Reuters: Η «χρυσή» μπίζνα της Vitol στη Βενεζουέλα και η διασύνδεση με τον Βανς

Μια εβδομάδα πριν οι Ηνωμένες Πολιτείες πραγματοποιήσουν τη στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα, τον Ιανουάριο του 2026, που οδήγησε στη σύλληψη του Νικολάς Μαδούρο, ο Αμερικανός αντιπρόεδρος Τζ. Ντ. Βανς ταξίδεψε με το Air Force Two στη Μοντάνα, προκειμένου να επισκεφθεί το Yellowstone Club, ένα από τα πιο αποκλειστικά θέρετρα σκι και γκολφ στις ΗΠΑ.

Εκεί, σύμφωνα με αποκλειστικό ρεπορτάζ του Reuters, φέρεται να συναντήθηκε με τον Τζον Άντισον, ανώτερο trader του ενεργειακού κολοσσού Vitol, παλιό φίλο του και έναν από τους πρώτους σημαντικούς χρηματοδότες της πολιτικής του σταδιοδρομίας.

Τα αρχεία πτήσεων που εξέτασε το Reuters δείχνουν ότι το ιδιωτικό αεροσκάφος Embraer του Άντισον και το αντιπροεδρικό αεροσκάφος βρίσκονταν στο διεθνές αεροδρόμιο Μπόζμαν Γέλοουστοουν στις 27 Δεκεμβρίου 2025.

Σύμφωνα με πηγή που επικαλείται το πρακτορείο και η οποία είχε ενημερωθεί από τον Άντισον για τη συνάντηση, οι δύο άνδρες συζήτησαν για τη Βενεζουέλα και τις προοπτικές εμπορίας του πετρελαίου της σε περίπτωση που η Ουάσινγκτον αποκτούσε τον έλεγχο των εξαγωγών της χώρας.

Ο Βανς φέρεται να ενδιαφέρθηκε ιδιαίτερα για το πόσο γρήγορα θα μπορούσε να διοχετευθεί το πετρέλαιο της Βενεζουέλας στις διεθνείς αγορές. Ο Άντισον, σύμφωνα με την ίδια πηγή, υποστήριξε ότι η Vitol διέθετε την εμπειρία και τις δυνατότητες να αναλάβει αυτή την αποστολή.

Ωστόσο, τόσο ο Άντισον όσο και το γραφείο του Βανς αρνήθηκαν ότι πραγματοποιήθηκε η συγκεκριμένη συνάντηση. Ο Άντισον δήλωσε στο Reuters ότι ουδέποτε είπε σε κάποιον πως είχε συμβεί κάτι τέτοιο.

Το τηλεφώνημα που άνοιξε τον δρόμο για τη Vitol

Δύο ημέρες μετά την αμερικανική επιχείρηση της 3ης Ιανουαρίου, ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, τηλεφώνησε προσωπικά στον Άντισον, στο γραφείο του στο Χιούστον.

Η κυβέρνηση Τραμπ προετοίμαζε τη διάθεση μεγάλων ποσοτήτων πετρελαίου της Βενεζουέλας στις διεθνείς αγορές, με στόχο τη δημιουργία εσόδων για τη χρηματοδότηση της πολιτικής και οικονομικής μετάβασης της χώρας.

Ο Ράιτ ήθελε να γνωρίζει εάν η Vitol ενδιαφερόταν να αναλάβει την εμπορία του αργού.

«Νόμιζα ότι θα τηλεφωνούσε απλώς για να ενημερωθεί σχετικά με την αγορά. Το τηλεφώνημα εξελίχθηκε διαφορετικά», ανέφερε ο Άντισον σε συνέντευξή του στο Reuters.

Το αμερικανικό υπουργείο Ενέργειας επιβεβαίωσε ότι η επικοινωνία πραγματοποιήθηκε στις 5 Ιανουαρίου.

Η επιλογή του Άντισον είχε ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Παρότι εργαζόταν επί χρόνια στη Vitol, δεν ήταν ο επικεφαλής των δραστηριοτήτων της εταιρείας στην περιοχή ούτε ειδικευόταν στο αργό πετρέλαιο της Λατινικής Αμερικής. Η κύρια δραστηριότητά του αφορούσε την εμπορία βενζίνης στις Ηνωμένες Πολιτείες.

Όπως αποκάλυψε ο ίδιος, ο Βανς είχε προηγουμένως διαβεβαιώσει τον Ράιτ ότι ο Άντισον ήταν αξιόπιστος άνθρωπος στον ενεργειακό κλάδο.

Αμερικανός αξιωματούχος επιβεβαίωσε στο Reuters ότι ο αντιπρόεδρος είχε πράγματι εκφράσει αυτή την εκτίμηση στον υπουργό Ενέργειας, διευκρινίζοντας ωστόσο ότι η σχετική συνομιλία είχε πραγματοποιηθεί τουλάχιστον έναν χρόνο πριν από το τηλεφώνημα του Ιανουαρίου.

