ΤτΕ: Ανάπτυξη 2% το 2026, αλλά η ακρίβεια επιμένει – Στο 3,5% ο πληθωρισμός, «φωτιά» σε ενέργεια και υπηρεσίες

Με ρυθμό ανάπτυξης 2% αναμένεται να κλείσει το 2026 η ελληνική οικονομία, σύμφωνα με τις τελευταίες προβλέψεις της Τράπεζας της Ελλάδος (ΤτΕ), η οποία επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα της οικονομικής δραστηριότητας, αλλά ταυτόχρονα αναδεικνύει την επιμονή της ακρίβειας ως έναν από τους σημαντικότερους κινδύνους για τα νοικοκυριά και τις προοπτικές της οικονομίας.

Σύμφωνα με το ενημερωτικό σημείωμα για την ελληνική οικονομία (Note on the Greek Economy), με ημερομηνία 23 Οκτωβρίου 2026, ο εναρμονισμένος πληθωρισμός εκτιμάται ότι θα διαμορφωθεί στο 3,5% για το σύνολο του 2026, έναντι 2,9% το 2025, αποτυπώνοντας την αναζωπύρωση των πληθωριστικών πιέσεων, κυρίως εξαιτίας της αύξησης των τιμών της ενέργειας και των επίμονων ανατιμήσεων στον τομέα των υπηρεσιών.

Η εικόνα γίνεται ακόμη πιο ανησυχητική από τα τελευταία διαθέσιμα στοιχεία, καθώς ο πληθωρισμός εκτινάχθηκε στο 5,1% τον Σεπτέμβριο, από 3,7% τον Αύγουστο, ενώ στο εννεάμηνο Ιανουαρίου – Σεπτεμβρίου διαμορφώθηκε κατά μέσο όρο στο 3,8%.

Παρά το γεγονός ότι η ΤτΕ διατηρεί την πρόβλεψη για ανάπτυξη υψηλότερη από εκείνη της ευρωζώνης, επισημαίνει ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα, οι αυξημένες ενεργειακές τιμές και η διατήρηση των εσωτερικών πληθωριστικών πιέσεων εξακολουθούν να δημιουργούν σημαντικές προκλήσεις.

Η ακρίβεια επιμένει – Άλμα 25,4% στην ενέργεια και 6,4% στις υπηρεσίες

Ιδιαίτερα αποκαλυπτικά είναι τα στοιχεία της ΤτΕ για την εξέλιξη των τιμών, τα οποία δείχνουν ότι η αποκλιμάκωση του πληθωρισμού που είχε καταγραφεί έως το τέλος του 2025 έχει ανατραπεί από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή και την άνοδο του ενεργειακού κόστους.

Τον Σεπτέμβριο του 2026, ο ετήσιος ρυθμός αύξησης των τιμών στην ενέργεια έφθασε το 25,4%, από 15,4% τον Αύγουστο, ενώ ο πληθωρισμός στις υπηρεσίες επιταχύνθηκε στο 6,4%, έναντι 4,5% τον προηγούμενο μήνα.

Την ίδια στιγμή, ο δομικός πληθωρισμός, που εξαιρεί την ενέργεια και τα τρόφιμα, αυξήθηκε στο 4,6% τον Σεπτέμβριο, από 3,5% τον Αύγουστο. Πρόκειται για εξέλιξη που υποδηλώνει ότι οι πιέσεις στις τιμές δεν περιορίζονται αποκλειστικά στις διεθνείς ενεργειακές αγορές, αλλά έχουν επεκταθεί και σε εγχώριους τομείς της οικονομίας.

Η Τράπεζα της Ελλάδος συνδέει τη διατήρηση των πληθωριστικών πιέσεων και με τη θετική διαφορά μεταξύ της συνολικής ζήτησης και των παραγωγικών δυνατοτήτων της οικονομίας, καθώς και με την αύξηση του κόστους των εισαγωγών.

Αξιοσημείωτο είναι ότι, σύμφωνα με την ανάλυση της ΤτΕ, κατά το πρώτο εξάμηνο του 2026 τα κέρδη ανά μονάδα προϊόντος αποτέλεσαν εκ νέου τον βασικό παράγοντα αύξησης του αποπληθωριστή του ΑΕΠ, ενός δείκτη που αποτυπώνει τις εγχώριες πληθωριστικές πιέσεις.

