Eurobank Research: Κίνδυνος η γεωπολιτική κρίση να μετατραπεί σε επίμονο πληθωριστικό και επιτοκιακό σοκ

Ανθεκτική απέναντι στο νέο ενεργειακό σοκ εμφανίζεται μέχρι στιγμής η παγκόσμια οικονομία, όμως το κόστος αυτής της ανθεκτικότητας αρχίζει να γίνεται περισσότερο ορατό στο μέτωπο του πληθωρισμού και των επιτοκίων.

Στο Global & Regional Monthly του Σεπτεμβρίου 2026, η Eurobank Economic Analysis & Research επισημαίνει ότι οι πιθανότητες μιας άμεσης και διατηρήσιμης επίλυσης της σύγκρουσης ΗΠΑ–Ιράν έχουν υποχωρήσει, επαναφέροντας ανοδικές πιέσεις στις τιμές της ενέργειας. Την ίδια στιγμή, οι δείκτες επιχειρηματικής δραστηριότητας εξακολουθούν να παραπέμπουν σε σταθερούς ρυθμούς ανάπτυξης, δημιουργώντας ένα σύνθετο περιβάλλον για τις κεντρικές τράπεζες: η οικονομία δεν εξασθενεί αρκετά ώστε να περιορίσει τις πληθωριστικές πιέσεις, ενώ το ενεργειακό κόστος παραμένει υψηλό.

Πετρέλαιο πάνω από τα 100 δολάρια και νέα πίεση από το φυσικό αέριο

Η ενέργεια βρίσκεται στο επίκεντρο των νέων κινδύνων. Σύμφωνα με την ανάλυση, το συμβόλαιο άμεσης παράδοσης του Brent ξεπέρασε στις 9 Σεπτεμβρίου τα 100 δολάρια το βαρέλι, για πρώτη φορά σε επτά εβδομάδες, ενώ η μέση τιμή από την αρχή του έτους διαμορφώθηκε στα 87,5 δολάρια, αυξημένη κατά 44% σε ετήσια βάση.

Ακόμη πιο ανησυχητική είναι η εικόνα στην ευρωπαϊκή αγορά φυσικού αερίου. Οι τιμές έφθασαν τα 80 ευρώ/MWh, στο υψηλότερο επίπεδο από τον Δεκέμβριο του 2022 και σε υπερδιπλάσια επίπεδα σε σχέση με την περίοδο πριν από τη σύγκρουση με το Ιράν.

Παράλληλα, οι ευρωπαϊκές αποθήκες φυσικού αερίου βρίσκονται μόλις στο 67% της χωρητικότητάς τους, περίπου 12,5 ποσοστιαίες μονάδες χαμηλότερα από τις αρχές Σεπτεμβρίου του 2025 και κάτω ακόμη και από τα επίπεδα που είχαν καταγραφεί κατά την ενεργειακή κρίση του 2021. Η Eurobank εκτιμά ότι η ανάγκη αναπλήρωσης των αποθεμάτων ενόψει του χειμώνα μπορεί να κρατήσει τη ζήτηση αυξημένη έως το τέλος του 2026.

Η ανάπτυξη, προς το παρόν, αντιστέκεται

Παρά το δυσμενές ενεργειακό και γεωπολιτικό περιβάλλον, οι ενδείξεις από την πραγματική οικονομία παραμένουν θετικές. Ο παγκόσμιος σύνθετος δείκτης PMI αυξήθηκε τον Αύγουστο για πέμπτο συνεχόμενο μήνα, φθάνοντας τις 53,5 μονάδες, το υψηλότερο επίπεδο των τελευταίων δύο και πλέον ετών.

Η Eurobank αποδίδει αυτή την ανθεκτικότητα σε μια σειρά παραγόντων: στη θετική δυναμική που υπήρχε πριν από την κλιμάκωση της κρίσης, στις ισχυρές επενδύσεις που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη, στη χρήση ενεργειακών αποθεμάτων ως «μαξιλάρι», στη μεγαλύτερη διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και στη βελτίωση της ενεργειακής αποδοτικότητας.

Η μεταποίηση ενισχύεται, μεταξύ άλλων, από τον διεθνή επενδυτικό κύκλο της AI αλλά και από την αύξηση των δημόσιων δαπανών στη Γερμανία, ιδιαίτερα στον τομέα της άμυνας.

Στο βασικό μακροοικονομικό σενάριο της Eurobank, η παγκόσμια ανάπτυξη εκτιμάται στο 3,0% το 2026 και στο 3,1% το 2027, έναντι 3,5% το 2025. Ο μέσος παγκόσμιος πληθωρισμός προβλέπεται στο 4,0% φέτος και στο 3,5% το 2027.

