε τον στόχο της για καθαρή πιστωτική επέκταση σε τουλάχιστον 4,5 δισ. ευρώ, από 3,8 δισ. ευρώ προηγουμένως, ενώ Alpha Bank και Πειραιώς έχουν αναφέρει ότι βρίσκονται σε τροχιά υπέρβασης των δικών τους ετήσιων στόχων.

Το υποστηρικτικό οικονομικό περιβάλλον εξακολουθεί να λειτουργεί θετικά για τον κλάδο. Οι επιχειρηματικές επενδύσεις παραμένουν αυξημένες, οι δημόσιες επενδύσεις κινούνται σε ιστορικά υψηλά επίπεδα λόγω του Ταμείου Ανάκαμψης, ο τουρισμός κατευθύνεται προς ακόμη μία ισχυρή χρονιά και η ανεργία συνεχίζει να αποκλιμακώνεται.

Οι προμήθειες εξελίσσονται σε δεύτερο πυλώνα εσόδων

Παράλληλα, οι ελληνικές τράπεζες επιταχύνουν τη μετάβασή τους σε ένα πιο διαφοροποιημένο επιχειρηματικό μοντέλο, επιχειρώντας να περιορίσουν σταδιακά την εξάρτησή τους από τα καθαρά έσοδα τόκων.

Η αύξηση των εσόδων από προμήθειες τροφοδοτείται από τις υπηρεσίες διαχείρισης περιουσίας, τα ασφαλιστικά προϊόντα, το transaction banking και τις νέες στρατηγικές συνεργασίες ή εξαγορές.

Στο πλαίσιο αυτό εντάσσονται, μεταξύ άλλων, η ενσωμάτωση της AXIA από την Alpha Bank και η διεύρυνση της συνεργασίας της με τη UniCredit, η συνεργασία της Εθνικής Τράπεζας με την Allianz στον τομέα του bancassurance, καθώς και οι κινήσεις της Πειραιώς και της Eurobank στις ασφαλιστικές δραστηριότητες μέσω της Εθνικής Ασφαλιστικής και της Eurolife αντίστοιχα.

Η Scope εκτιμά ότι οι προμήθειες θα αντιπροσωπεύουν περίπου το 25% των βασικών λειτουργικών εσόδων των τραπεζών το 2026, έναντι 23% το προηγούμενο έτος. Ωστόσο, η συμμετοχή τους παραμένει χαμηλότερη από τον μέσο όρο της Ευρωπαϊκής Ένωσης, γεγονός που αφήνει περιθώρια περαιτέρω ανάπτυξης.

Αυξημένες προβλέψεις λόγω αβεβαιότητας

Παρά την ιδιαίτερα θετική εικόνα στην κερδοφορία, ο οίκος περιμένει ελαφρώς υψηλότερο κόστος πιστωτικού κινδύνου. Για το σύνολο του έτους εκτιμά ότι θα ξεπεράσει τις 50 μονάδες βάσης, καθώς οι διοικήσεις αναμένεται να υιοθετήσουν πιο συντηρητική πολιτική προβλέψεων απέναντι στις γεωπολιτικές εντάσεις και στο λιγότερο προβλέψιμο διεθνές οικονομικό περιβάλλον.

Η Τράπεζα Πειραιώς έχει ήδη αυξήσει τη σχετική καθοδήγησή της στις περίπου 60 μονάδες βάσης, από 50 προηγουμένως. Στη νέα εκτίμηση περιλαμβάνεται και έκτακτη επιβάρυνση που συνδέεται με τις ρυθμίσεις του νόμου Κατσέλη για προστατευόμενα στεγαστικά δάνεια.

Σε χαμηλά επίπεδα τα κόκκινα δάνεια

Η ποιότητα του ενεργητικού παραμένει ένα από τα ισχυρότερα σημεία του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Τα περισσότερα προβληματικά ανοίγματα της προηγούμενης δεκαετίας έχουν απομακρυνθεί από τους ισολογισμούς μέσω πωλήσεων και τιτλοποιήσεων, με τις εναπομείνασες πιέσεις να περιορίζονται κυρίως σε ορισμένες κατηγορίες στεγαστικών δανείων.

