Λαγκάρντ: «Νέο ενεργειακό σοκ στην Ευρώπη αν ο χειμώνας είναι βαρύς και τα αποθέματα χαμηλά»

Ένα νέο ενεργειακό σοκ βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των ανησυχιών της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, με την Κριστίν Λαγκάρντ να προειδοποιεί ότι οι γεωπολιτικές εντάσεις στη Μέση Ανατολή και οι εξελίξεις στον πόλεμο στην Ουκρανία αυξάνουν τις ενεργειακές τιμές και απειλούν να κρατήσουν τον πληθωρισμό σημαντικά πάνω από τον στόχο του 2% για παρατεταμένο διάστημα.

Παρουσιάζοντας τις αποφάσεις του Διοικητικού Συμβουλίου της ΕΚΤ στο Βερολίνο, η πρόεδρος της κεντρικής τράπεζας συνέδεσε ευθέως την αύξηση των τριών βασικών επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης με τις νέες πληθωριστικές πιέσεις.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

ΕΚΤ: Νέα αύξηση επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης – Ο πόλεμος στη Μ. Ανατολή ξαναφουντώνει τον πληθωρισμό

Στο 2,50% το επιτόκιο καταθέσεων, στο 3% ο πληθωρισμός το 2026 και ανοδική αναθεώρηση των προβλέψεων για το 2027 και το 2028

«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή συνεχίζει να δημιουργεί πληθωριστικές πιέσεις και ο πληθωρισμός αναμένεται να παραμείνει πολύ πάνω από τον στόχο για παρατεταμένο χρονικό διάστημα», ανέφερε η Λαγκάρντ, προσθέτοντας ότι η απόφαση για τα επιτόκια «υπογραμμίζει τη δέσμευσή μας να διαμορφώσουμε τη νομισματική πολιτική έτσι ώστε ο πληθωρισμός να σταθεροποιηθεί στον στόχο μας του 2% μεσοπρόθεσμα».

Το ενεργειακό σοκ αλλάζει τις ισορροπίες

Η ΕΚΤ προβλέπει πλέον μέσο πληθωρισμό 3% το 2026, 2,5% το 2027 και 2,1% το 2028. Την ίδια ώρα, αναγνωρίζει ότι το εύρος των πιθανών εξελίξεων είναι μεγάλο, καθώς πολλά θα εξαρτηθούν από το πόσο έντονο και παρατεταμένο θα αποδειχθεί το ενεργειακό σοκ.

«Οι προοπτικές παραμένουν εξαιρετικά αβέβαιες, με ανοδικούς κινδύνους για τον πληθωρισμό και καθοδικούς κινδύνους για την οικονομική ανάπτυξη», τόνισε η Λαγκάρντ. Όπως εξήγησε, τα επικαιροποιημένα σενάρια της ΕΚΤ καταδεικνύουν «το ευρύ φάσμα των πιθανών αποτελεσμάτων» ανάλογα με «την ένταση και τη διάρκεια» του ενεργειακού σοκ, αλλά και τις έμμεσες και δευτερογενείς επιδράσεις του.

Στο 14,3% ο πληθωρισμός της ενέργειας

Η νέα άνοδος του ενεργειακού κόστους αποτυπώνεται ήδη στα στοιχεία της ευρωζώνης. Ο γενικός πληθωρισμός αυξήθηκε στο 3,3% τον Αύγουστο από 2,9% τον Ιούλιο, ενώ ο πληθωρισμός της ενέργειας εκτινάχθηκε στο 14,3%, από 10,3% έναν μήνα νωρίτερα.

«Η αύξηση αυτή είναι πιθανό να αντανακλά, ειδικότερα, την ισχυρή συμβολή των περιθωρίων διύλισης στα υγρά καύσιμα, καθώς και τις υψηλότερες τιμές των ενεργειακών εμπορευμάτων», είπε η Λαγκάρντ. Την ίδια στιγμή, ο πληθωρισμός χωρίς ενέργεια και τρόφιμα υποχώρησε ελαφρά στο 2,4%, από 2,5%.

«Οι τιμές της ενέργειας έχουν ωθηθεί ακόμη υψηλότερα»

Η πρόεδρος της ΕΚΤ ήταν ιδιαίτερα σαφής ως προς τη γεωπολιτική προέλευση του νέου κύματος ενεργειακών ανατιμήσεων.

«Η σύγκρουση στη Μέση Ανατολή και οι πρόσφατες εξελίξεις στον αδικαιολόγητο πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έχουν ωθήσει την πορεία των ενεργειακών τιμών ακόμη υψηλότερα», σημείωσε.

Σύμφωνα με την ίδια, «αυτό είναι πιθανό να διατηρήσει τον γενικό πληθωρισμό πολύ πάνω από τον στόχο έως το πρώτο εξάμηνο του 2027». Στη συνέχεια, η ΕΚΤ αναμένει αποκλιμάκωση του ενεργειακού πληθωρισμού, ο οποίος θα μπορούσε να γίνει αρνητικός έως τα μέσα του 2028.

Το κρίσιμο ζήτημα, ωστόσο, είναι εάν οι υψηλές ενεργειακές τιμές θα περάσουν στην υπόλοιπη οικονομία. «Οι υψηλότερες τιμές της ενέργειας αναμένεται να περάσουν σταδιακά στον δομικό πληθωρισμό και στον πληθωρισμό των τροφίμων», υπογράμμισε η Λαγκάρντ.

Προειδοποίηση για φυσικό αέριο και δύσκολο χειμώνα

Ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία προκαλεί στην ΕΚΤ το ενδεχόμενο νέων προβλημάτων στον ενεργειακό εφοδιασμό της Ευρώπης. Η κεντρική τράπεζα θεωρεί ότι οι κίνδυνοι για τον πληθωρισμό παραμένουν ανοδικοί, καθώς μια περαιτέρω όξυνση των γεωπολιτικών συγκρούσεων θα μπορούσε να προκαλέσει νέο κύμα αυξήσεων.

