Παραμένει η αντικαταβολή με μετρητά. Αποσύρθηκε από το πολυνομοσχέδιο η διάταξη για ηλεκτρονική πληρωμή

Μία από τις σημαντικότερες διαφοροποιήσεις σε σχέση με τον αρχικό σχεδιασμό αφορά τις πληρωμές με αντικαταβολή. Από το τελικό κείμενο αφαιρέθηκε η διάταξη που θα καθιστούσε υποχρεωτική την ηλεκτρονική εξόφληση των παραγγελιών που παραδίδονται μέσω εταιρειών ταχυμεταφοράς, ανεξάρτητα από την αξία τους.

Αυτό σημαίνει ότι οι καταναλωτές θα εξακολουθήσουν να έχουν τη δυνατότητα να πληρώνουν με μετρητά κατά την παραλαβή των προϊόντων τους, χωρίς να υποχρεούνται να χρησιμοποιούν κάρτα ή άλλο ηλεκτρονικό μέσο πληρωμής.

Την ίδια στιγμή, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει παρεμβάσεις για την αποπληρωμή φορολογικών και ασφαλιστικών οφειλών σε έως 120 μηνιαίες δόσεις, αυστηρότερο πλαίσιο λειτουργίας για τις εταιρείες διαχείρισης δανείων, ταχύτερη απαλλαγή από χρέη μετά την πτώχευση και νέους κανόνες φορολόγησης των ψηφιακών περιουσιακών στοιχείων.

Κεντρική παρέμβαση του πολυνομοσχεδίου αποτελεί η διεύρυνση της δυνατότητας τμηματικής εξόφλησης οφειλών προς την εφορία και τους ασφαλιστικούς φορείς, με αύξηση του ανώτατου αριθμού δόσεων από 72 σε 120.

Παράλληλα, διευρύνεται το χρονικό πεδίο εφαρμογής της ρύθμισης. Για τα χρέη προς τη φορολογική διοίκηση προβλέπεται η ένταξη βεβαιωμένων οφειλών που έγιναν ληξιπρόθεσμες έως τις 31 Δεκεμβρίου 2024. Αντίστοιχα, για τους ασφαλιστικούς οργανισμούς καλύπτονται οφειλές που αφορούν περιόδους μέχρι την ίδια ημερομηνία.

Το ελάχιστο ποσό κάθε μηνιαίας δόσης διατηρείται στα 30 ευρώ, ενώ οι ενδιαφερόμενοι θα μπορούν να υποβάλλουν αιτήσεις υπαγωγής έως τις 30 Ιουνίου 2027.

Για να αξιοποιήσει κάποιος τη νέα δυνατότητα, θα πρέπει οι συγκεκριμένες οφειλές να μην ήταν ενταγμένες σε ενεργή ρύθμιση στις 30 Σεπτεμβρίου 2026 και να μην έχουν υπαχθεί σε άλλη ρύθμιση μέχρι την ημέρα υποβολής της αίτησης.

Ειδική εξαίρεση προβλέπεται για όσους εξυπηρετούν ήδη τη ρύθμιση των 72 δόσεων του νόμου 5313/2026. Οι συγκεκριμένοι οφειλέτες αποκτούν τη δυνατότητα μεταφοράς των χρεών τους στο νέο σχήμα των 120 δόσεων, εφόσον η προηγούμενη ρύθμιση εξακολουθεί να τηρείται κανονικά κατά τον χρόνο υποβολής της αίτησης.

Η μεταφορά δεν είναι υποχρεωτική. Όποιος επιθυμεί μπορεί να παραμείνει στην υφιστάμενη ρύθμιση, συνεχίζοντας την αποπληρωμή με τους όρους που ήδη ισχύουν.

Επιπλέον, για την υπαγωγή στις 120 δόσεις απαιτείται να έχουν τακτοποιηθεί οι υπόλοιπες οφειλές του ενδιαφερομένου. Όσον αφορά τα φορολογικά χρέη, αναγκαία προϋπόθεση είναι και η υποβολή των δηλώσεων φορολογίας εισοδήματος της τελευταίας πενταετίας, εφόσον η προθεσμία τους είχε λήξει έως το τέλος του 2025.

Εκτός της ρύθμισης παραμένουν όσοι έχουν καταδικαστεί με αμετάκλητη δικαστική απόφαση για αδικήματα φοροδιαφυγής ή λαθρεμπορίας.

Διαφορετικές προθεσμίες ισχύουν για την καταβολή της πρώτης δόσης. Στην περίπτωση της εφορίας, η πληρωμή πρέπει να πραγματοποιηθεί μέσα σε τρεις εργάσιμες ημέρες από την αίτηση. Για τις ασφαλιστικές οφειλές, η πρώτη καταβολή γίνεται έως την τελευταία εργάσιμη ημέρα του μήνα κατά τον οποίο υποβλήθηκε η αίτηση.

