ΕΚΠΟΙΖΩ: Νέα «παγίδα» χρεώσεων από την Εθνική Τράπεζα μέσω των καρτών DUAL MASTERCARD

Σε μια ακόμη σοβαρή καταγγελία για τραπεζικές χρεώσεις που, σύμφωνα με την ίδια, επιβάλλονται μονομερώς και χωρίς επαρκή διαφάνεια, προχωρά η ΕΚΠΟΙΖΩ – Ένωση Καταναλωτών «Η Ποιότητα της Ζωής».

Η καταναλωτική οργάνωση στρέφεται αυτή τη φορά κατά της Εθνικής Τράπεζας της Ελλάδος, υποστηρίζοντας ότι η τράπεζα αντικαθιστά τις απλές χρεωστικές κάρτες πελατών της με νέες κάρτες DUAL MASTERCARD, οι οποίες συνδυάζουν χρεωστική και δυνητικά πιστωτική λειτουργία και συνοδεύονται από ετήσια οικονομική επιβάρυνση.

Η νέα παρέμβαση της ΕΚΠΟΙΖΩ έρχεται μετά τη δικαστική διαμάχη για τη μετατροπή καταθετικών λογαριασμών και την επιβολή μηνιαίας χρέωσης 0,80 ευρώ, πρακτική για την οποία, όπως αναφέρει η οργάνωση, η Εθνική Τράπεζα καταδικάστηκε από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών. Κατά την ΕΚΠΟΙΖΩ, η υπόθεση των νέων καρτών δεν αποτελεί μια απλή αλλαγή τραπεζικού προϊόντος, αλλά συνέχεια μιας ευρύτερης πρακτικής μεταβολής υφιστάμενων συμβατικών σχέσεων, με πρόσθετες χρεώσεις για τους καταναλωτές και χωρίς προηγούμενη, ρητή και συνειδητή συγκατάθεσή τους.

Σύμφωνα με τις καταγγελίες που έχει δεχθεί η οργάνωση, πελάτες της Εθνικής Τράπεζας των οποίων οι χρεωστικές κάρτες πλησιάζουν στη λήξη τους λαμβάνουν ταχυδρομικά μια νέα DUAL MASTERCARD. Η κάρτα αποστέλλεται ως αντικατάσταση της υφιστάμενης DEBIT, χωρίς να έχει προηγηθεί σχετικό αίτημα από τον καταναλωτή. Παρότι η ενεργοποίηση της πιστωτικής λειτουργίας απαιτεί χωριστή αίτηση και συνεπάγεται επιπλέον συνδρομή, ακόμη και η βασική χρεωστική χρήση της νέας κάρτας συνδέεται με ετήσιο κόστος έξι ευρώ.

Η οικονομική διαφορά σε σχέση με το προηγούμενο καθεστώς είναι ουσιώδης. Οι παλαιού τύπου χρεωστικές κάρτες, όπως επισημαίνεται στην ανακοίνωση, δεν είχαν ετήσια συνδρομή, αλλά μόνο κόστος ανανέωσης 6 ευρώ περίπου ανά τριετία. Με τη νέα τιμολόγηση, η αντίστοιχη επιβάρυνση μπορεί να φθάσει τα 18 ευρώ μέσα σε μία τριετία, ακόμη και για έναν πελάτη που δεν επιθυμεί ούτε χρησιμοποιεί την πιστωτική λειτουργία της κάρτας. Σε περίπτωση ενεργοποίησης και του πιστωτικού σκέλους, προστίθεται δεύτερη ετήσια συνδρομή έξι ευρώ.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ υποστηρίζει ότι η παρουσίαση της συνδρομής ως «χαμηλού κόστους» είναι παραπλανητική, καθώς η σύγκριση δεν γίνεται με το πραγματικό προηγούμενο κόστος που επιβάρυνε τους καταναλωτές. Στο ενημερωτικό υλικό, σύμφωνα με την καταγγελία, δεν εξηγείται με σαφήνεια ότι η παλιά χρεωστική κάρτα δεν είχε ετήσια συνδρομή, ούτε αποσαφηνίζεται εάν θα υπάρχει πρόσθετη χρέωση επανέκδοσης της νέας κάρτας. Παράλληλα, δεν παρέχονται συγκεκριμένες πληροφορίες για το εάν ο πελάτης μπορεί να αρνηθεί την DUAL MASTERCARD, να διατηρήσει απλή χρεωστική κάρτα ή να συνεχίσει να εξυπηρετείται χωρίς τη νέα ετήσια επιβάρυνση.