Οι δείκτες μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων διαμορφώθηκαν κατά το δεύτερο τρίμηνο μεταξύ 2,2% και 3,6% για τις τέσσερις τράπεζες, παραμένοντας σε χαμηλά επίπεδα και συνοδευόμενοι από ικανοποιητική κάλυψη μέσω προβλέψεων.

Ισχυρά κεφάλαια, αλλά μικρότερο περιθώριο για την Πειραιώς

Στο κεφαλαιακό μέτωπο, η υψηλή κερδοφορία εξακολουθεί να δημιουργεί κεφάλαιο, ωστόσο μέρος αυτής της θετικής επίδρασης απορροφάται από την αύξηση των χορηγήσεων, τη διεύρυνση των σταθμισμένων στοιχείων ενεργητικού και τις εξαγορές.

Μετά την εξαγορά της Εθνικής Ασφαλιστικής, η Τράπεζα Πειραιώς εμφανίζει κεφαλαιακό περιθώριο περίπου 2,6% πάνω από τις σχετικές εποπτικές απαιτήσεις. Οι υπόλοιπες τρεις συστημικές τράπεζες διαθέτουν υψηλότερα αποθέματα ασφαλείας, τα οποία κυμαίνονται μεταξύ 4,2% και 6,6%.

Θετικά αξιολογείται και η σταδιακή αποκλιμάκωση των αναβαλλόμενων φορολογικών πιστώσεων. Οι DTC εξακολουθούν να αντιστοιχούν κατά μέσο όρο περίπου στο 40% των κεφαλαίων CET1 του κλάδου, όμως η Scope προβλέπει ότι το ποσοστό θα έχει υποχωρήσει κάτω από το 20% έως το 2030 και για τις τέσσερις τράπεζες.

Ο μεγαλύτερος κίνδυνος βρίσκεται στα μεγάλα εταιρικά ανοίγματα

Το βασικό σημείο προβληματισμού για τη Scope δεν αφορά σήμερα τα κόκκινα δάνεια, αλλά την αυξανόμενη συγκέντρωση των χρηματοδοτήσεων σε μεγάλους επιχειρηματικούς ομίλους.

Ο έντονος ανταγωνισμός στα εταιρικά δάνεια ενδέχεται να οδηγήσει τις τράπεζες σε χαμηλότερα περιθώρια, πιο επιθετικά κριτήρια χρηματοδότησης και μεγαλύτερη έκθεση σε περιορισμένο αριθμό μεγάλων πελατών. Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη σημασία, καθώς μεγάλο μέρος της πιστωτικής ζήτησης συνδέεται με επενδύσεις που συγχρηματοδοτούνται από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Η Scope επικαλείται εκτίμηση του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου, σύμφωνα με την οποία τα συνολικά ανοίγματα των τεσσάρων τραπεζών προς μεγάλες επιχειρήσεις αντιστοιχούν στο 122% των κεφαλαίων Tier 1, ακόμη και μετά την εφαρμογή τεχνικών μείωσης του κινδύνου.

Ενδείξεις συγκέντρωσης καταγράφονται και στις καταθέσεις. Η αύξηση των καταθέσεων κατά 4,8% σε τριμηνιαία βάση στο δεύτερο τρίμηνο προήλθε σε σημαντικό βαθμό από περιορισμένο αριθμό μεγάλων εταιρικών συναλλαγών.

Σταθερές προοπτικές για Εθνική και Alpha

Συνολικά, η Scope διατηρεί θετική άποψη για τις λειτουργικές επιδόσεις και την ανθεκτικότητα του ελληνικού τραπεζικού συστήματος. Οι ισχυροί ισολογισμοί, η αύξηση των δανείων, η διαφοροποίηση των εσόδων και η υποχώρηση των μη εξυπηρετούμενων ανοιγμάτων στηρίζουν τις προοπτικές του κλάδου.

Ο οίκος διατηρεί σταθερό outlook για την Εθνική Τράπεζα, η οποία αξιολογείται με BBB+, και για την Alpha Bank, η οποία αξιολογείται με BBB. Εκτιμά ότι η βελτίωση των θεμελιωδών μεγεθών εξισορροπείται προς το παρόν από τους κινδύνους της ταχείας πιστωτικής επέκτασης, της συγκέντρωσης των εταιρικών ανοιγμάτων και του αβέβαιου διεθνούς περιβάλλοντος.

Δείτε την ανάλυση της Scope Ratings