Επενδύσεις 300 δισ. δολαρίων στο επίκεντρο της συμφωνίας ΗΠΑ – Ιράν

Ένα επενδυτικό ταμείο από ιδιωτικά κεφάλαια ύψους 300 δισ. δολαρίων προβλέπεται στο πλαίσιο συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν, με στόχο να δημιουργήσει οικονομικά κίνητρα για την ολοκλήρωση μιας τελικής συμφωνίας που θα τερματίσει τον πόλεμο, σύμφωνα με πηγή με άμεση γνώση των συνομιλιών που επικαλείται το Reuters.

Πάνω από το μισό ποσό φέρεται να έχει ήδη δεσμευθεί, ενώ το ταμείο θα αποτελείται αποκλειστικά από ιδιωτικά κεφάλαια, χωρίς κρατική χρηματοδότηση ή επιχορηγήσεις. Στις δεσμεύσεις συμμετέχουν εταιρείες από τις ΗΠΑ, χώρες του Κόλπου, την Ασία, τη Νότια Αμερική και την Αφρική, με επενδυτικό ενδιαφέρον σε τομείς όπως η ενέργεια, η βιομηχανία, τα logistics και οι μεταφορές.

Το ταμείο, που αναμένεται να ονομαστεί Reconstruction and Development Fund, δεν θα λειτουργήσει ως πρόγραμμα αποζημιώσεων ή επανορθώσεων. Αντίθετα, παρουσιάζεται ως επενδυτικός μηχανισμός για την ανοικοδόμηση και ανάπτυξη βασικών υποδομών, όπως διυλιστήρια, αεροδρόμια, βιομηχανικές εγκαταστάσεις και δίκτυα μεταφορών που επλήγησαν από τη σύγκρουση.

Η Τεχεράνη, σύμφωνα με ιρανική πηγή, είχε αρχικά ζητήσει 400 δισ. δολάρια ως αποζημίωση για πολεμικές ζημιές, αίτημα που η Ουάσιγκτον απέρριψε. Η λύση του ιδιωτικού ταμείου προέκυψε ως εναλλακτικός μηχανισμός, διακριτός από τις συνομιλίες για την άρση κυρώσεων και την αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών κρατικών περιουσιακών στοιχείων στο εξωτερικό.

Η συμφωνία-πλαίσιο προβλέπει περίοδο 60 ημερών, κατά την οποία οι δύο πλευρές θα διαπραγματευθούν τις τεχνικές λεπτομέρειες. Το ταμείο δεν θα ενεργοποιηθεί πριν υπογραφεί τελική και ικανοποιητική συμφωνία. Στο ίδιο διάστημα αναμένεται να συζητηθούν παράλληλα ζητήματα που αφορούν το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, τις αμερικανικές κυρώσεις και την περιφερειακή ασφάλεια.

Η σημασία του σχεδίου είναι μεγάλη, καθώς το Ιράν διαθέτει από τα μεγαλύτερα αποθέματα φυσικού αερίου και πετρελαίου στον κόσμο, πληθυσμό άνω των 92 εκατ. κατοίκων και ισχυρή βιομηχανική βάση. Παρ’ όλα αυτά, εδώ και δεκαετίες παραμένει σε μεγάλο βαθμό αποκλεισμένο από τις διεθνείς κεφαλαιαγορές λόγω κυρώσεων.

Η Ουάσιγκτον συνδέει την πρόσβαση του Ιράν στο ταμείο με αυστηρούς όρους συμμόρφωσης, μεταξύ των οποίων ο περιορισμός του πυρηνικού προγράμματος, η διαχείριση των αποθεμάτων εμπλουτισμένου υλικού και η αποδοχή ενισχυμένου μηχανισμού επιθεωρήσεων. Παράλληλα, η επαναλειτουργία του Στενού του Ορμούζ θεωρείται κρίσιμη για τη σταθεροποίηση των διεθνών αγορών ενέργειας, καθώς αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους θαλάσσιους διαύλους μεταφοράς πετρελαίου και φυσικού αερίου.

Παραμένει ασαφές ποιος θα διαχειρίζεται το ταμείο και με ποιο θεσμικό πλαίσιο θα λειτουργήσει. Η πηγή ανέφερε εταιρείες από τη Νότια Κορέα, την Ιαπωνία, τη Σιγκαπούρη, τη Μαλαισία και τις ΗΠΑ μεταξύ όσων έχουν εκδηλώσει ενδιαφέρον, χωρίς όμως να δώσει πλήρη κατάλογο.