ΗΠΑ: Στην κόψη του ξυραφιού η μάχη για το Κογκρέσο – Δικαστική επίθεση Τραμπ και ρεκόρ συμμετοχής

Στην τελική ευθεία εισέρχεται η προεκλογική εκστρατεία στις Ηνωμένες Πολιτείες, με τον έλεγχο του Κογκρέσου να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας ιδιαίτερα πολωμένης πολιτικής αναμέτρησης.

Καθώς η χώρα διανύει το τελευταίο Σαββατοκύριακο πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης 3 Νοεμβρίου, η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ κλιμακώνει τις νομικές ενέργειές της σε κρίσιμες πολιτείες, με αιχμή την Αλάσκα, ενώ η πρόωρη συμμετοχή των ψηφοφόρων καταγράφει ιστορικό ρεκόρ.

Περισσότεροι από 49 εκατομμύρια Αμερικανοί έχουν ήδη ασκήσει το εκλογικό τους δικαίωμα, είτε με φυσική παρουσία στα εκλογικά κέντρα είτε μέσω επιστολικής ψήφου. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Election Lab του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, ο αριθμός αυτός υπερβαίνει ήδη τα σχεδόν 46 εκατομμύρια ψηφοφόρων που είχαν ψηφίσει πρόωρα στις προηγούμενες ενδιάμεσες εκλογές, το 2022.

Η αυξημένη συμμετοχή αποτυπώνει το έντονο ενδιαφέρον για μια εκλογική αναμέτρηση που θα καθορίσει τους πολιτικούς συσχετισμούς στην Ουάσιγκτον και τα περιθώρια κινήσεων του Λευκού Οίκου κατά τα δύο τελευταία χρόνια της προεδρικής θητείας Τραμπ.

Στις κάλπες κρίνονται και οι 435 έδρες της Βουλής των Αντιπροσώπων, καθώς και 35 από τις 100 έδρες της Γερουσίας. Ενδεχόμενη επικράτηση των Δημοκρατικών σε ένα ή και στα δύο νομοθετικά σώματα θα μπορούσε να ανατρέψει τη σημερινή ισορροπία δυνάμεων, ανοίγοντας τον δρόμο για κοινοβουλευτικές έρευνες και ενισχυμένο έλεγχο της κυβέρνησης, η οποία τα προηγούμενα δύο χρόνια στηρίχθηκε στη ρεπουμπλικανική πλειοψηφία.

Αλάσκα: Στο επίκεντρο η υπόθεση του «διπλού» Σάλιβαν

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά η αμφίρροπη αναμέτρηση για τη Γερουσία στην Αλάσκα, όπου η κυβέρνηση Τραμπ έχει εντείνει τις νομικές της κινήσεις, επικαλούμενη καταγγελίες για προσπάθεια επηρεασμού του εκλογικού αποτελέσματος μέσω της υποψηφιότητας ενός προσώπου με το ίδιο ονοματεπώνυμο με τον εν ενεργεία Ρεπουμπλικανό γερουσιαστή.

Στο επίκεντρο βρίσκεται ο Νταν Σάλιβαν, ο οποίος επιδιώκει την επανεκλογή του, και ο ανεξάρτητος υποψήφιος Ντάνιελ Τζ. Σάλιβαν Τζούνιορ, ένας συνταξιούχος δάσκαλος από απομακρυσμένο ψαροχώρι της πολιτείας.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των New York Times, συνεργάτες της Δημοκρατικής υποψήφιας Μαίρης Πελτόλα φέρονται να προσέγγισαν τον συνταξιούχο εκπαιδευτικό και να τον ενθάρρυναν να θέσει υποψηφιότητα, αξιοποιώντας την ομοιότητα του ονόματός του με εκείνο του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή.

Η υπόθεση προκάλεσε την κινητοποίηση του αμερικανικού υπουργείου Δικαιοσύνης, το οποίο επιτάχυνε την ποινική έρευνα, ενώ παράλληλα προχώρησε σε πρόσθετες δικαστικές ενέργειες με στόχο να εμποδίσει την πιστοποίηση του εκλογικού αποτελέσματος στην περίπτωση που ο εν ενεργεία Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής ηττηθεί.

Η συγκεκριμένη αναμέτρηση έχει ιδιαίτερη πολιτική σημασία, καθώς η Αλάσκα συγκαταλέγεται στις πολιτείες όπου οι Δημοκρατικοί επιδιώκουν να αποσπάσουν μια κρίσιμη έδρα από τους Ρεπουμπλικανούς, στην προσπάθειά τους να ανακτήσουν τον έλεγχο της Γερουσίας.