Το υπουργείο Ενέργειας υποστήριξε ότι ο Βανς και ο Ράιτ ουδέποτε συζήτησαν μεταξύ τους για τις πωλήσεις πετρελαίου της Βενεζουέλας και ότι η Vitol επιλέχθηκε λόγω της ηγετικής της θέσης στο παγκόσμιο εμπόριο ενέργειας και εμπορευμάτων.

Συμβόλαια εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων

Μέσα σε λίγες ημέρες, η Vitol και η ανταγωνίστριά της Trafigura εξασφάλισαν ειδικές άδειες από την αμερικανική κυβέρνηση για την εμπορία πετρελαίου της Βενεζουέλας.

Έως τις 9 Ιανουαρίου, οι δύο εταιρείες είχαν λάβει τις απαραίτητες εγκρίσεις, αποκτώντας πρόσβαση σε μια αγορά με τεράστιες προοπτικές κερδοφορίας.

Η Βενεζουέλα διαθέτει τα μεγαλύτερα αποδεδειγμένα αποθέματα αργού πετρελαίου στον κόσμο, αν και η παραγωγή της έχει υποχωρήσει δραματικά εξαιτίας των ανεπαρκών επενδύσεων, της κακοδιαχείρισης και των διεθνών κυρώσεων.

Σύμφωνα με τον Τομ Σενγκ, καθηγητή οικονομικών της ενέργειας στο Texas Christian University, οι εταιρείες εμπορίας θα μπορούσαν να αποκομίζουν κέρδη από 3 έως 3,50 δολάρια ανά βαρέλι, με περιθώρια περίπου 3,5% έως 4%.

Με τις εξαγωγές πετρελαίου της Βενεζουέλας να ξεπερνούν, σύμφωνα με τα στοιχεία που επικαλείται το Reuters, τα 200 εκατομμύρια βαρέλια μέσα στο 2026, τα πιθανά κέρδη από τις συγκεκριμένες δραστηριότητες υπολογίζονται σε εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.

Τα ακριβή οικονομικά οφέλη για καθεμία από τις δύο εταιρείες δεν έχουν δημοσιοποιηθεί, καθώς οι εμπορικοί όροι των συμφωνιών με την κρατική πετρελαϊκή εταιρεία PDVSA παραμένουν εμπιστευτικοί.

Οι πολιτικές δωρεές και η σχέση με τον Βανς

Η σχέση του Άντισον με τον Αμερικανό αντιπρόεδρο δεν περιορίζεται σε κοινωνικές επαφές.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Ομοσπονδιακής Εκλογικής Επιτροπής των ΗΠΑ, ο trader της Vitol συνεισέφερε 300.000 δολάρια το 2022 στην επιτροπή πολιτικής δράσης Protect Ohio Values, η οποία υποστήριξε την επιτυχημένη εκστρατεία του Βανς για τη Γερουσία.

Δύο χρόνια αργότερα, ο Άντισον και η σύζυγός του, Σάνον, διέθεσαν συνολικά 7 εκατομμύρια δολάρια σε επιτροπές πολιτικής δράσης, από τα οποία τα 5 εκατομμύρια κατευθύνθηκαν σε οργανισμό που υποστήριζε την επιστροφή του Ντόναλντ Τραμπ στον Λευκό Οίκο.

Σύμφωνα με τρεις πηγές του Reuters, ο Άντισον συμμεριζόταν τις συντηρητικές πολιτικές απόψεις του Βανς, γεγονός που συνέβαλε στην ανάπτυξη της μεταξύ τους σχέσης.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η παρουσία του Άντισον στο Yellowstone Club, όπου κατασκευάζει πολυτελή κατοικία. Πρόκειται για έναν χώρο που συγκεντρώνει δισεκατομμυριούχους, επιχειρηματίες, στελέχη της τεχνολογίας και προσωπικότητες με σημαντική επιρροή.

Ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ διαθέτει επίσης κατοικία στην περιοχή, η αξία της οποίας εκτιμάται σε 36,2 εκατομμύρια δολάρια.

Από το Χιούστον στον Λευκό Οίκο

Η ταχύτητα με την οποία εξελίχθηκαν τα γεγονότα ήταν εντυπωσιακή.

Στις 9 Ιανουαρίου, μόλις τέσσερις ημέρες μετά την επικοινωνία του με τον Ράιτ, ο Άντισον βρέθηκε στον Λευκό Οίκο, σε συνάντηση του Τραμπ με κορυφαία στελέχη της παγκόσμιας πετρελαϊκής βιομηχανίας, μεταξύ των οποίων εκπρόσωποι των ExxonMobil και Chevron.

Κατά τη διάρκεια της τηλεοπτικής συνάντησης, ο trader διαβεβαίωσε τον Αμερικανό πρόεδρο ότι η Vitol μπορούσε να εξασφαλίσει τη διάθεση του πετρελαίου της Βενεζουέλας στις διεθνείς αγορές στις καλύτερες δυνατές τιμές.