«Το ενεργειακό σοκ θα μπορούσε να ενταθεί περαιτέρω και οι επιδράσεις του στις άλλες τιμές και στους μισθούς θα μπορούσαν να είναι ισχυρότερες από ό,τι αναμένεται σήμερα», προειδοποίησε η Λαγκάρντ.

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο φυσικό αέριο: «Οι τιμές του φυσικού αερίου, ειδικότερα, θα μπορούσαν να αυξηθούν σε περίπτωση περαιτέρω διαταραχών στην προσφορά ή εάν ένας ασυνήθιστα ψυχρός χειμώνας συνέπιπτε με χαμηλά επίπεδα αποθεμάτων».

Και συμπλήρωσε με μία προειδοποίηση που συμπυκνώνει τον μεγαλύτερο φόβο της ΕΚΤ: «Όσο περισσότερο οι τιμές της ενέργειας παραμένουν υψηλές, τόσο πιθανότερο είναι να οδηγήσουν σε ευρύτερη άνοδο του πληθωρισμού μέσω έμμεσων και δευτερογενών επιδράσεων».

Πλήγμα σε εισοδήματα, κατανάλωση και επενδύσεις

Το ενεργειακό σοκ δεν αποτελεί κίνδυνο μόνο για τον πληθωρισμό. Η ΕΚΤ φοβάται ότι μία νέα διαταραχή στον εφοδιασμό θα μπορούσε να περιορίσει και την αναπτυξιακή δυναμική της ευρωζώνης.

«Νέες διαταραχές στον ενεργειακό εφοδιασμό θα μπορούσαν να προκαλέσουν περαιτέρω και πιο παρατεταμένη αύξηση των τιμών της ενέργειας από ό,τι αναμένεται σήμερα», ανέφερε η Λαγκάρντ. Μια τέτοια εξέλιξη, όπως υπογράμμισε, «θα επιβάρυνε τα πραγματικά εισοδήματα, τις δαπάνες και τις επενδύσεις».

Παρά το δυσμενές περιβάλλον, η οικονομία της ευρωζώνης έχει μέχρι στιγμής επιδείξει μεγαλύτερη ανθεκτικότητα. «Η οικονομία αποδείχθηκε ανθεκτική στο δεύτερο τρίμηνο, παρά τους αντίθετους ανέμους από το ενεργειακό σοκ», δήλωσε η πρόεδρος της ΕΚΤ, σημειώνοντας ότι η ανάπτυξη ήταν ευρεία τόσο μεταξύ χωρών όσο και μεταξύ κλάδων.

Η ευρωζώνη αντέχει, αλλά η αβεβαιότητα παραμένει

Η ΕΚΤ προβλέπει ανάπτυξη 0,9% το 2026, 1,4% το 2027 και 1,5% το 2028, έχοντας αναθεωρήσει ανοδικά τις εκτιμήσεις της για τα δύο πρώτα έτη λόγω της μεγαλύτερης από την αναμενόμενη ανθεκτικότητας της οικονομίας.

Η Λαγκάρντ επισήμανε ότι η ιδιωτική κατανάλωση και οι δημόσιες δαπάνες έχουν στηρίξει την οικονομία, ενώ μεσοπρόθεσμα η κατανάλωση θα μπορούσε να ενισχυθεί από τη σταδιακή αποκλιμάκωση των ενεργειακών τιμών και την ισχυρή αγορά εργασίας. Ωστόσο, η ανταγωνιστικότητα και η αβεβαιότητα γύρω από το παγκόσμιο εμπόριο εξακολουθούν να αποτελούν βαρίδια.

Μήνυμα στις κυβερνήσεις: Στοχευμένα τα μέτρα στήριξης

Μπροστά στον κίνδυνο ενός νέου γύρου κρατικών παρεμβάσεων για την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων από τις υψηλές τιμές ενέργειας, η Λαγκάρντ έστειλε σαφές μήνυμα προς τις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις.

«Οι δημοσιονομικές απαντήσεις στο ενεργειακό σοκ θα πρέπει να είναι προσωρινές, στοχευμένες και προσαρμοσμένες», τόνισε. Παράλληλα, η ΕΚΤ ζητά επιτάχυνση της ενεργειακής μετάβασης και των μεταρρυθμίσεων που μπορούν να αυξήσουν το αναπτυξιακό δυναμικό της Ευρώπης.

«Δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία επιτοκίων»

Σε αυτό το περιβάλλον, η ΕΚΤ αφήνει όλες τις επιλογές ανοικτές για τις επόμενες συνεδριάσεις. Η αύξηση των επιτοκίων κατά 25 μονάδες βάσης δεν συνοδεύεται από προαναγγελία των επόμενων κινήσεων.

«Θα συνεχίσουμε να ακολουθούμε μια προσέγγιση που εξαρτάται από τα δεδομένα και θα αποφασίζουμε από συνεδρίαση σε συνεδρίαση για την κατάλληλη κατεύθυνση της νομισματικής πολιτικής», δήλωσε η Λαγκάρντ.

Και κατέληξε: «Δεν δεσμευόμαστε εκ των προτέρων για συγκεκριμένη πορεία των επιτοκίων». Η ΕΚΤ, πρόσθεσε, παραμένει έτοιμη «να προσαρμόσει όλα τα εργαλεία» που διαθέτει ώστε ο πληθωρισμός να σταθεροποιηθεί με βιώσιμο τρόπο στον μεσοπρόθεσμο στόχο του 2%.