Ερευνα ΕΚΤ: Εντείνονται οι ανησυχίες για τον πληθωρισμό

Ενισχύεται η ανησυχία των καταναλωτών στην Ευρωζώνη για την πορεία του πληθωρισμού, την ώρα που οι εκτιμήσεις τους για τις προοπτικές της οικονομίας γίνονται περισσότερο απαισιόδοξες.

Σύμφωνα με τα αποτελέσματα της μηνιαίας έρευνας προσδοκιών καταναλωτών (Consumer Expectations Survey) της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας (ΕΚΤ) για τον Σεπτέμβριο του 2026, οι πολίτες αναμένουν υψηλότερες αυξήσεις τιμών το επόμενο 12μηνο, χαμηλότερη οικονομική ανάπτυξη και άνοδο της ανεργίας.

Παράλληλα, εκτιμούν ότι οι δαπάνες τους θα συνεχίσουν να αυξάνονται με ταχύτερο ρυθμό από τα εισοδήματά τους, ενώ προβλέπουν περαιτέρω ανατιμήσεις στην αγορά κατοικίας και δυσκολότερη πρόσβαση στη χρηματοδότηση.

Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία που ανακοίνωσε η ΕΚΤ στις 23 Οκτωβρίου, οι διάμεσες προσδοκίες των καταναλωτών για τον πληθωρισμό κατά τους επόμενους 12 μήνες αυξήθηκαν στο 3,1% τον Σεπτέμβριο, από 3% τον Αύγουστο.

Ανοδικά κινήθηκε και ο πληθωρισμός που θεωρούν ότι βίωσαν τα νοικοκυριά κατά το προηγούμενο 12μηνο, με τη σχετική εκτίμηση να διαμορφώνεται στο 3,6%, έναντι 3,5% τον προηγούμενο μήνα.

Αντίθετα, οι μεσοπρόθεσμες και μακροπρόθεσμες προσδοκίες παρέμειναν αμετάβλητες. Συγκεκριμένα, οι καταναλωτές εξακολουθούν να αναμένουν πληθωρισμό 2,9% σε ορίζοντα τριετίας και 2,5% σε ορίζοντα πενταετίας, επίπεδα υψηλότερα από τον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2% της ΕΚΤ.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η αβεβαιότητα γύρω από την εξέλιξη των τιμών το επόμενο έτος αυξήθηκε ελαφρώς και εξακολουθεί να βρίσκεται σε υψηλότερο επίπεδο από εκείνο που είχε καταγραφεί πριν από την έναρξη της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή.

Η έρευνα αναδεικνύει, επίσης, σημαντικές διαφοροποιήσεις ανάλογα με το εισόδημα και την ηλικία. Τα νοικοκυριά με τα χαμηλότερα εισοδήματα συνεχίζουν να αντιλαμβάνονται υψηλότερο πληθωρισμό και να αναμένουν μεγαλύτερες αυξήσεις τιμών σε σχέση με τα οικονομικά ισχυρότερα νοικοκυριά. Παράλληλα, οι νεότεροι καταναλωτές, ηλικίας 18 έως 34 ετών, εμφανίζονται λιγότερο απαισιόδοξοι για την πορεία των τιμών από τις μεγαλύτερες ηλικιακές ομάδες.

Οι δαπάνες αυξάνονται ταχύτερα από τα εισοδήματα

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν τα στοιχεία για την εξέλιξη των εισοδημάτων και της κατανάλωσης, καθώς αποτυπώνουν την απόσταση ανάμεσα στις προσδοκώμενες αυξήσεις των αποδοχών και των δαπανών.

Οι καταναλωτές αναμένουν ότι το ονομαστικό εισόδημά τους θα αυξηθεί κατά 1,1% τους επόμενους 12 μήνες, έναντι 1% που προέβλεπαν τον Αύγουστο.

Την ίδια στιγμή, οι προσδοκίες για την αύξηση των ονομαστικών καταναλωτικών δαπανών ενισχύθηκαν στο 3,7%, από 3,6%, ενώ οι εκτιμήσεις για την αύξηση των δαπανών κατά το προηγούμενο 12μηνο διαμορφώθηκαν στο 5,3%, από 5,2%.