Η εξέλιξη αυτή αποκτά ιδιαίτερη σημασία για τη συζήτηση γύρω από την ακρίβεια, καθώς αναδεικνύει ότι, πέρα από το εισαγόμενο ενεργειακό κόστος, ρόλο στη διαμόρφωση των τιμών διαδραματίζουν και παράγοντες που σχετίζονται με την εγχώρια οικονομική δραστηριότητα και την τιμολογιακή πολιτική των επιχειρήσεων.

Πληθωρισμός 3,5% το 2026 – Οι προβλέψεις έως 2027, 2028

Παρά την έντονη αναζωπύρωση των τιμών τον Σεπτέμβριο, η πρόβλεψη της ΤτΕ για τον μέσο ετήσιο πληθωρισμό του 2026 διαμορφώνεται στο 3,5%, μειωμένη κατά 0,3 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με την πρόβλεψη του Ιουνίου, όταν αναμενόταν να φτάσει στο 3,8%.

Η αναθεώρηση βασίστηκε στην επιβράδυνση που είχε προηγηθεί κατά τους θερινούς μήνες, με τον πληθωρισμό να υποχωρεί στο 3,9% τον Ιούνιο και στο 2,7% τον Ιούλιο, πριν επιταχυνθεί εκ νέου.

Για τα επόμενα χρόνια, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει σταδιακή αποκλιμάκωση των πληθωριστικών πιέσεων, με τον εναρμονισμένο δείκτη να υποχωρεί στο 2,7% το 2027 και στο 2,2% το 2028.

Οι προβλέψεις αυτές στηρίζονται στην παραδοχή ότι οι διεθνείς τιμές πετρελαίου και φυσικού αερίου θα ακολουθήσουν πτωτική πορεία, ενώ θα αποκλιμακωθούν και οι προσδοκίες για τον πληθωρισμό.

Ωστόσο, η ΤτΕ επισημαίνει ότι παραμένουν σημαντικοί ανοδικοί κίνδυνοι για τις τιμές, καθώς το πετρέλαιο έχει πρόσφατα ξεπεράσει τα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ ανοδικά κινούνται και οι τιμές του φυσικού αερίου.

Συνεπώς, η αναμενόμενη αποκλιμάκωση του πληθωρισμού δεν θεωρείται δεδομένη, καθώς εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις γεωπολιτικές εξελίξεις και την πορεία των διεθνών ενεργειακών αγορών.

Ανάπτυξη 2% το 2026 με «καύσιμα» κατανάλωση και επενδύσεις

Στο μέτωπο της οικονομικής δραστηριότητας, οι εκτιμήσεις της Τράπεζας της Ελλάδος, στο πλαίσιο της μακροοικονομικής άσκησης προβλέψεων του Ευρωσυστήματος του Σεπτεμβρίου, διατηρούν τον ρυθμό ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας στο 2% για το 2026.

Για το 2027 προβλέπεται ανάπτυξη 1,9%, ενώ το 2028 ο ρυθμός εκτιμάται ότι θα επανέλθει στο 2%.

Βασικοί πυλώνες της αναπτυξιακής πορείας παραμένουν η ιδιωτική κατανάλωση, οι επενδύσεις και οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών.

Η ιδιωτική κατανάλωση προβλέπεται να αυξηθεί κατά 1,8% το 2026, υποστηριζόμενη από την ενίσχυση της απασχόλησης, την άνοδο των μισθών και τα μέτρα ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος.

Ιδιαίτερα σημαντική αναμένεται να είναι η συμβολή των επενδύσεων, οι οποίες προβλέπεται να αυξηθούν κατά 5,5% το 2026, με ώθηση από τους πόρους του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, την πιστωτική επέκταση και τις εισροές ξένων άμεσων επενδύσεων.

Ωστόσο, η ΤτΕ εκτιμά ότι μετά την ολοκλήρωση του ευρωπαϊκού προγράμματος NextGenerationEU, ο ρυθμός αύξησης των επενδύσεων θα επιβραδυνθεί στο 3,8% το 2027 και στο 3,4% το 2028.

