FAO: Αυξήθηκαν κι άλλο οι τιμές στα τρόφιμα τον Μάρτιο λόγω πολέμου

Οι τιμές τροφίμων αυξήθηκαν σε παγκόσμιο επίπεδο τον Μάρτιο, εξαιτίας του ράλι στις τιμές ενέργειας και του αυξημένου κόστους μεταφορών, ως συνέπεια του πολέμου στην Μέση Ανατολή.

Ειδικότερα, ο δείκτης της Διεθνούς Οργάνωσης Τροφίμων και Γεωργίας, (FAO) που καταγράφει τις τιμές των γαλακτοκομικών προϊόντων, των φυτικών ελαίων, της ζάχαρης, των σιτηρών και του κρέατος ανήλθε στις 128,5 στις μονάδες παρουσιάζοντας αύξηση 2,4% (τρεις μονάδες) σε σύγκριση με τον Φεβρουάριο. Πρόκειται για τη δεύτερη διαδοχική άνοδο του δείκτη σε διάστημα έξι μηνών.

Σημειώνεται ότι οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις παρατηρήθηκαν στα φυτικά έλαια και τη ζάχαρη, αν και το κρέας και τα γαλακτοκομικά κινήθηκαν επίσης ανοδικά.

Παρότι ο δείκτης αποτυπώνει το κόστος της τιμής των πρώτων υλών στα εμπορεύματα η άνοδός του για δεύτερο συνεχή μήνα αποτελεί ένδειξη ότι ο πληθωρισμός των τροφίμων θα μπορούσε να συνεχίσει να αυξάνεται, καθώς μαίνεται η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή, επηρεάζοντας αρνητικά τις ροές εμπορίου.

Η νέα άνοδος στις τιμές των τροφίμων παγκοσμίως δεν φαίνεται να είναι μια πρόσκαιρη αναταραχή. Αντίθετα, σύμφωνα με τον Οργανισμό Τροφίμων και Γεωργίας του ΟΗΕ (FAO), υπάρχει σοβαρός κίνδυνος να αποκτήσει μεγαλύτερη διάρκεια, εφόσον συνεχιστεί ο πόλεμος με επίκεντρο το Ιράν και παραμείνει υψηλό το κόστος της ενέργειας και των αγροτικών εισροών.

Το κρίσιμο στοιχείο στην προειδοποίηση του FAO δεν είναι μόνο η τρέχουσα άνοδος, αλλά ο μηχανισμός μέσω του οποίου η γεωπολιτική κρίση μετατρέπεται σε διατροφική πίεση. Η σύγκρουση επηρεάζει την αγορά πετρελαίου, φυσικού αερίου και λιπασμάτων, αυξάνοντας το κόστος παραγωγής σε ολόκληρη την αγροδιατροφική αλυσίδα. Ο ίδιος ο FAO, σε ειδική έκθεσή του για τις παγκόσμιες αγροδιατροφικές επιπτώσεις της σύγκρουσης του 2026 στη Μέση Ανατολή, τονίζει ότι οι διαταραχές στις εξαγωγές ενέργειας, φυσικού αερίου και λιπασμάτων ήδη προκαλούν ανατιμήσεις, ενώ μια παρατεταμένη αστάθεια μπορεί να εντείνει περαιτέρω τον πληθωρισμό τροφίμων.

Η πιο ανησυχητική διάσταση αφορά το επόμενο στάδιο: την ίδια την παραγωγή. Ο επικεφαλής οικονομολόγος του FAO, Máximo Torero, σημείωσε ότι μέχρι στιγμής οι αυξήσεις ήταν σχετικά συγκρατημένες επειδή η παγκόσμια προσφορά δημητριακών παραμένει επαρκής. Προειδοποίησε, όμως, ότι αν η σύγκρουση διαρκέσει πάνω από 40 ημέρες και οι τιμές των εισροών παραμείνουν υψηλές, πολλοί αγρότες ενδέχεται να χρησιμοποιήσουν λιγότερα εφόδια, να καλλιεργήσουν μικρότερες εκτάσεις ή να στραφούν σε λιγότερο απαιτητικές καλλιέργειες. Αυτό σημαίνει χαμηλότερες αποδόσεις και, τελικά, νέα ώθηση στις τιμές όχι μόνο φέτος αλλά και μέσα στο 2027.

Τα πρώτα σημάδια αυτής της πίεσης είναι ήδη ορατά στις επιμέρους αγορές. Οι διεθνείς τιμές του σιταριού αυξήθηκαν κατά 4,3% τον Μάρτιο, ενώ ανοδικά κινήθηκαν επίσης τα φυτικά έλαια και η ζάχαρη. Στην περίπτωση της ζάχαρης, η άνοδος συνδέεται και με την προσδοκία ότι ακριβότερο πετρέλαιο θα στρέψει περισσότερο ζαχαροκάλαμο στην παραγωγή αιθανόλης αντί τροφίμων. Με άλλα λόγια, ο πόλεμος δεν επηρεάζει μόνο το κόστος μεταφοράς ή λίπανσης, αλλά και τις ίδιες τις αποφάσεις για το τι παράγεται και σε ποια αγορά καταλήγει.

Σε αυτό το περιβάλλον, η παγκόσμια αγορά τροφίμων μοιάζει πιο ευάλωτη σε μια αλυσιδωτή αντίδραση: ακριβότερη ενέργεια, ακριβότερα λιπάσματα, ακριβότερη παραγωγή, περιορισμός προσφοράς και τελικά ακριβότερο φαγητό για τον καταναλωτή. Αν και οι σημερινές τιμές παραμένουν περίπου 20% χαμηλότερες από το ιστορικό σοκ του Μαρτίου του 2022 μετά την έναρξη του πολέμου στην Ουκρανία, ο FAO ουσιαστικά προειδοποιεί ότι μια νέα γεωπολιτική κρίση μπορεί να ξανανοίξει τον κύκλο της παγκόσμιας επισιτιστικής ανασφάλειας.