Απουσία ελεύθερης και ρητής συναίνεσης

Στον πυρήνα της καταγγελίας βρίσκεται η απουσία ελεύθερης και ρητής συναίνεσης. Η οργάνωση θεωρεί ότι η τράπεζα επιχειρεί να εφαρμόσει ένα μοντέλο σιωπηρής αποδοχής, σύμφωνα με το οποίο ο πελάτης θεωρείται ότι συμφωνεί με τη νέα κάρτα και τους όρους της, εκτός εάν αντιδράσει ο ίδιος. Πρόκειται για τη μέθοδο opt-out, η οποία, κατά την ΕΚΠΟΙΖΩ, δεν είναι συμβατή με τον Ν. 4537/2018 και την ευρωπαϊκή Οδηγία 2015/2366 για τις υπηρεσίες πληρωμών, όπως αυτή έχει ερμηνευθεί από το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Το ζήτημα αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα λόγω του αριθμού των καταναλωτών που ενδέχεται να επηρεαστούν. Ακόμη και μια σχετικά μικρή ετήσια χρέωση, όταν επιβάλλεται σε εκατοντάδες χιλιάδες λογαριασμούς ή κάρτες, μπορεί να δημιουργήσει σημαντική συνολική οικονομική επιβάρυνση για τους πελάτες και αντίστοιχα σημαντικά έσοδα για την τράπεζα. Για τον μεμονωμένο καταναλωτή, ωστόσο, το βασικό πρόβλημα δεν περιορίζεται στο ύψος των έξι ευρώ, αλλά αφορά το δικαίωμά του να γνωρίζει, να συγκρίνει, να επιλέγει και να συναινεί πριν από οποιαδήποτε αλλαγή του τραπεζικού προϊόντος που χρησιμοποιεί.

Η ΕΚΠΟΙΖΩ, η οποία δρα για την ενημέρωση, την εκπροσώπηση και τη συλλογική προστασία των καταναλωτών, δηλώνει ότι θα προχωρήσει σε κάθε αναγκαία νόμιμη ενέργεια για την προάσπιση των δικαιωμάτων τους. Καλεί την Εθνική Τράπεζα να ανακαλέσει άμεσα την πρακτική, καθώς και τις αρμόδιες κρατικές και εποπτικές αρχές να εξετάσουν τη νομιμότητα των συμβατικών όρων, της ενημέρωσης και της διαδικασίας αντικατάστασης των καρτών.

Παράλληλα, καλεί όσους καταναλωτές έχουν λάβει επιστολή και νέα κάρτα DUAL MASTERCARD να μην αντιμετωπίσουν την αποστολή της ως μια τυπική και αυτόματη διαδικασία ανανέωσης. Τους προτρέπει να εξετάσουν προσεκτικά τους όρους, τις χρεώσεις και τις διαθέσιμες επιλογές τους και να υποβάλουν καταγγελία μέσω του σχετικού υποδείγματος που έχει αναρτηθεί στην ιστοσελίδα της οργάνωσης.