Στη συνάντηση συμμετείχε επίσης ο περιφερειακός διευθύνων σύμβουλος της Vitol, Μπεν Μάρσαλ, ο οποίος ευχαρίστησε τον Τραμπ για την ευκαιρία που δόθηκε στην εταιρεία.

Η Vitol διευκρίνισε στο Reuters ότι ο Άντισον δεν διέθετε την απαραίτητη τεχνική εξειδίκευση για τη διαπραγμάτευση διεθνών συμβολαίων αργού πετρελαίου και ότι, μετά την επικοινωνία της 5ης Ιανουαρίου, ανέλαβαν οι αρμόδιες ομάδες της εταιρείας.

Ερωτήματα για ευνοιοκρατία και διαφάνεια

Οι αποκαλύψεις του Reuters προκαλούν ερωτήματα σχετικά με τον ρόλο που μπορεί να διαδραμάτισαν οι προσωπικές σχέσεις και οι πολιτικές χρηματοδοτήσεις στην ανάθεση ιδιαίτερα επικερδών ενεργειακών συμφωνιών.

Ο Δημοκρατικός βουλευτής Ρόμπερτ Γκαρσία, κορυφαίο στέλεχος της Επιτροπής Εποπτείας της Βουλής των Αντιπροσώπων, έχει ζητήσει εξηγήσεις από τη Vitol και την Trafigura για τις συνθήκες υπό τις οποίες απέκτησαν τις ειδικές άδειες.

Οι Δημοκρατικοί θέτουν επίσης το ερώτημα εάν στελέχη του ενεργειακού κλάδου είχαν οποιαδήποτε προηγούμενη ενημέρωση σχετικά με την επικείμενη αμερικανική στρατιωτική επιχείρηση στη Βενεζουέλα.

Οι δύο εταιρείες αρνούνται κατηγορηματικά ότι είχαν εκ των προτέρων γνώση των αμερικανικών στρατιωτικών σχεδίων.

Παράλληλα, η κυβέρνηση Τραμπ υπερασπίζεται την απόφασή της να μην ακολουθήσει μια συμβατική ανταγωνιστική διαδικασία, υποστηρίζοντας ότι απαιτούνταν άμεσες κινήσεις για τη σταθεροποίηση της οικονομίας της Βενεζουέλας.

Η υπόθεση αποκτά πρόσθετο ενδιαφέρον υπό το πρίσμα του παρελθόντος του Άντισον. Το 2024, η Vitol και η SK Energy κατέληξαν σε διακανονισμό ύψους 50 εκατομμυρίων δολαρίων με την Καλιφόρνια, έπειτα από πολυετή δικαστική διαμάχη για καταγγελλόμενη χειραγώγηση τιμών βενζίνης.

Ο Άντισον είχε κατονομαστεί στην υπόθεση ως ανώτερο στέλεχος της Vitol, ωστόσο ούτε ο ίδιος ούτε η εταιρεία παραδέχθηκαν οποιαδήποτε παράβαση.

Η αποχώρηση από τη Vitol και ο νέος ρόλος στην ενεργειακή πολιτική

Η συμφωνία για το πετρέλαιο της Βενεζουέλας αποτέλεσε μία από τις τελευταίες σημαντικές κινήσεις του Άντισον στη Vitol.

Στα τέλη Μαρτίου 2026 ανακοίνωσε την αποχώρησή του από την εταιρεία, έπειτα από 17 χρόνια, προκειμένου να επικεντρωθεί στην πολιτική και στην ενέργεια.

Στη συνέχεια, διορίστηκε πρόεδρος του συμβουλευτικού συμβουλίου ενεργειακής πολιτικής του υπουργού Ενέργειας Κρις Ράιτ, το οποίο πραγματοποίησε την πρώτη του συνεδρίαση τον Ιούλιο.

Ο ίδιος περιέγραψε το τηλεφώνημα της 5ης Ιανουαρίου ως μία από τις σημαντικότερες στιγμές της επαγγελματικής του σταδιοδρομίας, δηλώνοντας υπερήφανος που η αμερικανική κυβέρνηση τον κάλεσε να συμβάλει στην υλοποίηση της συμφωνίας.

Η έρευνα του Reuters δεν αποδεικνύει ότι υπήρξε παράνομη παρέμβαση ή ότι ο Βανς εξασφάλισε προσωπικά την άδεια για τη Vitol. Αναδεικνύει, ωστόσο, τον τρόπο με τον οποίο η πρόσβαση σε κορυφαία κυβερνητικά στελέχη, η πολιτική επιρροή και οι επιχειρηματικές διασυνδέσεις μπορούν να αποκτήσουν καθοριστική σημασία όταν διακυβεύονται συμβόλαια εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων.

Και αφήνει ανοιχτό ένα κρίσιμο ερώτημα: κατά πόσο η επιλογή των εταιρειών που επωφελήθηκαν από τη νέα πραγματικότητα στη Βενεζουέλα βασίστηκε αποκλειστικά σε εμπορικά κριτήρια ή επηρεάστηκε και από την εγγύτητά τους με την πολιτική εξουσία στην Ουάσινγκτον;