Νέες δικλίδες προστασίας για τους δανειολήπτες – Αυστηρότεροι κανόνες για τους servicers

Παρεμβάσεις προβλέπονται και στη διαχείριση των δανειακών απαιτήσεων, με στόχο τη μεγαλύτερη διαφάνεια στις συναλλαγές μεταξύ δανειοληπτών και εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, των γνωστών servicers. Οι εταιρείες αυτές αναλαμβάνουν πρόσθετες υποχρεώσεις τόσο για την έγκαιρη και πλήρη ενημέρωση των οφειλετών όσο και για τη διαβίβαση στοιχείων στην Τράπεζα της Ελλάδος.

Μεταξύ των νέων προβλέψεων περιλαμβάνεται η δυνατότητα αναστολής της τοκοφορίας όταν ο δανειολήπτης δεν λαμβάνει εγκαίρως τις απαραίτητες πληροφορίες για την οφειλή του, υπό τις προϋποθέσεις που καθορίζει η σχετική διάταξη.

Παράλληλα, θεσπίζονται διοικητικές κυρώσεις για εταιρείες που παραλείπουν να αποστείλουν τα απαιτούμενα στοιχεία στην Τράπεζα της Ελλάδος ή υποβάλλουν ανακριβείς και ελλιπείς πληροφορίες.

Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην προστασία των συνεπών δανειοληπτών. Εφόσον τηρούνται οι όροι μιας συμφωνημένης ρύθμισης, δεν επιτρέπεται η καταγγελία της δανειακής σύμβασης ή της ρύθμισης, η έκδοση ή εκτέλεση διαταγής πληρωμής, η επιβολή κατάσχεσης ούτε η εκκίνηση ή συνέχιση διαδικασίας πλειστηριασμού.

Η ίδια προστασία παρέχεται και στην περίπτωση που κάποια δόση παραμένει απλήρωτη αποκλειστικά επειδή ο πιστωτής ή ο servicer δεν έχει διαθέσει στον οφειλέτη τα αναγκαία στοιχεία για την εξόφλησή της.

Σε περίπτωση παραβίασης των υποχρεώσεων αυτών, προβλέπεται οικονομική αποκατάσταση υπέρ του δανειολήπτη. Συγκεκριμένα, ο οφειλέτης αποκτά δικαίωμα πίστωσης ποσού ίσου με πέντε μηνιαίες δόσεις, το οποίο συμψηφίζεται με τις τελευταίες πέντε δόσεις της ρύθμισης.

Ταυτόχρονα, η διάρκεια της ρύθμισης επεκτείνεται κατά πέντε μήνες χωρίς πρόσθετη οικονομική επιβάρυνση, ενώ ο πιστωτής υποχρεούται να καλύψει το κόστος αποκατάστασης των συνεπειών που προέκυψαν από την παράνομη ενέργεια.

Στο ίδιο πλαίσιο εισάγεται ειδική διαδικασία διμερούς διαπραγμάτευσης, μέσω της οποίας πιστωτές και οφειλέτες θα μπορούν να επιδιώκουν συμφωνία για τη ρύθμιση ή την οριστική διευθέτηση των δανειακών υποχρεώσεων.

Πτώχευση: Απαλλαγή από τα χρέη σε 12 αντί για 36 μήνες

Αλλαγές επέρχονται και στο καθεστώς απαλλαγής από τις οφειλές μετά την κήρυξη πτώχευσης. Το νέο πλαίσιο προβλέπει τη μείωση του χρόνου που απαιτείται για την απαλλαγή από χρέη από τους 36 στους 12 μήνες, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις.

Πρόκειται για παρέμβαση που επιδιώκει να επιταχύνει τη διαδικασία οικονομικής επανεκκίνησης των προσώπων που έχουν κηρυχθεί σε πτώχευση.

Επιπλέον, καταργούνται χρονικοί περιορισμοί που ίσχυαν για την ένταξη σε ρυθμίσεις οφειλών από καταπτώσεις εγγυήσεων του Ελληνικού Δημοσίου, της Ελληνικής Αναπτυξιακής Τράπεζας και του ΤΕΜΠΜΕ.

Φόρος 10% στα κέρδη από κρυπτονομίσματα – Ποιοι απαλλάσσονται

Ξεχωριστό κεφάλαιο του πολυνομοσχεδίου αφορά τη φορολόγηση των κρυπτονομισμάτων και άλλων κρυπτοστοιχείων, με τη θέσπιση συγκεκριμένων κανόνων για τον υπολογισμό των κερδών και των ζημιών.

Η βασική αλλαγή είναι η επιβολή φόρου 10% στην υπεραξία που προκύπτει από τη μεταβίβαση κρυπτονομισμάτων.

Προβλέπεται, ωστόσο, απαλλαγή για όσους εμφανίζουν συνολικό καθαρό ετήσιο κέρδος έως 500 ευρώ, αφού προηγηθεί ο προβλεπόμενος συμψηφισμός των ζημιών.

