Λάθος φάρμακο για τις τράπεζες: Όχι νέοι φόροι που προτείνουν τα κόμματα, αλλά πραγματικός ανταγωνισμός

Οι προτάσεις για πρόσθετη φορολόγηση των τραπεζικών κερδών εμφανίζονται πολιτικά ελκυστικές, αλλά οικονομικά κινούνται σε λάθος κατεύθυνση. Μετά το ΠΑΣΟΚ το οποίο προτείνει για έκτακτη εισφορά στα κέρδη των τραπεζών, στο παιχνίδι των εντυπώσεων μπήκε και ο Αλέξης Τσίπρας, ο οποίος επιστρέφει στην πολιτική, προς το παρόν χωρίς κόμμα και προτείνει «πατριωτική εισφορά» στα υπέρμετρα κέρδη τραπεζών και μεγάλων επιχειρηματικών ομίλων.

Το πρόβλημα είναι ότι οι φόροι σπάνια μένουν εκεί όπου επιβάλλονται. Στην πράξη, επιχειρήσεις με ισχυρή θέση στην αγορά έχουν τη δυνατότητα να μετακυλίουν μέρος του κόστους στους πελάτες τους, μέσα από υψηλότερες χρεώσεις, ακριβότερα προϊόντα, χαμηλότερες αποδόσεις ή χειρότερους όρους συναλλαγής.

Η πραγματική στρέβλωση στην Ελλάδα δεν είναι απλώς ότι οι τράπεζες έχουν υψηλά κέρδη. Είναι ότι ο ανταγωνισμός μεταξύ τους δεν λειτουργεί αποτελεσματικά. Αυτό φαίνεται στη μεγάλη διαφορά ανάμεσα στα επιτόκια χορηγήσεων και καταθέσεων, η οποία παραμένει υψηλή σε σχέση με τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, παρά το γεγονός ότι τα ελληνικά ομόλογα έχουν εξομαλυνθεί και η χώρα δανείζεται πλέον με χαμηλότερα επιτόκια από αρκετές ευρωπαϊκές οικονομίες.

Άρα η λύση δεν είναι μια νέα φορολογική επιβάρυνση που τελικά θα επιστρέψει στον πολίτη ως κόστος. Η λύση είναι να ανοίξει ουσιαστικά η τραπεζική αγορά: περισσότερος ανταγωνισμός, ευκολότερη μετακίνηση πελατών, πίεση στις προμήθειες, διαφάνεια στα επιτόκια και πραγματική δυνατότητα επιλογής για νοικοκυριά και επιχειρήσεις.

Η πολιτική δεν πρέπει να αναζητά εύκολους συμβολισμούς μέσω έκτακτων εισφορών. Πρέπει να χτυπήσει τη ρίζα του προβλήματος την ανεπαρκή ανταγωνιστική πίεση στο ελληνικό τραπεζικό σύστημα.

Το ΠΑΣΟΚ προτείνει δέσμη τριών παρεμβάσεων για τις τράπεζες:

1. Έκτακτη εισφορά 8% στα καθαρά κέρδη των τραπεζών
   Η τροπολογία που κατέθεσε προβλέπει εισφορά 8% επί των καθαρών κερδών μετά από φόρους για τις χρήσεις 2025 και 2026, εφόσον τα κέρδη υπερβαίνουν τα 400 εκατ. ευρώ ανά χρήση. Το ΠΑΣΟΚ υπολογίζει ότι αυτό θα αποφέρει περίπου 370 εκατ. ευρώ για το 2025.
2. Πρόσθετη επιβάρυνση 8% στις διανομές προς μετόχους
   Προτείνει επίσης μηχανισμό ώστε, όταν οι τράπεζες διανέμουν κέρδη – μερίσματα, διανομή αποθεματικών, επαναγορές ιδίων μετοχών ή ισοδύναμες συναλλαγές – να επιταχύνεται η απόσβεση των αναβαλλόμενων φορολογικών απαιτήσεων. Σε πρόσφατη τοποθέτηση του ΠΑΣΟΚ αυτό παρουσιάστηκε ως 8% στα μερίσματα, με εκτιμώμενο έσοδο 224 εκατ. ευρώ, ώστε να αποπληρώνεται ταχύτερα ο αναβαλλόμενος φόρος.
3. Κατάργηση χρεώσεων για καταθετικούς λογαριασμούς
   Η τρίτη παρέμβαση αφορά την κατάργηση χρεώσεων για τη διατήρηση καταθετικών λογαριασμών, την οποία το ΠΑΣΟΚ παρουσιάζει ως μέτρο υπέρ των πολιτών και της διαφάνειας στις τραπεζικές υπηρεσίες.Το βίντεο που έκανε ο Αλέξης Τσίπρας για την επιβολή «πατριωτικού φόρου», όπως ονόμασε την έκτακτη εισφορά:

Ας πούμε την αλήθεια για τις τράπεζες pic.twitter.com/0TOj6VJEId

— Αλέξης Τσίπρας – Alexis Tsipras (@atsipras) May 9, 2026