Τράπεζες: Ποιός ανταγωνισμός; Άνοιξε το χάσμα επιτοκίων χορηγήσεων και καταθέσεων

Η απόσταση ανάμεσα στο κόστος δανεισμού και στην απόδοση των καταθέσεων διευρύνθηκε εκ νέου τον Απρίλιο του 2026, αναδεικνύοντας τη συνεχιζόμενη ασυμμετρία με την οποία μεταφέρονται οι μεταβολές των επιτοκίων στην πραγματική οικονομία. Σύμφωνα με τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των νέων καταθέσεων παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,31%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των νέων δανείων αυξήθηκε στο 4,76%. Ως αποτέλεσμα, το περιθώριο επιτοκίου μεταξύ νέων καταθέσεων και νέων δανείων αυξήθηκε στις 4,45 εκατοστιαίες μονάδες.

Η εξέλιξη αυτή δείχνει ότι οι τράπεζες εξακολουθούν να διατηρούν εξαιρετικά χαμηλές αποδόσεις στις καταθέσεις, ιδίως στους λογαριασμούς άμεσης πρόσβασης, ενώ την ίδια στιγμή το κόστος χρηματοδότησης για νοικοκυριά και επιχειρήσεις κινείται ανοδικά. Τον Μάρτιο το αντίστοιχο περιθώριο ήταν 4,08 μονάδες, ενώ τον Φεβρουάριο 4,27 μονάδες, γεγονός που σημαίνει ότι μέσα σε έναν μήνα η ψαλίδα άνοιξε κατά 37 μονάδες βάσης.

Στις καταθέσεις, η εικόνα παραμένει σχεδόν στάσιμη. Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά διατηρήθηκε στο μόλις 0,03%, επίπεδο που πρακτικά σημαίνει μηδενική απόδοση για τη μεγάλη μάζα των αποταμιευτών. Στις επιχειρήσεις, το αντίστοιχο επιτόκιο μειώθηκε στο 0,09%, από 0,13% τον Μάρτιο. Καλύτερη εικόνα παρουσιάζουν οι προθεσμιακές καταθέσεις, χωρίς όμως να αλλάζουν τη συνολική εικόνα: οι καταθέσεις νοικοκυριών με συμφωνημένη διάρκεια έως ένα έτος αυξήθηκαν στο 1,13%, ενώ των επιχειρήσεων διαμορφώθηκαν στο 1,76%.

Αντίθετα, στην πλευρά των δανείων καταγράφονται αισθητές αυξήσεις. Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο όλων των νέων δανείων αυξήθηκε κατά 37 μονάδες βάσης, στο 4,76%, από 4,39% τον Μάρτιο. Ιδιαίτερα έντονη ήταν η άνοδος στα καταναλωτικά δάνεια με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο, όπου το μέσο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 138 μονάδες βάσης και έφθασε στο 11,19%. Τα καταναλωτικά δάνεια χωρίς καθορισμένη διάρκεια παρέμειναν σε πολύ υψηλά επίπεδα, στο 14,65%.

Στα στεγαστικά δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο, το μέσο επιτόκιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,49%, στοιχείο που δείχνει σχετική σταθεροποίηση στην κατηγορία αυτή. Ωστόσο, για τις επιχειρήσεις η εικόνα είναι πιο επιβαρυντική. Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε στο 4,41%, από 3,91% τον Μάρτιο, ενώ για τα δάνεια τακτής λήξης προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις το επιτόκιο διαμορφώθηκε στο 4,58%, αυξημένο κατά 36 μονάδες βάσης.

Η αύξηση του κόστους χρηματοδότησης δεν είναι ομοιόμορφη ως προς το ύψος του δανείου. Για δάνεια έως 250.000 ευρώ, το μέσο επιτόκιο αυξήθηκε στο 5,08%. Για δάνεια από 250.001 ευρώ έως 1 εκατ. ευρώ διαμορφώθηκε στο 4,48%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε στο 4,37%. Η άνοδος στα μεγαλύτερα δάνεια ήταν η εντονότερη, κατά 54 μονάδες βάσης, γεγονός που δείχνει ότι η αύξηση του κόστους δεν περιορίζεται μόνο στις μικρότερες χρηματοδοτήσεις.

Η εικόνα στα υφιστάμενα υπόλοιπα είναι πιο σταθερή, αλλά και εκεί η απόσταση παραμένει μεγάλη. Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων καταθέσεων παρέμεινε στο 0,30%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων διαμορφώθηκε στο 4,60%. Έτσι, το περιθώριο επιτοκίου στα υφιστάμενα υπόλοιπα παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στις 4,30 εκατοστιαίες μονάδες.

Η διεύρυνση της ψαλίδας στα νέα επιτόκια έχει σημασία. Από τη μία πλευρά, ενισχύει τα καθαρά έσοδα από τόκους των τραπεζών, καθώς το κόστος που πληρώνουν για τις καταθέσεις παραμένει χαμηλό σε σχέση με τα επιτόκια που εισπράττουν από τα δάνεια. Από την άλλη, επιβαρύνει νοικοκυριά και επιχειρήσεις που αναζητούν νέα χρηματοδότηση, ιδιαίτερα σε μια περίοδο κατά την οποία η πρόσβαση σε τραπεζικό δανεισμό παραμένει κρίσιμος παράγοντας για κατανάλωση, επενδύσεις και ρευστότητα.

