Μητσοτάκης: Τελεσίδικη απόφαση σε «600 – 650 ημέρες», αλλά 6 χρόνια περίμενε πολίτης και το Δημόσιο πληρώνει €3.000

Την ώρα που ο Κυριάκος Μητσοτάκης θέτει ως κυβερνητικό στόχο να περιοριστεί έως το τέλος του 2027 στις 600-650 ημέρες ο χρόνος για την έκδοση τελεσίδικης δικαστικής απόφασης, μια πρόσφατη υπόθεση που ήρθε στη δημοσιότητα φώτισε την άλλη πλευρά της πραγματικότητα, καθώς έξι χρόνια χρειάστηκαν από την υποβολή μήνυσης μέχρι την εκδίκασή της, με το Πρωτοδικείο Αθηνών να επιδικάζει αποζημίωση 3.000 ευρώ σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου για καθυστέρηση στη δημοσίευση απόφασης.

Πάντως, σήμερα ο πρωθυπουργός από το βήμα εκδήλωσης του Ελεγκτικού Συνεδρίου, ανακοίνωσε η κυβέρνηση θέλει και είναι αποφασισμένη να περιορίσει τον χρόνο που απαιτείται για την έκδοση μιας τελεσίδικης δικαστικής απόφασης τις 600 έως 650 ημέρες μέχρι το τέλος του 2027, όταν τώρα, σύμφωνα με όσα ανέφερε, ο αντίστοιχος χρόνος βρίσκεται περίπου στις 1.500 ημέρες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

«Ελλάδα 2.0»: Αποζημίωση €3.000 κατά Ελληνικού Δημοσίου για καθυστέρηση δημοσίευσης δικαστικής απόφασης

Το Πρωτοδικείο Αθηνών επιδίκασε αποζημίωση σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά το βαρύ τίμημα των καθυστερήσεων στην απονομή της Δικαιοσύνης

Ο πρωθυπουργός έθεσε τον πήχη συγκεκριμένα:

«Θέλουμε, πάντως, σε κάθε περίπτωση, για να κοιτάξουμε το άμεσο μέλλον, μέχρι τα τέλη του 2027, κ. Υπουργέ, κ. Υφυπουργέ, ο χρόνος έκδοσης μιας τελεσίδικης απόφασης να πέσει από τις 1.500 μέρες στις 600 με 650 μέρες, να φτάσουμε πια στον ευρωπαϊκό μέσο όρο».

Η εξαγγελία, ωστόσο, συμπίπτει χρονικά με μια δικαστική υπόθεση που υπενθυμίζει πόσο βαριά μπορεί να είναι για τον πολίτη η καθυστέρηση στην απονομή της Δικαιοσύνης.

Στις 14 Σεπτεμβρίου, το Financial Report αποκάλυψε ότι το Πρωτοδικείο Αθηνών, με την απόφαση 8857/2026, επιδίκασε αποζημίωση 3.000 ευρώ σε βάρος του Ελληνικού Δημοσίου, λόγω καθυστέρησης στη δημοσίευση πρωτόδικης δικαστικής απόφασης. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, που επικαλείται ανάρτηση του δικηγόρου Βασίλη Σωτηρόπουλου, η συγκεκριμένη υπόθεση χρειάστηκε συνολικά έξι χρόνια από την υποβολή της μήνυσης μέχρι να δικαστεί.

Από τις 1.500 ημέρες στον στόχο των 600-650 και μια εξαετής υπόθεση στο φόντο

Η χρονική συγκυρία δημιουργεί μια έντονη αντίστιξη: από τη μία, η κυβέρνηση παρουσιάζει ένα σχέδιο δραστικής μείωσης των χρόνων απονομής της Δικαιοσύνης· από την άλλη, μια πραγματική υπόθεση καταλήγει σε αποζημίωση από το Δημόσιο εξαιτίας δικαστικής καθυστέρησης.

Πρόκειται βεβαίως για διαφορετικά μεγέθη: ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στον συνολικό χρόνο για την έκδοση τελεσίδικης απόφασης, ενώ η αποζημίωση των 3.000 ευρώ αφορά, σύμφωνα με το δημοσίευμα, καθυστέρηση στη δημοσίευση πρωτόδικης απόφασης σε συγκεκριμένη υπόθεση. Το γεγονός, όμως, φέρνει ξανά στο προσκήνιο ένα από τα πλέον επίμονα προβλήματα του ελληνικού δικαστικού συστήματος: τον χρόνο που μεσολαβεί μέχρι ο πολίτης να λάβει δικαστική κρίση.

