Η τεχνολογία στην υπηρεσία της προστασίας των ανηλίκων σε καπνικά και αλκοολούχα προϊόντα

Το ρόλο της τεχνολογίας στην ουσιαστική προστασία των ανηλίκων ανέδειξε η συζήτηση που πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του 11ου Οικονομικού Φόρουμ των Δελφών, με τη συμμετοχή του Υπουργού Υγείας Άδωνι Γεωργιάδη, του Υπουργού Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρη Παπαστεργίου και του Αντιπροέδρου της Παπαστράτος Ιάκωβου Καργαρώτου.

Στο επίκεντρο βρέθηκε η ανάγκη για πολιτικές που δεν περιορίζονται στη θέσπιση κανόνων, αλλά διασφαλίζουν την εφαρμογή τους στην καθημερινότητα. Κοινή διαπίστωση των ομιλητών ήταν ότι η προστασία των νέων στην ψηφιακή εποχή απαιτεί σύγχρονα εργαλεία, διατομεακή συνεργασία και ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας.

Αφορμή για τη συζήτηση η ανάπτυξη του Kids Wallet, ενός ψηφιακού εργαλείου επαλήθευσης ηλικίας που φιλοδοξεί να ενισχύσει την εφαρμογή της νομοθεσίας για τον περιορισμό της πρόσβασης ανηλίκων σε καπνικά και αλκοολούχα προϊόντα, αλλά και σε ψηφιακά περιβάλλοντα όπου απαιτούνται πρόσθετες δικλίδες προστασίας.

Ο Υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης υπογράμμισε ότι η κατανάλωση καπνού και αλκοόλ από ανηλίκους αποτελεί σοβαρή πρόκληση για τη δημόσια υγεία, επισημαίνοντας πως οι απαγορεύσεις από μόνες τους δεν επαρκούν εάν δεν μπορούν να εφαρμοστούν αποτελεσματικά. Όπως ανέφερε, η ύπαρξη πολλών σημείων πώλησης καθιστά τον έλεγχο δύσκολο στην πράξη, γεγονός που καθιστά απαραίτητη την αξιοποίηση ψηφιακών λύσεων.

Στο πλαίσιο αυτό, τόνισε ότι εργαλεία όπως το Kids Wallet μπορούν να καταστήσουν τη νομοθεσία ουσιαστικά εφαρμόσιμη, επιτρέποντας αξιόπιστη επαλήθευση ηλικίας χωρίς παραβίαση ευαίσθητων προσωπικών δεδομένων. Παράλληλα, στάθηκε στη σημασία της συνεργασίας μεταξύ υπουργείων, αλλά και με τη βιομηχανία, την οποία χαρακτήρισε σύμμαχο σε αυτή την προσπάθεια.

Ο κ. Γεωργιάδης αναφέρθηκε και σε ήδη μετρήσιμα αποτελέσματα, όπως η μείωση των νοσηλειών που σχετίζονται με το αλκοόλ και η υποχώρηση της κατανάλωσης καπνικών προϊόντων από ανηλίκους. Όπως σημείωσε, τέτοιες πρωτοβουλίες ενισχύουν και τη διεθνή εικόνα της χώρας, καθώς η Ελλάδα εμφανίζεται να κινείται έγκαιρα και καινοτόμα απέναντι σε υπαρκτά κοινωνικά προβλήματα.

Από την πλευρά του, ο Υπουργός Ψηφιακής Διακυβέρνησης Δημήτρης Παπαστεργίου παρουσίασε τα τεχνολογικά εργαλεία που έχουν αναπτυχθεί για την προστασία των ανηλίκων, τονίζοντας ότι η Ελλάδα πρωτοστάτησε σε ευρωπαϊκό επίπεδο με την πρόταση για το Kids Wallet ήδη από τον Μάρτιο του 2025. Όπως είπε, η εφαρμογή ήταν έτοιμη για υλοποίηση μέσα σε λίγους μήνες και διαθέτει ευρείες δυνατότητες αξιοποίησης.

Ο κ. Παπαστεργίου χαρακτήρισε το Kids Wallet μια ψηφιακή πρωτοβουλία που ενδυναμώνει τη νομοθεσία του Υπουργείου Υγείας, με βασικό στόχο την πρόληψη. Αναφερόμενος και στον περιορισμό της πρόσβασης των ανηλίκων στα social media, αναγνώρισε ότι πρόκειται για ένα πιο σύνθετο πεδίο, στο οποίο ιδανικά οι ίδιες οι πλατφόρμες θα έπρεπε να θέτουν αποτελεσματικά όρια. Ωστόσο, όπως επισήμανε, ακόμη και όταν κάθε τεχνολογικό «κλείδωμα» μπορεί να παρακαμφθεί, η Πολιτεία οφείλει να είναι ξεκάθαρη και να αξιοποιεί όλα τα διαθέσιμα μέσα.

Ο Αντιπρόεδρος της Παπαστράτος, Ιάκωβος Καργαρώτος, τόνισε ότι τα προϊόντα καπνού και νικοτίνης απευθύνονται αποκλειστικά σε ενήλικες καπνιστές, επισημαίνοντας πως αυτή αποτελεί διαχρονική δέσμευση της εταιρείας. Όπως ανέφερε, η πρόληψη απαιτεί μια συνολική προσέγγιση και δεν μπορεί να στηριχθεί αποκλειστικά σε έναν νόμο ή σε μία εφαρμογή.

«Χρειάζεται συνεκτική πολιτική, κανόνες που εφαρμόζονται και υπεύθυνη στάση από όλους», σημείωσε, προσθέτοντας ότι το κρίσιμο ερώτημα δεν είναι μόνο αν μια νομοθεσία είναι αυστηρή, αλλά αν είναι πραγματικά αποτελεσματική και παράγει μετρήσιμα αποτελέσματα.

Ο κ. Καργαρώτος υπογράμμισε ότι η τεχνολογία έχει αλλάξει ριζικά τον τρόπο πρόσβασης σε προϊόντα και περιεχόμενο, τόσο στα φυσικά σημεία πώλησης όσο και στο ψηφιακό περιβάλλον. Αυτό, όπως είπε, καθιστά την πρόληψη πιο σύνθετη και απαιτεί σύγχρονα εργαλεία, αλλά και στενή συνεργασία μεταξύ Πολιτείας, βιομηχανίας και λιανεμπορίου.

Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στη διαμόρφωση μιας κουλτούρας ευθύνης και εγρήγορσης, χαρακτηρίζοντας θετική εξέλιξη τη σύμπραξη των αρμόδιων υπουργείων. Όπως ανέφερε, είναι ιδιαίτερα σημαντικό ότι το ζήτημα αντιμετωπίζεται με προσήλωση, συντονισμό και πρακτικό προσανατολισμό.

Κλείνοντας, σημείωσε ότι η Ελλάδα ακολουθεί μια ρεαλιστική προσέγγιση σε ό,τι αφορά τα καπνικά προϊόντα, με αυστηρή αλλά δίκαιη νομοθεσία, η οποία αποδίδει αποτελέσματα. Αναφέρθηκε στη σημαντική μείωση του καπνίσματος και στον περιορισμό του λαθρεμπορίου, χάρη και στη φορολογική σταθερότητα, τονίζοντας ότι η ουσία βρίσκεται στις λύσεις που μπορούν να λειτουργήσουν στην πράξη.