Ο πληθωρισμός γίνεται ξανά το βασικό πρόβλημα

Η άλλη όψη της ανθεκτικής ανάπτυξης είναι ότι οι αυξήσεις στο ενεργειακό κόστος βρίσκουν ευκολότερα χώρο να περάσουν στην υπόλοιπη οικονομία.

Ο συνολικός πληθωρισμός στις χώρες του ΟΟΣΑ διαμορφώθηκε στο 4,1% τον Ιούλιο, υψηλότερα κατά 0,7 ποσοστιαίες μονάδες σε σχέση με τον Φεβρουάριο. Ο δομικός πληθωρισμός παραμένει προς το παρόν σχετικά σταθερός, στο 3,6%, όμως η Eurobank προειδοποιεί ότι ύστερα από περισσότερο από έξι μήνες αυξημένων ενεργειακών τιμών και προβλημάτων στις εφοδιαστικές αλυσίδες, συσσωρεύονται πιέσεις που μπορούν σταδιακά να μεταφερθούν σε αγαθά και υπηρεσίες.

Αυτός είναι και ο λόγος που οι μεγάλες κεντρικές τράπεζες εμφανίζονται ολοένα πιο επιφυλακτικές, με το ισοζύγιο κινδύνων να μετατοπίζεται προς μία αυστηρότερη νομισματική πολιτική. Οι υψηλότερες προσδοκίες για τα επιτόκια, σε συνδυασμό με τις ανησυχίες για τη δημοσιονομική βιωσιμότητα και την αυξημένη προσφορά κρατικών τίτλων, έχουν ήδη οδηγήσει σε σημαντική άνοδο των μακροπρόθεσμων αποδόσεων των ομολόγων.

Ευρωζώνη: Ανάπτυξη μεν, αλλά ο πληθωρισμός επιστρέφει

Στην Ευρωζώνη, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε τον Αύγουστο στο 3,3%, με την ενεργειακή συνιστώσα να εκτινάσσεται στο 14,3%. Η εικόνα στον δομικό δείκτη είναι σαφώς καλύτερη, καθώς υποχώρησε στο 2,4%, ενώ ο πληθωρισμός υπηρεσιών περιορίστηκε στο 3%.

Η Eurobank, ωστόσο, εκτιμά ότι οι ανοδικοί κίνδυνοι δεν έχουν υποχωρήσει. Οι υψηλές τιμές του φυσικού αερίου, η επιτάχυνση των τιμών παραγωγού και οι πιθανές επιπτώσεις της θερινής ξηρασίας συνθέτουν μια «δεξαμενή» κόστους που θα μπορούσε να περάσει με καθυστέρηση στις τελικές τιμές.

Ταυτόχρονα, η οικονομία της Ευρωζώνης παραμένει σχετικά ισχυρή. Μετά την αύξηση του ΑΕΠ κατά 0,4% σε τριμηνιαία βάση στο β΄ τρίμηνο, οι δείκτες PMI, οι έρευνες της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και οι πιστωτικές ροές δείχνουν ότι η θετική δυναμική συνεχίστηκε και το καλοκαίρι. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον ανθεκτικής δραστηριότητας και αυξημένων πληθωριστικών κινδύνων, η έκθεση καταγράφει την περαιτέρω αύξηση των επιτοκίων της ΕΚΤ κατά 25 μονάδες βάσης στη συνεδρίαση της 9ης-10ης Σεπτεμβρίου.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Γερμανία, η οποία εμφανίζει τρία διαδοχικά τρίμηνα ανάπτυξης, βγαίνοντας από μια περίοδο άνω των τριών ετών ευρείας οικονομικής στασιμότητας. Η Eurobank αναβάθμισε την πρόβλεψή της για την ανάπτυξη της γερμανικής οικονομίας το 2026 σε 0,9% από 0,6% προηγουμένως, αν και οι υψηλές ενεργειακές τιμές και τα χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου παραμένουν σημαντικοί κίνδυνοι.

ΗΠΑ: Στο μικροσκόπιο ο πληθωρισμός και η επόμενη κίνηση της Fed

Στις ΗΠΑ, η εγχώρια ζήτηση παραμένει ανθεκτική και η αγορά εργασίας κινείται κοντά σε συνθήκες πλήρους απασχόλησης, με την ανεργία στο 4,1% τον Αύγουστο.

