Δύο νέες εξαγγελίες Πιερρακάκη για να σβήσει η φωτιά με τα κόκκινα δάνεια και την αναδίπλωση για το άρθρο 23

Οι δύο παρεμβάσεις ανακοινώθηκαν στη διαρκή επιτροπή οικονομικών υποθέσεων το μεσημέρι της Τρίτης, σε μια ιδιαίτερα φορτισμένη ατμόσφαιρα, με τον υπουργό Οικονομικών Κυριάκο Πιερρακάκη να βρίσκεται αντιμέτωπος με τα ερωτήματα της αντιπολίτευσης για το ποιος εμπνεύστηκε, συνέταξε και ενέκρινε την επίμαχη διάταξη, η οποία τελικώς αποσύρθηκε μετά τις σφοδρές αντιδράσεις.

Στην προσπάθειά του να δικαιολογήσει τους κυβερνητικούς χειρισμούς και να διασκεδάσει τις εντυπώσεις, ο Κυριάκος Πιερρακάκης επέλεξε να ανακοινώσει δύο πρόσθετα μέτρα για τους δανειολήπτες και την εποπτεία των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Κόκκινα δάνεια: Οι καλομαθημένοι «servicers» δεν πήγαν στη Βουλή

Οι εταιρείες διαχείρισης «κόκκινων» δανείων δεν εμφανίστηκαν στην κοινοβουλευτική ακρόαση, ενώ η κυβέρνηση απέσυρε την επίμαχη διάταξη για τις αναγκαστικές εκτελέσεις. Έκτακτη συνεδρίαση με αποκλειστικούς προσκεκλημένους τους servicers ζητά ο Νίκος Παππάς, πριν από την ψήφιση του νομοσχεδίου

Σταθερό επιτόκιο 3% και μετά την τριετία

Η πρώτη παρέμβαση αφορά τις ρυθμίσεις οφειλών για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες προς χρηματοδοτικούς φορείς, που ρυθμίζουν τα χρέη τους μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού και προβλέπει τη διατήρηση του σταθερού επιτοκίου 3% και μετά την παρέλευση της πρώτης τριετίας, για ολόκληρη τη διάρκεια αποπληρωμής. Με το υφιστάμενο καθεστώς, όπως περιγράφηκε, το επιτόκιο διαμορφώνεται σε 3% για τα πρώτα τρία χρόνια στις οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και σε 4% για εκείνες χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις. Μετά την τριετία, η σύνδεσή του με το Euribor μπορεί να οδηγήσει σε αύξηση του κόστους εξυπηρέτησης, εφόσον κινηθούν ανοδικά τα επιτόκια, όπως έχει συμβεί αυτή την περίοδο.

Με τη νέα παρέμβαση, το σταθερό επιτόκιο 3% θα αποτελεί υποχρεωτικό όρο της σύμβασης αναδιάρθρωσης, με στόχο να εξασφαλίζεται μεγαλύτερη προβλεψιμότητα στη μηνιαία δόση και να περιορίζεται η έκθεση των οφειλετών στις διακυμάνσεις των επιτοκίων.

Σύμφωνα με το ενδεικτικό παράδειγμα που παρουσιάστηκε, για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, το συνολικό όφελος από τη νέα ρύθμιση μπορεί να ανέλθει σε περίπου 20.200 ευρώ.

Στα 5 εκατ. ευρώ τα ανώτατα πρόστιμα της Τράπεζας της Ελλάδος

Η δεύτερη παρέμβαση αφορά την αυστηροποίηση των κυρώσεων που μπορεί να επιβάλλει η Τράπεζα της Ελλάδος στο πλαίσιο των εποπτικών της αρμοδιοτήτων. Όπως ανακοίνωσε ο υπουργός, το ανώτατο όριο προστίμου, το οποίο σήμερα ανέρχεται σε 500.000 ευρώ, δεκαπλασιάζεται και φτάνει στα 5 εκατ. ευρώ.

Η αύξηση του ανώτατου προστίμου εντάσσεται στην προσπάθεια ενίσχυσης της εποπτείας και της λογοδοσίας των εταιρειών διαχείρισης απαιτήσεων, με την κυβέρνηση να επιδιώκει να εμφανίσει αυστηρότερη στάση απέναντι στις παραβάσεις των κανόνων λειτουργίας της αγοράς. Το ζήτημα όμως είναι ότι η εποπτεύουσα αρχή δηλαδή η Τράπεζα της Ελλάδος είναι απούσα.

Συνεπώς το κρίσιμο ζήτημα, δεν είναι το ύψος των προβλεπόμενων προστίμων, αλλά και η αποτελεσματικότητα των ελέγχων, η συχνότητα επιβολής κυρώσεων και η πραγματική προστασία των δανειοληπτών από καταχρηστικές πρακτικές.

