Bloomberg: Πώς το βολφράμιο του Καζακστάν έγινε «επιχειρηματική ευκαιρία» για την οικογένεια Τραμπ

Υπάρχει ένα απολύτως βάσιμο επιχείρημα υπέρ της αμερικανικής επένδυσης στην εξόρυξη βολφραμίου στο Καζακστάν. Η Κίνα κυριαρχεί στην παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα του κρίσιμου αυτού μετάλλου, το οποίο χρησιμοποιείται σε αεροσκάφη, ημιαγωγούς, πυραυλικά συστήματα, πυρομαχικά και προηγμένες βιομηχανικές εφαρμογές. Για τις Ηνωμένες Πολιτείες, η εξασφάλιση εναλλακτικών πηγών δεν αποτελεί απλώς οικονομική επιλογή· αποτελεί ζήτημα εθνικής ασφάλειας.

Όπως αναφέρει το Bloomberg, η συμφωνία που αφορά την ανάπτυξη μεγάλων κοιτασμάτων βολφραμίου στο Καζακστάν παρουσιάστηκε ακριβώς με αυτούς τους όρους. Η αμερικανική κυβέρνηση έχει εκφράσει προκαταρκτικό ενδιαφέρον για χρηματοδοτική στήριξη που μπορεί να φτάσει συνολικά τα 1,6 δισεκατομμύρια δολάρια, μέσω κρατικών χρηματοπιστωτικών οργανισμών. Το σχέδιο θα μπορούσε να περιορίσει την εξάρτηση της Δύσης από την Κίνα και να ενισχύσει την ανθεκτικότητα της αμερικανικής αμυντικής βιομηχανίας.

Και όμως.

Στο επίκεντρο της επιχειρηματικής δομής που συνδέεται με το έργο εμφανίζονται ο Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ και ο Έρικ Τραμπ. Σύμφωνα με δημοσιεύματα των Financial Times και των New York Times, οι δύο γιοι του Αμερικανού προέδρου απέκτησαν οικονομική έκθεση στο εγχείρημα μέσω εταιρικών σχημάτων που επένδυσαν στη Skyline Builders και, στη συνέχεια, στην Kaz Resources. Η τελευταία συνδέεται με την ανάπτυξη των κοιτασμάτων στο Καζακστάν και με τη δυνητική κρατική χρηματοδότηση των 1,6 δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Όταν η εξωτερική πολιτική συναντά την οικογενειακή επιχείρηση

Το πρόβλημα δεν είναι ότι μια αμερικανική εταιρεία επιδιώκει να εξορύξει ένα κρίσιμο μέταλλο. Ούτε ότι ιδιώτες επενδυτές προσπαθούν να κερδίσουν από μια γεωπολιτικά σημαντική δραστηριότητα. Το πρόβλημα αρχίζει όταν οι ιδιώτες αυτοί είναι τα παιδιά του προέδρου, ενώ ο ίδιος ο πρόεδρος και κορυφαίοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του φέρονται να συνέβαλαν προσωπικά στην προώθηση της συμφωνίας.

Σύμφωνα με τα σχετικά ρεπορτάζ, ο Ντόναλντ Τραμπ και ο υπουργός Εμπορίου Χάουαρντ Λάτνικ παρενέβησαν στις συνομιλίες με την κυβέρνηση του Καζακστάν, υποστηρίζοντας την αμερικανική πρόταση απέναντι και σε κινεζικό ενδιαφέρον. Η συμφωνία που ακολούθησε έδωσε στην αμερικανική πλευρά πρόσβαση σε ορισμένα από τα σημαντικότερα ανεκμετάλλευτα κοιτάσματα βολφραμίου στον κόσμο.

Η εικόνα που προκύπτει είναι εξαιρετικά ανησυχητική, καθώς πρώτα, η αμερικανική κυβέρνηση χρησιμοποιεί το διπλωματικό της βάρος για να εξασφαλίσει μια στρατηγική συμφωνία. Έπειτα, εταιρικά σχήματα στα οποία έχουν οικονομικά συμφέροντα οι γιοι του προέδρου αποκτούν μερίδιο στο εγχείρημα. Και τέλος, κρατικοί οργανισμοί εξετάζουν το ενδεχόμενο να διαθέσουν χρηματοδότηση άνω του ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων.

Αυτό δεν αποδεικνύει από μόνο του ότι διαπράχθηκε κάποιο ποινικό αδίκημα. Οι Τραμπ Τζούνιορ και Έρικ Τραμπ παρουσιάζονται ως παθητικοί επενδυτές και αρνούνται ότι συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις ή στις κυβερνητικές αποφάσεις. Εκπρόσωποι των εμπλεκόμενων εταιρειών υποστηρίζουν επίσης ότι δεν υπήρξε συντονισμός με την οικογένεια Τραμπ κατά τη διαμόρφωση της συμφωνίας.

Οι κυβερνητικές αποφάσεις και τα συμφέροντα του προέδρου

Όμως η πολιτική διαφθορά δεν περιορίζεται στις βαλίτσες με μετρητά ή στις μυστικές τραπεζικές μεταφορές. Υπάρχει και η θεσμική διαφθορά, ότι δηλαδή η δημιουργία ενός συστήματος στο οποίο οι κυβερνητικές αποφάσεις αυξάνουν συστηματικά την αξία των επιχειρηματικών συμφερόντων του ηγέτη, της οικογένειάς του και του στενού του περιβάλλοντος.

Σε ένα υγιές δημοκρατικό σύστημα, ακόμη και η εμφάνιση μιας τέτοιας σύγκρουσης συμφερόντων θα ήταν αρκετή για να προκαλέσει ανεξάρτητη έρευνα, πλήρη δημοσιοποίηση των οικονομικών σχέσεων και αποχή των εμπλεκομένων από κάθε κυβερνητική απόφαση. Στην προεδρία Τραμπ, αντίθετα, η σύγκρουση συμφερόντων κινδυνεύει να γίνει το ίδιο το επιχειρηματικό μοντέλο.

Ο Τραμπ δεν εφηύρε τον νεποτισμό, ούτε είναι ο πρώτος πολιτικός του οποίου οι συγγενείς επωφελήθηκαν από την εξουσία. Αυτό που φαίνεται να κάνει είναι να ανεβάζει την πρακτική σε νέα κλίμακα, με ακίνητα, κρυπτονομίσματα, επενδύσεις σε αμυντική τεχνολογία, τεχνητή νοημοσύνη και τώρα κρίσιμα ορυκτά. Το μήνυμα είναι απλό: κάθε κυβερνητική πολιτική μπορεί να αποτελέσει και μια δυνητική επιχειρηματική ευκαιρία για την οικογένεια.

Η υπόθεση του βολφραμίου είναι, επομένως, κάτι περισσότερο από μία ακόμη αμφιλεγόμενη συμφωνία. Είναι ένα τεστ για το κατά πόσο η αμερικανική προεδρία εξακολουθεί να υπηρετεί το δημόσιο συμφέρον ή έχει μετατραπεί σε μοχλό οικογενειακού πλουτισμού.

Η προσπάθεια περιορισμού της κινεζικής κυριαρχίας στα κρίσιμα μέταλλα μπορεί πράγματι να υπηρετεί το εθνικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών. Όταν, όμως, από την ίδια προσπάθεια είναι πιθανό να κερδίσουν προσωπικά τα παιδιά του ανθρώπου που κατευθύνει την αμερικανική κυβέρνηση, το ερώτημα δεν είναι μόνο αν η συμφωνία είναι στρατηγικά σωστή.