Το FBI ενισχύει την έρευνα – Οι καταγγελίες και οι διαψεύσεις

Ο ανώτατος ομοσπονδιακός εισαγγελέας στην Αλάσκα, Μάικλ Χέιμαν, ανακοίνωσε την Παρασκευή ότι οι αποκαλύψεις των New York Times οδήγησαν στην άμεση ενίσχυση της έρευνας με πρόσθετους πόρους του FBI και στην ανάθεση της υπόθεσης σε περισσότερους εισαγγελείς.

Όπως ανέφερε σε συνέντευξη Τύπου, οι ανακριτικές ενέργειες εξελίσσονται πλέον με εντατικούς ρυθμούς, ενώ χαρακτήρισε τον Ντάνιελ Τζ. Σάλιβαν Τζούνιορ «ψεύτικο υποψήφιο», χωρίς ωστόσο να διευκρινίσει ποιο συγκεκριμένο ποινικό αδίκημα ενδέχεται να έχει διαπραχθεί.

Ο Χέιμαν υποστήριξε ότι η έρευνα βρισκόταν ήδη σε εξέλιξη, αλλά οι νέες πληροφορίες που δημοσιοποιήθηκαν επιτάχυναν τις διαδικασίες.

Από την πλευρά της, η Μαίρη Πελτόλα αρνήθηκε ότι είχε γνώση οποιασδήποτε προσπάθειας στρατολόγησης του ανεξάρτητου υποψηφίου από συνεργάτες της. Ο ίδιος ο συνταξιούχος εκπαιδευτικός αρνήθηκε επίσης ότι υπήρξε συντονισμός με την προεκλογική εκστρατεία της Δημοκρατικής υποψήφιας.

Οι αλληλοσυγκρουόμενοι ισχυρισμοί προσθέτουν ένα ακόμη επίπεδο έντασης σε μια αναμέτρηση που ενδέχεται να αποδειχθεί καθοριστική για την τελική κατανομή των εδρών στη Γερουσία.

Δικαστικές παρεμβάσεις και σε άλλες πολιτείες

Η Αλάσκα, ωστόσο, δεν αποτελεί τη μοναδική περίπτωση όπου η κυβέρνηση Τραμπ επιχειρεί να παρέμβει μέσω της Δικαιοσύνης στην εκλογική διαδικασία.

Στην Καλιφόρνια, το υπουργείο Δικαιοσύνης έχει κινηθεί δικαστικά ζητώντας να μην καταμετρηθούν περισσότερες από 20.000 ψήφοι εγγεγραμμένων εκλογέων, υποστηρίζοντας ότι ενδέχεται να προέρχονται από πρόσωπα που δεν διαθέτουν αμερικανική υπηκοότητα.

Παράλληλα, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση έχει προσφύγει κατά περίπου 30 πολιτειών και της Περιφέρειας της Κολούμπια, απαιτώντας πρόσβαση σε πλήρη, ανεπεξέργαστα στοιχεία των εκλογικών καταλόγων.

Οι κινήσεις αυτές έχουν προκαλέσει έντονες ανησυχίες σε πολιτειακούς και τοπικούς εκλογικούς αξιωματούχους, οι οποίοι φοβούνται ότι η κλιμάκωση των νομικών πιέσεων μπορεί να δυσχεράνει την ομαλή διεξαγωγή της ψηφοφορίας και την καταμέτρηση των αποτελεσμάτων.

Μάλιστα, την Παρασκευή, ομοσπονδιακή δικαστής στην Καλιφόρνια διέταξε το υπουργείο Δικαιοσύνης και το υπουργείο Εσωτερικής Ασφάλειας να σταματήσουν να απειλούν με ποινικές διώξεις εκλογικούς αξιωματούχους που δεν συμμορφώνονται με τις απαιτήσεις της κυβέρνησης σχετικά με φερόμενους μη δικαιούχους ψήφου.

Η προσωρινή δικαστική διαταγή απαγορεύει επίσης την άσκηση πιέσεων για τη διακοπή της καταμέτρησης ή τον διαχωρισμό ψηφοδελτίων αποκλειστικά βάσει κυβερνητικών ισχυρισμών περί μη επιλέξιμων ψηφοφόρων.

Φόβοι για κλίμα αμφισβήτησης των εκλογικών αποτελεσμάτων

Οι παρεμβάσεις της κυβέρνησης προκαλούν προβληματισμό σε οργανώσεις προστασίας των εκλογικών δικαιωμάτων, που διακρίνουν ομοιότητες με τις πρακτικές αμφισβήτησης των προεδρικών εκλογών του 2020.

Ο Σον Μοράλες-Ντόιλ, διευθυντής του προγράμματος δικαιωμάτων ψήφου και εκλογών στο Brennan Center for Justice, εκτιμά ότι, ακόμη και εάν οι κυβερνητικές προσφυγές δεν ευδοκιμήσουν δικαστικά, ενδέχεται να δημιουργήσουν συνθήκες πολιτικής πίεσης και αβεβαιότητας.

