Το έλλειμμα 3,1% φέρνει ανατροπή στο πλάνο Μελόνι για έξοδο από την επιτήρηση

Στο 3,1% του ΑΕΠ διαμορφώθηκε τελικά το δημοσιονομικό έλλειμμα της Ιταλίας για το περασμένο έτος, παραμένοντας σταθερά πάνω από το ευρωπαϊκό όριο του 3%.

Η εξέλιξη αυτή ανατρέπει τους σχεδιασμούς της Ρώμης και μεταθέτει αναγκαστικά για το 2027 την έξοδο της χώρας από τη Διαδικασία Υπερβολικού Ελλείμματος (EDP) της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Τα αναθεωρημένα στοιχεία που δημοσιοποίησε η Istat ανέβασαν τον ρυθμό ανάπτυξης της ιταλικής οικονομίας στο 0,6%, έναντι της αρχικής εκτίμησης για 0,5%. Η βελτίωση αυτή αποδείχθηκε ωστόσο ανεπαρκής για να συγκρατήσει τον λόγο του ελλείμματος προς το ΑΕΠ εντός του ευρωπαϊκού πλαισίου.

Πρόκειται για άμεσο πλήγμα στον δημοσιονομικό σχεδιασμό της Τζόρτζια Μελόνι. Η ιταλική κυβέρνηση προσδοκούσε ότι η αναθεώρηση των δεδομένων θα άνοιγε τον δρόμο για μια ταχύτερη απεμπλοκή από το καθεστώς επιτήρησης. Ο υπουργός Οικονομικών Τζιανκάρλο Τζορτζέτι παραδέχθηκε πλέον ανοιχτά ότι ο στόχος για το 2026 χάθηκε και η έξοδος μετατίθεται για το 2027.

Η παραμονή στο καθεστώς EDP διατηρεί την Ιταλία υπό τη στενή αυστηρή παρακολούθηση των ευρωπαϊκών θεσμών. Όσο η χώρα υπερβαίνει τα καθορισμένα όρια, υποχρεούται να ακολουθεί συγκεκριμένες δημοσιονομικές δεσμεύσεις, με το φάσμα των κυρώσεων να παραμένει ανοιχτό σε περίπτωση αποκλίσεων.

Η εξέλιξη αυτή στενεύει τα περιθώρια για το οικονομικό επιτελείο, σε μια συγκυρία όπου αυξάνονται οι πιέσεις για πρόσθετες δαπάνες στην άμυνα και την ενέργεια, ενώ η κυβέρνηση έχει ήδη υποσχεθεί φορολογικές ελαφρύνσεις και ενισχύσεις σε νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Όλα αυτά καθιστούν κρίσιμη την προετοιμασία του επόμενου προϋπολογισμού. Ο Τζορτζέτι καλείται να οριστικοποιήσει το νέο δημοσιονομικό σχέδιο πριν από τα μέσα Οκτωβρίου, ώστε να υποβληθεί εγκαίρως προς έγκριση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή και το ιταλικό Κοινοβούλιο.

Πάντως, παρά την υπέρβαση, η εικόνα της Ιταλίας παραμένει συγκριτικά καλύτερη από εκείνη άλλων ισχυρών οικονομιών της Ευρωζώνης. Το γαλλικό έλλειμμα, για παράδειγμα, ξεπερνά το 5% του ΑΕΠ, με το Παρίσι να μην προβλέπει υποχώρηση κάτω από το 3% πριν από το 2029.

Την ίδια ώρα, οι αγορές αντιμετωπίζουν με σχετική ψυχραιμία τη δημοσιονομική πορεία της χώρας. Το spread του 10ετούς ιταλικού ομολόγου έναντι του αντίστοιχου γερμανικού διαμορφώνεται κάτω από τις 90 μονάδες βάσης, κινούμενο σε αισθητά χαμηλότερα επίπεδα σε σχέση με τις 200 και πλέον μονάδες βάσης που καταγράφονταν όταν ανέλαβε την εξουσία η Μελόνι το 2022.

Η διατήρηση του ελλείμματος στο 3,1% κρατά ανοιχτό το μέτωπο με τις Βρυξέλλες, υποχρεώνοντας τη Ρώμη να κινηθεί σε μια λεπτή ισορροπία ανάμεσα στις ευρωπαϊκές υποχρεώσεις, τις έκτακτες δαπάνες και τις αναπτυξιακές της εξαγγελίες.