Η έκθεση υπογραμμίζει την πιο «επιθετική» ρητορική της Fed ως προς τον πληθωρισμό και σημειώνει ότι οι επόμενες ανακοινώσεις για τις τιμές θα είναι καθοριστικές για τη βραχυπρόθεσμη πορεία της νομισματικής πολιτικής. Κατά τον χρόνο σύνταξης της έκθεσης, τα συμβόλαια Fed funds αποτιμούσαν πιθανότητα περίπου 60% για αύξηση επιτοκίων στη συνεδρίαση της 15ης-16ης Σεπτεμβρίου, καθώς και συνολική σύσφιγξη περίπου 50 μονάδων βάσης στον επόμενο χρόνο.

Κίνα: Οι εξαγωγές καλύπτουν την αδυναμία της εσωτερικής ζήτησης

Πιο άνιση είναι η εικόνα στην Κίνα. Η αύξηση του ΑΕΠ επιβραδύνθηκε στο 4,3% στο β΄ τρίμηνο, από 5% στο πρώτο, ενώ η κατανάλωση, οι επενδύσεις και κυρίως η αγορά ακινήτων παραμένουν αδύναμοι κρίκοι.

Οι εξαγωγές, αντίθετα, αυξήθηκαν κατά 25% τον Αύγουστο, με ιδιαίτερα ισχυρή ζήτηση για τεχνολογικά προϊόντα υψηλότερης προστιθέμενης αξίας. Οι επενδύσεις σε ακίνητα υποχώρησαν κατά 19,2% στο επτάμηνο, αποτυπώνοντας το μέγεθος της συνεχιζόμενης διόρθωσης του κλάδου. Για το σύνολο του 2026 η Eurobank προβλέπει ανάπτυξη 4,6%, η οποία αναμένεται να επιβραδυνθεί ελαφρά στο 4,5% το 2027.

Νοτιοανατολική Ευρώπη: Μεγαλώνει η απόκλιση μεταξύ των οικονομιών

Στην Κεντρική και Νοτιοανατολική Ευρώπη, η εγχώρια ζήτηση εξακολουθεί να στηρίζει την ανάπτυξη, αλλά οι αποκλίσεις μεταξύ των οικονομιών εντείνονται. Η Πολωνία καταγράφει την ισχυρότερη επίδοση, με ανάπτυξη 3,9% στο β΄ τρίμηνο, ενώ η Ρουμανία αποτελεί τη μεγαλύτερη πηγή ανησυχίας, με συρρίκνωση της δραστηριότητας περίπου κατά 2% και πληθωρισμό άνω του 8%.

Στην Κύπρο, το ΑΕΠ αυξήθηκε κατά 3,3% σε ετήσια βάση στο β΄ τρίμηνο, μία από τις υψηλότερες επιδόσεις στην Ευρωζώνη, με κατανάλωση και επενδύσεις να αντισταθμίζουν τις εξωτερικές πιέσεις. Ωστόσο, ο πληθωρισμός επιταχύνθηκε στο 5,2% τον Αύγουστο. Η Eurobank προβλέπει ανάπτυξη 3,0% το 2026 και 3,2% το 2027.

Οι μεγάλοι κίνδυνοι για το επόμενο διάστημα

Για την Eurobank, το βασικό σενάριο δεν είναι αυτό μιας απότομης παγκόσμιας ύφεσης. Το κρίσιμο ερώτημα είναι πόσο θα διαρκέσει το ενεργειακό σοκ και κατά πόσο θα μετατραπεί από προσωρινή αύξηση των τιμών σε πιο επίμονη πληθωριστική διαδικασία.

Στη λίστα των βασικών καθοδικών κινδύνων περιλαμβάνονται η παρατεταμένη διακοπή της παραγωγής πετρελαίου και φυσικού αερίου στη Μέση Ανατολή, οι συνεχιζόμενες δυσχέρειες στις εξαγωγές μέσω των Στενών του Ορμούζ, η παγίωση του ενεργειακού πληθωρισμού, μια απότομη σύσφιγξη των διεθνών χρηματοπιστωτικών συνθηκών, πιθανή έντονη ανατιμολόγηση των μετοχών που συνδέονται με την τεχνητή νοημοσύνη, νέα κλιμάκωση των εμπορικών εντάσεων, δημοσιονομικές αποκλίσεις και περαιτέρω εξασθένηση της εγχώριας ζήτησης στην Κίνα.

Το κεντρικό μήνυμα της έκθεσης είναι έτσι διττό: η παγκόσμια οικονομία δείχνει μεγαλύτερες αντοχές από όσες αρχικά αναμένονταν, αλλά όσο οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψηλές, αυξάνεται ο κίνδυνος η γεωπολιτική κρίση να μετατραπεί σε πιο επίμονο πληθωριστικό και επιτοκιακό σοκ.