Όπως υποστηρίζει, ο κίνδυνος δεν περιορίζεται στις δικαστικές αποφάσεις, αλλά επεκτείνεται στο κλίμα που διαμορφώνεται γύρω από την εκλογική διαδικασία και στις πιέσεις που μπορεί να δεχθούν οι αρμόδιοι αξιωματούχοι.

Κατά τον Μοράλες-Ντόιλ, η δημιουργία φόβου, δυσπιστίας και σύγχυσης ενδέχεται να οδηγήσει πολιτειακούς αξιωματούχους σε ενέργειες που υπερβαίνουν τις νόμιμες αρμοδιότητές τους, ιδιαίτερα σε περιπτώσεις οριακών εκλογικών αποτελεσμάτων.

Η ανησυχία αυτή εντείνεται από το γεγονός ότι η κυβέρνηση έχει ήδη επιδιώξει δικαστικές παρεμβάσεις πριν από την ολοκλήρωση της ψηφοφορίας, θέτοντας ζητήματα σχετικά με τον τρόπο καταμέτρησης και πιστοποίησης των αποτελεσμάτων.

Στο 76% η εμπιστοσύνη των Αμερικανών στην εκλογική διαδικασία

Παρά την έντονη πολιτική αντιπαράθεση και τις δικαστικές διαμάχες, η μεγάλη πλειονότητα των Αμερικανών εξακολουθεί να εκφράζει εμπιστοσύνη στη διαδικασία των εκλογών.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση των Reuters/Ipsos, που πραγματοποιήθηκε από τις 30 Σεπτεμβρίου έως τις 5 Οκτωβρίου, το 76% των ερωτηθέντων δηλώνει βέβαιο ότι η ψήφος του θα καταμετρηθεί με ακρίβεια.

Περίπου το 15% εκφράζει δυσπιστία, ενώ οι υπόλοιποι δηλώνουν αβεβαιότητα ή δεν απαντούν. Αξιοσημείωτο είναι ότι τα επίπεδα εμπιστοσύνης εμφανίζονται σχεδόν εξίσου υψηλά μεταξύ των υποστηρικτών των Ρεπουμπλικανών και των Δημοκρατικών, παρά τη βαθιά πολιτική πόλωση.

Το στοιχείο αυτό αποκτά ιδιαίτερη σημασία ενόψει μιας αναμέτρησης κατά την οποία η νομιμότητα και η αξιοπιστία της εκλογικής διαδικασίας βρίσκονται στο επίκεντρο της δημόσιας αντιπαράθεσης.

Οι τελευταίες κινήσεις Τραμπ πριν από την κάλπη

Στο καθαρά προεκλογικό πεδίο, ο Ντόναλντ Τραμπ έχει πραγματοποιήσει σειρά εμφανίσεων σε διάφορες πολιτείες τις τελευταίες εβδομάδες, επιδιώκοντας να ενισχύσει τους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους στις κρίσιμες αναμετρήσεις.

Για το Σάββατο δεν έχει προγραμματίσει μετακινήσεις, σε ένα Σαββατοκύριακο όπου η αμερικανική πολιτική επικαιρότητα συνυπάρχει με τον εορτασμό του Χάλογουιν και τους παραδοσιακούς αγώνες κολεγιακού αμερικανικού ποδοσφαίρου.

Ο Αμερικανός πρόεδρος αναμένεται να επιστρέψει στην προεκλογική εκστρατεία την Κυριακή, με εμφανίσεις στο Κάνσας και την Αϊόβα, επιχειρώντας να κινητοποιήσει τους ψηφοφόρους των Ρεπουμπλικανών λίγο πριν ανοίξουν οι κάλπες.

Η αναμέτρηση της 3ης Νοεμβρίου θεωρείται καθοριστική για το υπόλοιπο της προεδρίας του. Η διατήρηση της ρεπουμπλικανικής πλειοψηφίας θα του εξασφάλιζε μεγαλύτερη νομοθετική ευχέρεια, ενώ μια επικράτηση των Δημοκρατικών θα μπορούσε να σηματοδοτήσει περίοδο εντονότερης αντιπαράθεσης μεταξύ Κογκρέσου και Λευκού Οίκου.

Με την πρόωρη ψηφοφορία να έχει ήδη ξεπεράσει κάθε προηγούμενο για ενδιάμεσες εκλογές και τις δικαστικές παρεμβάσεις να πολλαπλασιάζονται, οι Ηνωμένες Πολιτείες οδεύουν προς μια κρίσιμη εκλογική αναμέτρηση. Το διακύβευμα δεν περιορίζεται πλέον στον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας, αλλά αγγίζει και τη διασφάλιση της ομαλής εκλογικής διαδικασίας, καθώς και την αποδοχή των αποτελεσμάτων από τις δύο πλευρές του πολιτικού φάσματος.