Οι εξαγγελίες Πιερρακάκη δεν μπορούν να αποσυνδεθούν από την πολιτική αντιπαράθεση που έχει ξεσπάσει για το άρθρο 23 του νομοσχεδίου σχετικά με το ιδιωτικό χρέος. Η αποσυρθείσα διάταξη προέβλεπε τη δυνατότητα μια διμερής σύμβαση ρύθμισης οφειλής να αποτελεί εκτελεστό τίτλο, προκαλώντας έντονες αντιδράσεις από την αντιπολίτευση και τους δικηγορικούς συλλόγους, που προειδοποίησαν για περιορισμό των δικονομικών εγγυήσεων προστασίας των οφειλετών.

Ο υπουργός, επιχειρώντας να υπερασπιστεί τους χειρισμούς της κυβέρνησης, επέλεξε να δώσει ιδιαίτερη έμφαση στις νέες ευνοϊκές παρεμβάσεις, σε μια εμφανή προσπάθεια να αμβλύνει το αρνητικό κλίμα που διαμορφώθηκε τις προηγούμενες ημέρες.

Οι τροπολογίες

1. Καθιέρωση σταθερού επιτοκίου 3% για ευάλωτους και επιλέξιμους οφειλέτες στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού

Με την πρώτη τροπολογία προστίθεται νέα παράγραφος 3Α στο άρθρο 14 του ν. 4738/2020, με την οποία καθορίζεται σταθερό επιτόκιο 3% ετησίως για τις συμβάσεις αναδιάρθρωσης οφειλών προς χρηματοδοτικούς φορείς που καταρτίζονται στο πλαίσιο του εξωδικαστικού μηχανισμού και αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες οφειλετών.

Συγκεκριμένα, η ρύθμιση αφορά:

α) Οφειλέτες που πληρούν τα κριτήρια του ευάλωτου οφειλέτη, σύμφωνα με την περ. α΄ του άρθρου 217 του ν. 4738/2020, και διαθέτουν τη σχετική βεβαίωση ευάλωτου οφειλέτη.

β) Οφειλέτες που χαρακτηρίζονται ως επιλέξιμοι, σύμφωνα με την περ. β΄ της παρ. 3 του άρθρου 14 του ίδιου νόμου (δηλ. περιλαμβάνεται όλη η μεσαία τάξη).

Το επιτόκιο καθορίζεται σε 3% ετησίως και παραμένει σταθερό για το σύνολο της διάρκειας της ρύθμισης. Η εφαρμογή του δεν εξαρτάται από το εάν οι οφειλές καλύπτονται από εμπράγματες ή άλλες ειδικές εξασφαλίσεις, ούτε από την κατηγορία του χρηματοδοτικού φορέα.

Η εφαρμογή του σταθερού επιτοκίου καθίσταται υποχρεωτικός όρος της σύμβασης αναδιάρθρωσης.

Σήμερα το επιτόκιο ανέρχεται σε 3% για τα πρώτα έτη για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και 4% για τα πρώτα τρία έτη για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις, ενώ αυτό αυξάνεται μετέπειτα σε κυμαινόμενο Euribor 3μήνου +2,5% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και Euribor 3μήνου + 3% για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις.

Με το σημερινό επίπεδο του Euribor (2,67%), το ανωτέρω σημαίνει ότι το επιτόκιο στον εξωδικαστικό μετά την παρέλευση τριετίας, θα ανερχόταν σε 5,17% για οφειλές με εμπράγματες εξασφαλίσεις και 5,67% για οφειλές χωρίς εμπράγματες εξασφαλίσεις. Τώρα για τις ανωτέρω κατηγορίες οφειλετών το επιτόκιο θα παραμείνει σταθερό 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης ανεξαρτήτως εμπράγματων εξασφαλίσεων. Η ρύθμιση ισχύει για καταβολές από 1/12/2026.

Παράδειγμα:

-100.000 η οφειλή σύμφωνα με τη σύμβαση αναδιάρθρωσης με  διάρκεια αποπληρωμής 240 μηνών, χωρίς εφαρμογή του μηχανισμού step-up. Στο ισχύον καθεστώς, η μηνιαία δόση υπολογίζεται εκ νέου μετά την παρέλευση των πρώτων 36 μηνών, με βάση το υπόλοιπο της οφειλής και το νέο επιτόκιο για τους υπόλοιπους 204 μήνες.

Παράδειγμα Α: Εξασφαλισμένη απαίτηση 100.000 ευρώ

Παράδειγμα Β: Ανεξασφάλιστη απαίτηση 100.000 ευρώ

Η εφαρμογή σταθερού επιτοκίου 3% για όλη τη διάρκεια της ρύθμισης, αντί του ισχύοντος κυμαινόμενου επιτοκίου μετά την πρώτη τριετία, μειώνει ουσιαστικά το συνολικό κόστος εξυπηρέτησης των οφειλών.

Ειδικότερα, για οφειλή 100.000 ευρώ με διάρκεια αποπληρωμής 20 ετών, το συνολικό όφελος για τον οφειλέτη ανέρχεται σε περίπου 20.200 ευρώ στην περίπτωση εξασφαλισμένης απαίτησης και 28.600 ευρώ στην περίπτωση ανεξασφάλιστης απαίτησης.