Ο πρωθυπουργός υποστήριξε ότι ήδη καταγράφεται βελτίωση στα Πρωτοδικεία, λέγοντας ότι ο χρόνος έχει μειωθεί από τις 774 στις 386 ημέρες και ότι «το ποσοστό της εκκαθάρισης των υποθέσεων αγγίζει πλέον το 100%».

Παράλληλα, συνέδεσε την επιτάχυνση της Δικαιοσύνης με τον νέο Δικαστικό Χάρτη, τη συγχώνευση Ειρηνοδικείων και Πρωτοδικείων, τις αλλαγές στους Κώδικες, την ψηφιοποίηση των διαδικασιών και την κατάργηση γραφειοκρατικών βαρών.

Χαρακτηριστικά, αναφερόμενος στη δημοσίευση διαθηκών, δήλωσε:

«Μέχρι πρόσφατα, 60 εβδομάδες ταλαιπωρίας μέχρι να μπορεί να δημοσιεύεται μια διαθήκη. Τώρα αυτό μπορεί να γίνει το πολύ μέσα σε τρία 24ωρα. Μιλάμε, λοιπόν, για πρωτοβουλίες οι οποίες φέρνουν χειροπιαστά αποτελέσματα».

Τεχνητή νοημοσύνη και «εικονικός βοηθός δικαστή»

Στο σχέδιο για την επιτάχυνση των διαδικασιών η κυβέρνηση εντάσσει και την τεχνολογία. Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στον «εικονικό βοηθό δικαστή», ένα εργαλείο τεχνητής νοημοσύνης που προορίζεται, μεταξύ άλλων, να επιταχύνει την αναζήτηση νομοθεσίας και νομολογίας και να υποβοηθά την ταξινόμηση των υποθέσεων.

Έσπευσε, πάντως, να οριοθετήσει τον ρόλο της τεχνολογίας στη δικαστική κρίση:

«Η τελική απόφαση παραμένει αδιαπραγμάτευτα στα χέρια, στο μυαλό, στην ενσυναίσθηση τολμώ να πω και στη συνείδηση του δικαστικού λειτουργού. Η τεχνολογία για εσάς αλλά και για εμάς είναι ένας βοηθός, ένας σύμβουλος, αλλά ποτέ ένας αντικαταστάτης».

Μητσοτάκης για κράτος δικαίου: «Άδικη κριτική»

Η ομιλία δεν περιορίστηκε στους χρόνους απονομής της Δικαιοσύνης. Ο πρωθυπουργός απάντησε και στην κριτική που δέχεται η κυβέρνηση από την αντιπολίτευση για το κράτος δικαίου, παρουσιάζοντας τη δική του αποτίμηση για την πορεία της χώρας.

«Δεν είναι λοιπόν, κυρίες και κύριοι, τυχαία η διαρκής αναβάθμιση της Ελλάδας, στους δείκτες που αφορούν το κράτος δικαίου, στις εκθέσεις της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, όσο και αν η αντιπολίτευση θέλει να κάνει το “άσπρο-μαύρο”», είπε.

Και πρόσθεσε:

«Όταν η αντιπολίτευση επιτίθεται αδίκως στην κυβέρνηση για ζητήματα κράτους δικαίου, εμμέσως επιτίθεται και σε εσάς, επιτίθεται και στη Δικαιοσύνη. Αυτή πιστεύω ότι είναι μία άδικη κριτική».

Στην ίδια τοποθέτηση, πάντως, αναγνώρισε ότι «πρέπει να γίνουν πολλά ακόμα», σημειώνοντας ότι οι αλλαγές στο κράτος «απαιτούν χρόνο, συνέπεια και συνέχεια».

Η απόσταση ανάμεσα στον στόχο των 600-650 ημερών και σε περιπτώσεις όπου η αναμονή μετριέται σε χρόνια είναι, τελικά, το πεδίο στο οποίο θα κριθεί στην πράξη η αποτελεσματικότητα των αλλαγών. Η αποζημίωση των 3.000 ευρώ δεν αποτελεί γενικό δείκτη για τη λειτουργία ολόκληρου του δικαστικού συστήματος. Αποτελεί, όμως, ένα συγκεκριμένο παράδειγμα του κόστους που μπορεί να έχει μια μεγάλη δικαστική καθυστέρηση για τον πολίτη – και, τελικά, για το ίδιο το Δημόσιο.