Η ανακοίνωση της ΕΚΠΟΙΖΩ:

Μετά την καταδίκη της από το Πολυμελές Πρωτοδικείο Αθηνών για τις αυθαίρετες χρεώσεις των 0,80€ στους λογαριασμούς καταθέσεων, η Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος (ΕΤΕ), συνεχίζει την παραβατική συμπεριφορά. Αυτή τη φορά στο στόχαστρο μπαίνει η αντικατάσταση των χρεωστικών καρτών από απλές χρεωστικές (DEBIT) σε συνδυασμό χρεωστικής και πιστωτικής (DUAL MASTERCARD) και μάλιστα με χρέωση.

Οι νέες κάρτες και η χρέωσή τους

Ειδικότερα, καταναλωτές/ πελάτες της ΕΤΕ, των οποίων οι χρεωστικές κάρτες πλησιάζουν στη λήξη τους, καταγγέλλουν στην ΕΚΠΟΙΖΩ ότι λαμβάνουν επιστολές από την τράπεζα, συνοδευόμενες από νέες κάρτες “DUAL MASTERCARD”. Η ενημέρωση που λαμβάνουν είναι ότι η υφιστάμενη χρεωστική κάρτα τους αντικαθίσταται από τη νέα αυτή κάρτα, η οποία διαθέτει εκτός της χρεωστικής και την πιστωτική λειτουργία. Επίσης, προσφέρεται με δήθεν “χαμηλό” ετήσιο κόστος 6€ και σε περίπτωση ενεργοποίησης της πιστωτικής λειτουργίας απαιτείται αίτηση και επιπλέον ετήσια συνδρομή 6€.

Τις νέες αυτές κάρτες τις λαμβάνουν χωρίς να το έχουν ζητήσει, επομένως, ακόμα και αν δεν επιλέξουν την πιστωτική τους λειτουργία, θα χρεώνονται με ετήσια συνδρομή 6€, ενώ αντίθετα οι “παλαιού τύπου” χρεωστικές κάρτες δεν παρέχονταν με ετήσιο κόστος, παρά με κόστος ανανέωσης 6€ κάθε περίπου τρία έτη. Η τράπεζα δεν επικαλείται κανέναν συμβατικό όρο ούτε οποιονδήποτε σπουδαίο λόγο που να δικαιολογεί την επιβολή της ετήσιας συνδρομής. Ομοίως, δεν αιτιολογεί την πλήρη αντικατάσταση των υφιστάμενων συμβάσεων χορήγησης των παλαιών πιστωτικών καρτών με νέα σύμβαση, δηλαδή τη σύμβαση χορήγησης και χρήσης της κάρτας DUAL MASTERCARD.

Παραπλανητική ενημέρωση και έλλειψη διαφάνειας

Η ΕΚΠΟΙΖΩ καταγγέλλει την παραπλανητική και αδιαφανή ενημέρωση που παρέχεται στους καταναλωτές, καθώς δε λαμβάνουν αντικειμενική και πλήρη πληροφόρηση ώστε να είναι σε θέση να λάβουν τεκμηριωμένες αποφάσεις ως προς τη χρήση ή μη των νέων αυτών καρτών.

Στο έντυπο υλικό που αποστέλλεται στους καταναλωτές μαζί με τη νέα κάρτα, η χρέωση ετήσιας συνδρομής αναφέρεται ως ευνοϊκότερη τιμολόγηση σε σχέση με πριν (“χαμηλό κόστος”), χωρίς καμία αναφορά στο γεγονός ότι για την παλαιά κάρτα δεν προβλεπόταν συνδρομή και χωρίς καμία διευκρίνιση για το αν πρόκειται, για τη νέα αυτή κάρτα, να επιβάλλεται και κόστος επανέκδοσης. Περαιτέρω, δεν περιλαμβάνεται καμία αναφορά στις συνέπειες που έχουν οι καταναλωτές που επιθυμούν να μην τους χορηγηθεί η νέα αυτή κάρτα και να διατηρήσουν, εάν αυτό είναι δυνατό, την απλή κάρτα DEBIT.