Ισχυρότερη από την ευρωζώνη η ελληνική οικονομία

Η ελληνική οικονομία εξακολουθεί να εμφανίζει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα σε σχέση με τον μέσο όρο της ευρωζώνης.

Κατά το δεύτερο τρίμηνο του 2026, το ελληνικό ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 1,9% σε ετήσια βάση, έναντι 1,2% στην ευρωζώνη, παρά τη διεθνή αβεβαιότητα και τις επιπτώσεις της ενεργειακής κρίσης.

Η ιδιωτική κατανάλωση αυξήθηκε κατά 1,7%, οι επενδύσεις κατά 6,1% και οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών κατά 2,2%.

Από την άλλη πλευρά, οι εισαγωγές αυξήθηκαν κατά 3,7%, με αποτέλεσμα η συμβολή του εξωτερικού τομέα στην ανάπτυξη να είναι αρνητική.

Θετική είναι και η εικόνα από τους βραχυπρόθεσμους οικονομικούς δείκτες. Ο δείκτης οικονομικού κλίματος αυξήθηκε στις 107,6 μονάδες τον Σεπτέμβριο, από 106,9 τον Αύγουστο, ενώ ο δείκτης μεταποίησης PMI διαμορφώθηκε στις 54 μονάδες, παραμένοντας σε επίπεδα που υποδηλώνουν επέκταση της δραστηριότητας.

Παράλληλα, η βιομηχανική παραγωγή αυξήθηκε κατά 5,8% τον Αύγουστο, ενώ ο όγκος των λιανικών πωλήσεων ενισχύθηκε κατά 5,2% τον Ιούλιο, εξέλιξη που αποτυπώνει τη διατήρηση της καταναλωτικής δραστηριότητας.

Πίεση στα πραγματικά εισοδήματα παρά τις αυξήσεις μισθών

Η επιμονή του πληθωρισμού εξακολουθεί να αποτελεί σημαντικό εμπόδιο στην ουσιαστική ενίσχυση της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών.

Είναι χαρακτηριστικό ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της ΤτΕ, το πρώτο τρίμηνο του 2026 το ονομαστικό διαθέσιμο εισόδημα των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 3,2% σε ετήσια βάση, ωστόσο το πραγματικό διαθέσιμο εισόδημα μειώθηκε κατά 0,4%, εξαιτίας των υψηλών τιμών.

Η εξέλιξη αυτή καταδεικνύει ότι η αύξηση των ονομαστικών εισοδημάτων δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε βελτίωση της πραγματικής αγοραστικής δύναμης.

Παράλληλα, οι επίμονες πληθωριστικές πιέσεις εξακολουθούν να επιβαρύνουν την αποταμίευση των νοικοκυριών, η οποία παραμένει σε αρνητικό έδαφος.

Στον αντίποδα, η αγορά εργασίας διατηρεί θετική δυναμική. Η απασχόληση αυξήθηκε κατά 2% σε ετήσια βάση τον Αύγουστο του 2026, ενώ το εποχικά διορθωμένο ποσοστό ανεργίας υποχώρησε στο 7,4%.

Για το σύνολο του έτους, η Τράπεζα της Ελλάδος προβλέπει ανεργία 8,1%, με περαιτέρω υποχώρηση στο 7,7% το 2027 και στο 7,6% το 2028.

Οι κίνδυνοι από την ενέργεια και το εξωτερικό ισοζύγιο

Η αύξηση των διεθνών τιμών ενέργειας δεν επιβαρύνει μόνο τον πληθωρισμό, αλλά επηρεάζει και τις εξωτερικές συναλλαγές της χώρας.

Η ΤτΕ προβλέπει ότι το έλλειμμα του ισοζυγίου τρεχουσών συναλλαγών θα διευρυνθεί στο 6% του ΑΕΠ το 2026, από 5,5% το 2025, κυρίως λόγω της αύξησης των τιμών των καυσίμων και των υψηλότερων εισαγωγών επενδυτικών αγαθών.

Για το 2027 προβλέπεται περιορισμός του ελλείμματος στο 5,6% του ΑΕΠ και για το 2028 στο 5,3%.

Η Τράπεζα της Ελλάδος αναγνωρίζει ότι οι τουριστικές εισπράξεις, η επέκταση της τουριστικής περιόδου και οι ευρωπαϊκοί πόροι μπορούν να λειτουργήσουν αντισταθμιστικά.

