Το πρόστιμο της Google εισπράχτηκε και ενισχύει τον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό

Η Google αναμένεται να συμβάλει, χωρίς να το έχει επιδιώξει, στη χρηματοδότηση του προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το 2026. Σύμφωνα με το Politico η πολυεθνική εταιρεία κατέβαλε το πρόστιμο που της είχε επιβάλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή για παραβίαση των κανόνων ανταγωνισμού στην αγορά των κινητών συσκευών, έπειτα από την οριστική απόρριψη της προσφυγής της από το ανώτατο δικαστήριο της ΕΕ.

Το βασικό ύψος του προστίμου διαμορφώθηκε στα 4,125 δισ. ευρώ μετά τη μείωσή του από τα αρχικά 4,34 δισ. ευρώ που είχαν επιβληθεί το 2018. Μαζί με τους τόκους που συσσωρεύτηκαν κατά τη διάρκεια της πολυετούς δικαστικής διαδικασίας, το συνολικό ποσό της πληρωμής εκτιμάται ότι πλησιάζει τα 4,6 δισ. ευρώ.

Το ποσό αυτό αντιστοιχεί σε περισσότερο από το 2% του συνολικού ευρωπαϊκού προϋπολογισμού για το 2026, ο οποίος ανέρχεται σε 192,8 δισ. ευρώ σε αναλήψεις υποχρεώσεων και περίπου 190,1 δισ. ευρώ σε πραγματικές πληρωμές.

Τα έσοδα από τα πρόστιμα που επιβάλλει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή ενσωματώνονται στον κοινό προϋπολογισμό της ΕΕ, μαζί με τους τελωνειακούς δασμούς και τις εισφορές των κρατών-μελών.

Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός χρηματοδοτεί, μεταξύ άλλων, τις αγροτικές επιδοτήσεις, τα προγράμματα συνοχής για τις λιγότερο ανεπτυγμένες περιφέρειες, την έρευνα, την ενεργειακή μετάβαση, την άμυνα, τη μετανάστευση και την υποστήριξη της Ουκρανίας.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή αναμένεται να ενσωματώσει το νέο έσοδο στις επόμενες τροποποιήσεις του προϋπολογισμού του 2026. Εφόσον το Συμβούλιο της ΕΕ και το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο δεν αποφασίσουν διαφορετικά, το ποσό θα μπορούσε να μειώσει τις εισφορές που καλούνται να καταβάλουν τα κράτη-μέλη με βάση το ακαθάριστο εθνικό εισόδημά τους.

Η εξέλιξη προσφέρει μια προσωρινή δημοσιονομική ανάσα στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, οι οποίες αντιμετωπίζουν χαμηλότερη ανάπτυξη, αυξημένες ενεργειακές δαπάνες και σημαντικές ανάγκες χρηματοδότησης για την άμυνα και την πράσινη μετάβαση. Η Γερμανία, η οποία καλύπτει περίπου το ένα τέταρτο των εθνικών εισφορών στον ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, ενδέχεται να είναι μία από τις μεγαλύτερες ωφελημένες. Η πρόσθετη είσπραξη θα μπορούσε να περιορίσει αισθητά το ποσό που οφείλει να συνεισφέρει το Βερολίνο.

Η υπόθεση

Η υπόθεση ξεκίνησε το 2018, όταν η τότε επίτροπος Ανταγωνισμού Μαργκρέτε Βεστάγκερ επέβαλε στην Google πρόστιμο 4,34 δισ. ευρώ, το μεγαλύτερο μεμονωμένο πρόστιμο για παραβίαση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας ανταγωνισμού. Η Επιτροπή έκρινε ότι η Google χρησιμοποίησε τη δεσπόζουσα θέση του λειτουργικού συστήματος Android για να ενισχύσει την κυριαρχία της στις διαδικτυακές αναζητήσεις. Ειδικότερα, η εταιρεία απαιτούσε από κατασκευαστές κινητών τηλεφώνων να προεγκαθιστούν τη μηχανή αναζήτησης Google Search και το πρόγραμμα περιήγησης Chrome προκειμένου να αποκτήσουν πρόσβαση στο Google Play Store. Παράλληλα, περιόριζε τη δυνατότητα των κατασκευαστών να διαθέτουν συσκευές που χρησιμοποιούσαν τροποποιημένες ή ανταγωνιστικές εκδόσεις του Android.