Η σημαντική διαφορά μεταξύ της αναμενόμενης αύξησης εισοδημάτων και δαπανών αποτελεί ένδειξη των πιέσεων που εξακολουθούν να αντιμετωπίζουν οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί, χωρίς πάντως τα στοιχεία να επιτρέπουν ασφαλή συμπεράσματα για την πραγματική μελλοντική πορεία της αγοραστικής δύναμης.

Επιδεινώνονται οι προβλέψεις για ανάπτυξη και ανεργία

Ακόμη πιο αρνητική είναι η εικόνα που προκύπτει από τις εκτιμήσεις των καταναλωτών για τις οικονομικές προοπτικές της Ευρωζώνης.

Οι προσδοκίες για τον ρυθμό ανάπτυξης της οικονομίας κατά τους επόμενους 12 μήνες υποχώρησαν στο -1,5% τον Σεπτέμβριο, από -1,2% τον Αύγουστο, υποδηλώνοντας ενίσχυση της απαισιοδοξίας.

Ταυτόχρονα, οι καταναλωτές εκτιμούν ότι το ποσοστό ανεργίας θα διαμορφωθεί στο 11,3% σε έναν χρόνο, έναντι πρόβλεψης 11% τον προηγούμενο μήνα.

Η αντίληψή τους για το τρέχον ποσοστό ανεργίας βρίσκεται στο 10,6%, γεγονός που σημαίνει ότι αναμένουν σχετικά περιορισμένη επιδείνωση των συνθηκών στην αγορά εργασίας, παρά τις αρνητικότερες προβλέψεις για την οικονομική δραστηριότητα.

Οι εισοδηματικές ανισότητες αντανακλώνται και στις εκτιμήσεις για την απασχόληση. Τα νοικοκυριά που ανήκουν στο χαμηλότερο 20% της εισοδηματικής κατανομής προβλέπουν ανεργία 13,6% σε ορίζοντα 12μήνου, ενώ τα νοικοκυριά του υψηλότερου 20% αναμένουν ποσοστό 9,7%.

Νέες αυξήσεις στις τιμές των κατοικιών – Δυσκολότερη η πρόσβαση σε δάνεια

Στο μέτωπο της στεγαστικής αγοράς, οι προσδοκίες για την αύξηση των τιμών κατοικιών ενισχύθηκαν περαιτέρω.

Συγκεκριμένα, οι καταναλωτές προβλέπουν ότι η αξία της κατοικίας τους θα αυξηθεί κατά 3,5% τους επόμενους 12 μήνες, έναντι 3,4% που εκτιμούσαν τον Αύγουστο.

Οι μεγαλύτερες αυξήσεις αναμένονται από τα νοικοκυριά με χαμηλότερα εισοδήματα, τα οποία προβλέπουν άνοδο 4%, έναντι 3,2% για τα νοικοκυριά της υψηλότερης εισοδηματικής κατηγορίας.

Όσον αφορά το κόστος στεγαστικού δανεισμού, οι προσδοκίες για τα επιτόκια των στεγαστικών δανείων σε ορίζοντα ενός έτους παρέμειναν αμετάβλητες στο 4,9%, σε σύγκριση με τον Ιούλιο.

Και εδώ καταγράφεται σημαντική εισοδηματική διαφοροποίηση, καθώς τα υψηλότερα εισοδηματικά στρώματα αναμένουν επιτόκια 4,4%, ενώ τα χαμηλότερα προβλέπουν 5,7%.

Παράλληλα, αυξήθηκε το καθαρό ποσοστό των νοικοκυριών που θεωρούν ότι η πρόσβαση σε πιστώσεις έγινε δυσκολότερη κατά το προηγούμενο 12μηνο. Ενισχύθηκε επίσης το καθαρό ποσοστό εκείνων που αναμένουν περαιτέρω αυστηροποίηση των πιστωτικών συνθηκών κατά το επόμενο έτος.