Ενδεικτικά, οι ταξιδιωτικές εισπράξεις αυξήθηκαν κατά 9,4% το διάστημα Ιανουαρίου – Αυγούστου 2026, ενώ οι αφίξεις μη κατοίκων ενισχύθηκαν κατά 10%.

Ωστόσο, η επιβράδυνση της εξωτερικής ζήτησης, σε συνδυασμό με τις υψηλές ενεργειακές τιμές, εξακολουθεί να συνιστά σημαντική πηγή αβεβαιότητας για τις εξωτερικές επιδόσεις της οικονομίας.

Δημοσιονομική ανθεκτικότητα και αποκλιμάκωση του χρέους

Στο δημοσιονομικό πεδίο, η Τράπεζα της Ελλάδος καταγράφει ισχυρές επιδόσεις, οι οποίες δημιουργούν περιθώρια για παρεμβάσεις ενίσχυσης των εισοδημάτων.

Το πρωτογενές πλεόνασμα του 2025 διαμορφώθηκε στο 5,1% του ΑΕΠ, το υψηλότερο στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ ο λόγος του δημόσιου χρέους προς το ΑΕΠ μειώθηκε στο 145,4%, από 153,5% το 2024.

Μάλιστα, στο τέλος Ιουνίου του 2026 το χρέος είχε υποχωρήσει περαιτέρω στο 136,1% του ΑΕΠ.

Σύμφωνα με το προσχέδιο του προϋπολογισμού του 2027, το πρωτογενές πλεόνασμα εκτιμάται στο 3,6% του ΑΕΠ για το 2026 και στο 3,3% για το 2027.

Η ΤτΕ αναμένει επεκτατική δημοσιονομική πολιτική το 2026, κυρίως λόγω των φορολογικών ελαφρύνσεων, των μέτρων στήριξης του διαθέσιμου εισοδήματος και των αυξημένων δημόσιων επενδύσεων.

Το μεγάλο στοίχημα: Ανάπτυξη με ουσιαστική αποκλιμάκωση της ακρίβειας

Παρά τη θετική εικόνα της οικονομικής δραστηριότητας, η Τράπεζα της Ελλάδος αναδεικνύει τον έλεγχο του πληθωρισμού ως μία από τις βασικότερες βραχυπρόθεσμες προκλήσεις της οικονομικής πολιτικής.

Στους καθοδικούς κινδύνους για την ανάπτυξη περιλαμβάνονται η παράταση των γεωπολιτικών συγκρούσεων, μια ταχύτερη από την αναμενόμενη αύξηση του πληθωρισμού, τα ακραία καιρικά φαινόμενα και η βραδύτερη υλοποίηση των μεταρρυθμίσεων.

Αντίθετα, καλύτερες επιδόσεις στον τουρισμό και στη ναυτιλία, καθώς και μεγαλύτερη από την αναμενόμενη επίδραση των δημοσιονομικών μέτρων, θα μπορούσαν να ενισχύσουν την οικονομική δραστηριότητα.

Το βασικό συμπέρασμα που προκύπτει από την έκθεση είναι ότι η ελληνική οικονομία διατηρεί τη δυναμική της, αλλά η ανάπτυξη δεν αρκεί από μόνη της για να αντιμετωπίσει την πίεση της ακρίβειας.

Με τον πληθωρισμό να παραμένει υψηλότερος από τα επίπεδα του 2025 και τις ανατιμήσεις σε ενέργεια και υπηρεσίες να συνεχίζονται, το κρίσιμο ζητούμενο για το επόμενο διάστημα θα είναι κατά πόσον η αύξηση των μισθών, η ενίσχυση της απασχόλησης και οι φορολογικές ελαφρύνσεις θα μπορέσουν να μεταφραστούν σε πραγματική βελτίωση του βιοτικού επιπέδου.

Η πρόβλεψη για ανάπτυξη 2% το 2026 επιβεβαιώνει την ανθεκτικότητα της οικονομίας. Ωστόσο, η αποτελεσματική αντιμετώπιση των πληθωριστικών πιέσεων και η προστασία της αγοραστικής δύναμης των νοικοκυριών παραμένουν το μεγάλο στοίχημα.