2. Αύξηση των επιβαλλόμενων προστίμων από την αρμόδια εποπτική αρχή

Με την δεύτερη τροπολογία, αυξάνουμε σημαντικά τα επιβαλλόμενα πρόστιμα στις εταιρίες διαχείρισης απαιτήσεων σε περίπτωση παραβάσεων από την αρμόδια εποπτική αρχή, δηλ. την Τράπεζα της Ελλάδος. Έτσι, ενώ σήμερα το μέγιστο ορίζεται στις 500.000 ευρώ, ορίζουμε πλέον ως μέγιστο τα πέντε εκατομμύρια (5.000.000) ευρώ.

Με τον τρόπο αυτό καθιστούμε σημαντικά επαχθέστερη για τους servicers την παραβίαση των υποχρεώσεών τους που απορρέουν από το θεσμικό πλαίσιο, καθώς το μέγιστο πρόστιμο δεκαπλασιάζεται.

Σημειώνεται ότι η ανωτέρω ρύθμιση αφορά τις περιπτώσεις προστίμων που επιβάλει η Τράπεζα της Ελλάδος, σύμφωνα με το άρθρο 27 του νόμου 5072/2023 και αφορά ενδεικτικά τις ακόλουθες περιπτώσεις:

• διαχειριστής πιστώσεων δεν πληροί την απαίτηση που περί συμβατικής σχέσης μεταξύ διαχειριστή πιστώσεων και αγοραστή πιστώσεων, ή συνάπτει σύμβαση εξωτερικής ανάθεσης κατά παράβαση του άρθρου περί εξωτερικής ανάθεσης δραστηριοτήτων από διαχειριστή πιστώσεων, ή ο πάροχος πιστωτικών υπηρεσιών, στον οποίο ανατίθενται οι δραστηριότητες διαχείρισης πιστώσεων εξωτερικά, διαπράττει σοβαρή παράβαση της κείμενης νομοθεσίας,
• διαχειριστής πιστώσεων δεν πληροί τις απαιτήσεις για το οργανωτικό πλαίσιο διακυβέρνησης και τους μηχανισμούς εσωτερικού ελέγχου, με αποτέλεσμα να μην εξασφαλίζεται ο σεβασμός των δικαιωμάτων του δανειολήπτη και η συμμόρφωση με τους κανόνες περί προστασίας των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα,
• η πολιτική του διαχειριστή πιστώσεων δεν επαρκεί για την ορθή μεταχείριση των δανειοληπτών σύμφωνα με τον νόμο,
• οι εσωτερικές διαδικασίες του διαχειριστή πιστώσεων, δεν προβλέπουν την καταγραφή και τον χειρισμό των παραπόνων των δανειοληπτών, σύμφωνα με τις υποχρεώσεις που καθορίζονται στο νόμο,
• αγοραστής πιστώσεων που έχει έδρα στην Ελλάδα ή, εφόσον συντρέχει περίπτωση, ο αντιπρόσωπος που έχει ορισθεί, δεν γνωστοποιεί τις πληροφορίες περί ορισμού διαχειριστών πιστώσεων ή άλλων οντοτήτων, και περί γνωστοποίησης στις αρμόδιες αρχές της μεταβίβασης πιστώσεων,
• αγοραστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του νόμου περί υποχρεώσεων των αγοραστών πιστώσεων,
• διαχειριστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με τις απαιτήσεις του νόμου περί δυνατότητας κατοχής χρηματικών ποσών,
• αγοραστής ή διαχειριστής πιστώσεων δεν συμμορφώνεται με το νομικό πλαίσιο που αφορά τις σχέσεις με τους δανειολήπτες.

Η Τράπεζα της Ελλάδος μπορεί να υποβάλλει πρόστιμο για σωρεία παραβάσεων, ενώ οι παραβάσεις για τις οποίες υποβάλλει πρόστιμο η Τράπεζα της Ελλάδος είναι επιπρόσθετες των υποχρεώσεων που ορίζονται στο άρθρο 15 του υπό ψήφιση νομοσχεδίου και αφορούν ειδικότερα πρόστιμα από 50.000 έως 500.000 που επιβάλλονται ανά δανειολήπτη από την Γενική Γραμματεία Χρηματοπιστωτικού Τομέα και Διαχείρισης Ιδιωτικού Χρέους, σε περιπτώσεις που διενεργηθούν ενέργειες είσπραξης σε συνεπή δανειολήπτη ή δανειολήπτη που δεν καταβάλλει κάποιες δόσεις εξαιτίας της μη χορήγησης από τον πιστωτή ή τον διαχειριστή πιστώσεων των αναγκαίων στοιχείων.

«Σφυροκόπημα» Αποστολάκη σε Πιερρακάκη: «Η αλαζονεία δεν οδηγεί σε θρίαμβο»