Το Γενικό Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης επικύρωσε το μεγαλύτερο μέρος της απόφασης το 2022, μειώνοντας ωστόσο το πρόστιμο στα 4,125 δισ. ευρώ. Στις 2 Ιουλίου 2026, το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης απέρριψε την τελική προσφυγή της Google, επιβεβαιώνοντας ότι οι πρακτικές της περιόρισαν τον ανταγωνισμό στην αγορά των κινητών συσκευών.

Η Google υποστήριξε ότι η απόφαση δεν έλαβε επαρκώς υπόψη τις επενδύσεις της για τη διατήρηση του Android ως ανοικτού και δωρεάν λειτουργικού συστήματος. Επισήμανε επίσης ότι είχε ήδη τροποποιήσει τις σχετικές συμφωνίες με τους κατασκευαστές από το 2018.

Πρόσκαιρη βοήθεια, όχι λύση για τον επόμενο προϋπολογισμό

Παρά το σημαντικό ύψος του ποσού, το πρόστιμο της Google δεν λύνει το ευρύτερο δημοσιονομικό πρόβλημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Οι κυβερνήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει δύσκολες διαπραγματεύσεις για τον επόμενο επταετή προϋπολογισμό, ο οποίος θα καλύψει την περίοδο 2028-2034 και ενδέχεται να πλησιάσει τα 2 τρισ. ευρώ. Οι ανάγκες θεωρούνται ιδιαίτερα αυξημένες εξαιτίας των αμυντικών δαπανών, της αποπληρωμής του κοινού ευρωπαϊκού χρέους, της ανταγωνιστικότητας, της κλιματικής πολιτικής και της πιθανής διεύρυνσης της Ένωσης.

Η Γαλλία έχει ταχθεί υπέρ της επιβολής νέου φόρου στις μεγάλες ψηφιακές επιχειρήσεις, όπως η Google, προκειμένου να δημιουργηθούν μόνιμες πηγές ευρωπαϊκών εσόδων. Η πρόταση, ωστόσο, συναντά αντιδράσεις από χώρες όπως η Γερμανία, οι οποίες ανησυχούν για πιθανές εμπορικές αντιπαραθέσεις με τις Ηνωμένες Πολιτείες.

Η αυστηρότερη ευρωπαϊκή πολιτική απέναντι στις αμερικανικές εταιρείες τεχνολογίας έχει προκαλέσει επανειλημμένα απειλές αντιποίνων από την Ουάσιγκτον. Τα τελευταία χρόνια, πάντως, η Google έχει βρεθεί αντιμέτωπη με ευρωπαϊκά πρόστιμα συνολικού ύψους περίπου 11 δισ. ευρώ για διαφορετικές παραβάσεις των κανόνων ανταγωνισμού.

Ο ευρωπαϊκός προϋπολογισμός αναμένεται να ενισχυθεί και από τον νέο τελωνειακό δασμό ύψους 3 ευρώ στα δέματα χαμηλής αξίας που εισέρχονται στην ΕΕ από τρίτες χώρες.

Το μέτρο τέθηκε σε ισχύ την 1η Ιουλίου 2026 και αφορά αποστολές αξίας έως 150 ευρώ, οι οποίες προηγουμένως απαλλάσσονταν από τελωνειακούς δασμούς. Στόχος είναι να περιοριστούν οι στρεβλώσεις στον ανταγωνισμό από τον τεράστιο όγκο φθηνών προϊόντων που διακινούν πλατφόρμες ηλεκτρονικού εμπορίου, όπως οι Temu, Shein και AliExpress.

Το 75% των εσόδων από τους τελωνειακούς δασμούς καταλήγει στον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ το υπόλοιπο παραμένει στα κράτη-μέλη για την κάλυψη του κόστους είσπραξης.