Στο πεδίο εφαρμογής της φορολόγησης δεν εμπίπτει αποκλειστικά η πώληση ψηφιακών νομισμάτων με αντάλλαγμα ευρώ ή άλλο συμβατικό νόμισμα. Φορολογητέες θεωρούνται επίσης οι συναλλαγές κατά τις οποίες τα κρυπτονομίσματα χρησιμοποιούνται για την αγορά προϊόντων ή την εξόφληση υπηρεσιών.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, η αξία της συναλλαγής προσδιορίζεται σε ευρώ με βάση τον χρόνο πραγματοποίησής της.

Για τον υπολογισμό του φορολογητέου κέρδους αφαιρείται από την αξία μεταβίβασης το αποδεδειγμένο κόστος απόκτησης. Εάν ο φορολογούμενος δεν μπορεί να τεκμηριώσει το ποσό που κατέβαλε για την αγορά των κρυπτοστοιχείων, το κόστος απόκτησης θεωρείται μηδενικό.

Παράλληλα, δίνεται η δυνατότητα μεταφοράς ζημιών που υπερβαίνουν τα 500 ευρώ ανά φορολογικό έτος για μία πενταετία. Οι ζημίες αυτές θα μπορούν να συμψηφίζονται αποκλειστικά με μελλοντικά κέρδη από μεταβιβάσεις κρυπτοστοιχείων.

Διαφορετική φορολογική μεταχείριση επιφυλάσσεται στα έσοδα που προκύπτουν από δραστηριότητες όπως ο δανεισμός κρυπτονομισμάτων, η παροχή ρευστότητας και το staking. Τα σχετικά ποσά χαρακτηρίζονται ως εισοδήματα από τόκους.

Ακόμη, οι δαπάνες για την αγορά κρυπτοστοιχείων εντάσσονται στις δαπάνες απόκτησης περιουσιακών στοιχείων που λαμβάνονται υπόψη για τα φορολογικά τεκμήρια.

Ειδική δυνατότητα προβλέπεται για τη δήλωση κερδών προηγούμενων ετών. Οι φορολογούμενοι θα έχουν περιθώριο δώδεκα μηνών από την έναρξη ισχύος της σχετικής διάταξης για να δηλώσουν οικειοθελώς τα συγκεκριμένα εισοδήματα.

Εφόσον καταβάλουν εμπρόθεσμα τον φόρο που αναλογεί, δεν θα επιβαρύνονται με πρόστιμα ή τόκους εξαιτίας της μη υποβολής δήλωσης κατά τα προηγούμενα έτη.

Το νομοσχέδιο ρυθμίζει επίσης τον τρόπο φορολογικής αντιμετώπισης των κρυπτοστοιχείων όταν αυτά μεταβιβάζονται μέσω κληρονομιάς, δωρεάς ή γονικής παροχής.

Στην ΑΑΔΕ ο έλεγχος του Μητρώου Πραγματικών Δικαιούχων

Νέες αρμοδιότητες αναλαμβάνει η Ανεξάρτητη Αρχή Δημοσίων Εσόδων, στην οποία μεταφέρεται ο έλεγχος της ακρίβειας των πληροφοριών που καταχωρίζονται στο Κεντρικό Μητρώο Πραγματικών Δικαιούχων.

Πρόκειται για το μητρώο στο οποίο καταγράφονται τα φυσικά πρόσωπα που κατέχουν ή ασκούν τον τελικό έλεγχο εταιρειών και άλλων νομικών οντοτήτων.

Παράλληλα, καθορίζεται το πλαίσιο πρόσβασης στα συγκεκριμένα δεδομένα. Η δυνατότητα αυτή παρέχεται σε ορισμένες κατηγορίες προσώπων και φορέων, εφόσον μπορούν να αποδείξουν ειδικό έννομο συμφέρον που συνδέεται με την πρόληψη και αντιμετώπιση του ξεπλύματος χρήματος.

Οι υπόλοιπες φορολογικές παρεμβάσεις

Στο πολυνομοσχέδιο περιλαμβάνονται και πρόσθετες διατάξεις που αφορούν διαφορετικές κατηγορίες φορολογουμένων και οικονομικών δραστηριοτήτων.

Μεταξύ άλλων, αυστηροποιούνται οι προϋποθέσεις διατήρησης των φορολογικών κινήτρων για φυσικά πρόσωπα που μεταφέρουν τη φορολογική κατοικία τους στην Ελλάδα.

Εισάγεται επίσης αυτοτελής φορολόγηση με συντελεστή 15% για τις συντάξεις που καταβάλλονται από διεθνείς οργανισμούς.

Στον αγροτικό τομέα προβλέπεται η δυνατότητα αυτεπάγγελτης μετάταξης παραγωγών από το ειδικό στο κανονικό καθεστώς ΦΠΑ, εφόσον διαπιστώνεται ότι δεν πληρούν πλέον τις απαιτούμενες προϋποθέσεις.

Τέλος, το νομοσχέδιο περιλαμβάνει ρυθμίσεις για την ενίσχυση των ελέγχων στη διακίνηση καυσίμων, την επιστροφή του ειδικού φόρου κατανάλωσης, αλλά και τη φορολογική μεταχείριση εταιρειών χαρτοφυλακίου ποντοπόρων πλοίων που εισάγονται στο Χρηματιστήριο Αθηνών.