Πιο αναλυτικά τα στοιχεία της Τράπεζας της Ελλάδος αναφέρουν τα εξής:

1. Επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

Νέες Καταθέσεις

Τον Απρίλιο του 2026, το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων καταθέσεων παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,31%, σε σχέση με τον προηγούμενο μήνα.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων μίας ημέρας από νοικοκυριά παρέμεινε  αμετάβλητο στο 0,03%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις μειώθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 0,09%.

Το μέσο επιτόκιο των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 1 έτος από νοικοκυριά αυξήθηκε κατά 4 μονάδες βάσης στο 1,13%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο καταθέσεων από επιχειρήσεις παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 1,76%.

Νέα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των νέων δανείων προς νοικοκυριά και επιχειρήσεις αυξήθηκε κατά 37 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,76%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια (κατηγορία που περιλαμβάνει τα δάνεια μέσω πιστωτικών καρτών, τα ανοικτά δάνεια και υπεραναλήψεις από τρεχούμενους λογαριασμούς) παρέμεινε αμετάβλητο στο 14,65%.

Το μέσο επιτόκιο των καταναλωτικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 138 μονάδες βάσης στο 11,19%, ενώ το μέσο επιτόκιο των στεγαστικών δανείων με κυμαινόμενο επιτόκιο παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,49%.

Το μέσο επιτόκιο των επιχειρηματικών δανείων χωρίς καθορισμένη διάρκεια αυξήθηκε κατά 6 μονάδες βάσεις στο 4,59%, ενώ το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων αυξήθηκε κατά 7 μονάδες βάσης στο 6,85%.

Το μέσο επιτόκιο των νέων επιχειρηματικών δανείων με συγκεκριμένη διάρκεια και κυμαινόμενο επιτόκιο αυξήθηκε κατά 50 μονάδες βάσης στο 4,41%. Το μέσο επιτόκιο των δανείων τακτής λήξης με κυμαινόμενο επιτόκιο προς μικρομεσαίες επιχειρήσεις (ΜΜΕ) αυξήθηκε κατά 36 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 4,58%.

Όσον αφορά τη διάρθρωση των επιτοκίων ως προς το ύψος του δανείου σημειώνεται ότι το μέσο επιτόκιο για δάνεια μέχρι και 250.000 ευρώ αυξήθηκε κατά 27 μονάδες βάσης και διαμορφώθηκε στο 5,08%, για δάνεια από 250.001 μέχρι 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 16 μονάδες βάσης στο 4,48%, ενώ για δάνεια άνω του 1 εκατ. ευρώ αυξήθηκε κατά 54 μονάδες βάσης στο 4,37%.

2. Επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα καταθέσεων και δανείων σε ευρώ

  Υφιστάμενες Καταθέσεις

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο του συνόλου των υφιστάμενων καταθέσεων (συμπεριλαμβανομένων των καταθέσεων μίας ημέρας) παρέμεινε αμετάβλητο στο 0,30%, τον Απρίλιο του 2026.

Ειδικότερα, τα μέσα επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων με συμφωνημένη διάρκεια έως 2 έτη από νοικοκυριά και από επιχειρήσεις παρέμειναν σχεδόν αμετάβλητα στο 1,14% και 1,71% αντίστοιχα.

Υφιστάμενα Δάνεια

Το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο των υφιστάμενων δανείων παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,60%.

Ειδικότερα, το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των στεγαστικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 3,60%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των καταναλωτικών και λοιπών δανείων προς ιδιώτες και ιδιωτικά μη κερδοσκοπικά ιδρύματα παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 8,31%.

Το μέσο επιτόκιο στα υφιστάμενα υπόλοιπα των επιχειρηματικών δανείων με διάρκεια άνω των 5 ετών παρέμεινε σχεδόν αμετάβλητο στο 4,13%. Το αντίστοιχο επιτόκιο των επαγγελματικών δανείων παρέμεινε επίσης σχεδόν αμετάβλητο στο 5,36%.

Πίνακας 1: Μέσα επιτόκια νέων καταθέσεων και δανείων σε ευρώ (ποσοστά % ετησίως)

Πίνακας 2: Μέσα επιτόκια στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων και δανείων σε ευρώ (ποσοστά % ετησίως)

Σημειώσεις:

1. Το περιθώριο επιτοκίου ισούται με τη διαφορά του μέσου σταθμισμένου επιτοκίου όλων των δανείων από το μέσο σταθμισμένο επιτόκιο όλων των καταθέσεων.
2. Για τον υπολογισμό του μέσου σταθμισμένου επιτοκίου στα υφιστάμενα υπόλοιπα των καταθέσεων λαμβάνονται υπόψη και οι καταθέσεις μίας ημέρας.
3. Στα δάνεια με κυμαινόμενο επιτόκιο περιλαμβάνονται και τα δάνεια με επιτόκιο σταθερό έως 1 έτος.
4. Το ποσό των νέων δανείων αφορά ποσά νέων δανειακών συμβάσεων που συνομολογήθηκαν κατά τη διάρκεια του μήνα αναφοράς και όχι εκταμιεύσεις δανείων.