Έτσι, δεδομένου ότι η τράπεζα έχει επιλέξει να αντικαταστήσει τις κάρτες αλλά και τις σχετικές συμβάσεις χορήγησης και τήρησης χρεωστικών καρτών χωρίς την προηγούμενη συναίνεση των πελατών της, οι τελευταίοι δε διαθέτουν την απαραίτητη πληροφόρηση ώστε να αποφασίσουν τεκμηριωμένα πώς θα αντιδράσουν στη μονομερή αυτή ενέργεια της τράπεζας.

Σε κάθε περίπτωση, αν και αυτό δεν αναφέρεται στο ενημερωτικό υλικό που έχουν λάβει οι καταναλωτές, ακόμα και αν θεωρηθεί ότι έχουν το δικαίωμα να αρνηθούν τη νέα κάρτα, αλλιώς την αποδέχονται σιωπηρά, η επιλογή της τράπεζας να χρησιμοποιήσει τη μέθοδο της χωρίς ρητής συγκατάθεσης τροποποίησης (opt-out) παραβιάζει το Ν.4537/2018 και την αντίστοιχη Οδηγία 2015/2366 για τις υπηρεσίες πληρωμών, όπως ειδικότερα την έχει ερμηνεύσει το Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Εξάλλου, σε μία τέτοια περίπτωση, οι καταναλωτές δε λαμβάνουν επαρκή και αντικειμενική ενημέρωση, ώστε να είναι σε θέση να αποφασίσουν αν είναι προς το συμφέρον τους η διατήρηση των παλαιού τύπου καρτών ή η απόκτηση των νέων αυτών καρτών. Έτσι, όπως και στην περίπτωση της αλλαγής των λογαριασμών καταθέσεων με νέους που παρέχονται με μηνιαία χρέωση 0,80€, εκατοντάδες χιλιάδες καταναλωτές αναμένεται να χρεώνονται ετησίως χωρίς να είναι σε θέση, να αξιολογήσουν εάν και πώς μπορούν να απεμπλακούν.

Η θέση της ΕΚΠΟΙΖΩ

Η Ε.Κ.ΠΟΙ.ΖΩ. δηλώνει ότι θα προβεί σε κάθε αναγκαία νόμιμη ενέργεια για να προστατεύσει τα δικαιώματα των καταναλωτών, στο πλαίσιο της προάσπισης των συλλογικών τους συμφερόντων και καλεί:

• την Εθνική Τράπεζα να ανακαλέσει άμεσα τη συγκεκριμένη παράνομη πρακτική και να απέχει από κάθε ενέργεια που θέτει σε κίνδυνο την ομαλή λειτουργία των εν λόγω καταθετικών λογαριασμών.
• Το Υπουργείο Ανάπτυξης – Γενική Γραμματεία Εμπορίου και την Ανεξάρτητη Αρχή Ελέγχου της Αγοράς και Προστασίας του Καταναλωτή να παρέμβουν άμεσα και να απαγορεύσουν τη χρήση καταχρηστικών συμβατικών όρων αλλά και αθέμιτων πρακτικών στις οποίες μετέρχεται η Εθνική Τράπεζα και να προστατεύσει τους καταναλωτές από την παράνομη και καταχρηστική αυτή πρακτική. Σε περίπτωση μη συμμόρφωσης να επιβάλει τις προβλεπόμενες από το νόμο διοικητικές κυρώσεις στην Εθνική Τράπεζα και σε οποιαδήποτε άλλη Τράπεζα ακολουθεί τις εν λόγω πρακτικές.

Καλούμε τους καταναλωτές που έχουν λάβει επιστολές από την τράπεζα, συνοδευόμενες από νέες κάρτες “DUAL MASTERCARD”, να αντιδράσουν αποστέλλοντας το υπόδειγμα καταγγελίας που βρίσκεται στην ιστοσελίδα της ΕΚΠΟΙΖΩ και να μας απευθυνθούν για περισσότερες πληροφορίες και ενημέρωση.