Νέα κυβερνοεπίθεση στα ψυγεία σούπερ μάρκετ σε όλη την Ευρώπη – Στους 50°C οι καταψύκτες, τεράστιες απώλειες τροφίμων

Νέο κύμα κυβερνοεπιθέσεων με στόχο τα συστήματα ψύξης και κατάψυξης μεγάλων αλυσίδων σούπερ μάρκετ προκαλεί αναστάτωση στην Ευρώπη, με δεκάδες καταστήματα να καταγράφουν ανεξέλεγκτη αύξηση της θερμοκρασίας στους καταψύκτες τους, γεγονός που οδήγησε στην καταστροφή μεγάλων ποσοτήτων τροφίμων.

Τα περιστατικά σημειώθηκαν τις πρώτες πρωινές ώρες της Δευτέρας 2 Νοεμβρίου, επηρεάζοντας εμπορικές επιχειρήσεις από τη Σουηδία έως το Βέλγιο και το Λουξεμβούργο, ενώ ανάλογα προβλήματα αναφέρθηκαν στην Ιρλανδία και την Εσθονία.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Γαλλία: Χάκερ ανέβασαν στους 50°C τη θερμοκρασία ψυγείων σούπερ μάρκετ – Αναφορές για πυρκαγιές και απώλειες τροφίμων

Περίπου 150 καταστήματα Intermarché και 80 καταστήματα Carrefour επηρεάστηκαν, σύμφωνα με τις εταιρείες - Οι γαλλικές αρχές διερευνούν την κυβερνοεπίθεση

Σύμφωνα με το Reuters, οι αλυσίδες Ahold Delhaize και Colruyt επιβεβαίωσαν ότι περιστατικά πληροφορικής επηρέασαν τη λειτουργία των ψυγείων και των καταψυκτών σε καταστήματά τους. Την ίδια ώρα, οι σουηδικές ICA και Coop ανέφεραν ασυνήθιστες αυξήσεις θερμοκρασίας, με τουλάχιστον ένα κατάστημα να αποδίδει ευθέως το συμβάν σε κυβερνοεπίθεση.

Η νέα αυτή σειρά περιστατικών έρχεται μόλις λίγες εβδομάδες μετά τη μεγάλης κλίμακας επίθεση στη Γαλλία, όπου χάκερ απέκτησαν πρόσβαση στα συστήματα ψύξης εκατοντάδων σούπερ μάρκετ, προκαλώντας εκτεταμένες ζημιές και απώλειες εμπορευμάτων.

Βέλγιο και Λουξεμβούργο: Στο στόχαστρο Delhaize, Carrefour και SPAR

Στο Βέλγιο, η αλυσίδα Delhaize, που ανήκει στον όμιλο Ahold Delhaize, ανακοίνωσε ότι ένα «περιστατικό πληροφορικής» επηρέασε τα συστήματα ψύξης και κατάψυξης σε δεκάδες καταστήματά της, τόσο στη βελγική επικράτεια όσο και στο γειτονικό Λουξεμβούργο.

Η εταιρεία διαπίστωσε ότι οι θερμοκρασίες στα συστήματα ψύξης είχαν αυξηθεί και ξεκίνησε έρευνα για να εξακριβώσει τα αίτια και την έκταση του προβλήματος.

Ο Στέφαν Μούλανς, διευθύνων σύμβουλος της βελγικής εταιρείας ψύξης Sabcobel, η οποία διαχειρίζεται συστήματα της Delhaize, δήλωσε στο βελγικό πρακτορείο Belga ότι επρόκειτο για κυβερνοεπίθεση. Όπως εξήγησε, οι δράστες φέρονται να ενεργοποίησαν εξ αποστάσεως τη λειτουργία απόψυξης των μονάδων, προκαλώντας την άνοδο της θερμοκρασίας.

Ο ίδιος περιέγραψε μια ολονύκτια προσπάθεια των τεχνικών να περιορίσουν τις συνέπειες, αποσυνδέοντας τις επηρεαζόμενες εγκαταστάσεις από το δίκτυο.

Προβλήματα καταγράφηκαν επίσης σε καταστήματα SPAR που λειτουργούν υπό τον όμιλο Colruyt, με εκπρόσωπο της εταιρείας να επιβεβαιώνει ότι επηρεάστηκαν τα συστήματα ψύξης πέντε σημείων πώλησης.

Παράλληλα, η Carrefour στο Βέλγιο ανέφερε περιστατικό κυβερνοεπίθεσης με περιορισμένο αντίκτυπο σε 15 από τα περισσότερα από 700 καταστήματά της στη χώρα.

Σουηδία: Καταψύκτες έφτασαν τους 50 βαθμούς Κελσίου

Ιδιαίτερα σοβαρή ήταν η κατάσταση σε καταστήματα της σουηδικής αλυσίδας ICA, όπου οι θερμοκρασίες στους καταψύκτες φέρονται να εκτοξεύθηκαν έως και τους 50 βαθμούς Κελσίου, καθιστώντας ακατάλληλα προς πώληση μεγάλες ποσότητες κατεψυγμένων προϊόντων.

Η Ένγκλα Ίνγκγουολ, διευθύντρια πωλήσεων σε κατάστημα franchise της ICA στη Στοκχόλμη, δήλωσε στο Reuters ότι το περιστατικό σημειώθηκε περίπου στις 2 τα ξημερώματα, αλλά έγινε αντιληπτό αρκετές ώρες αργότερα.

Όπως περιέγραψε, οι καταψύκτες έφτασαν σε εξαιρετικά υψηλές θερμοκρασίες, με αποτέλεσμα να καταστραφούν τα αποθηκευμένα προϊόντα.

Η ICA επιβεβαίωσε ότι περιορισμένος αριθμός καταστημάτων επηρεάστηκε από νυχτερινό περιστατικό που έπληξε τα συστήματα ψύξης και κατάψυξης, χωρίς να διευκρινίσει τον συνολικό αριθμό των εγκαταστάσεων.

Αντίστοιχα, η αλυσίδα Coop ανακοίνωσε ότι έξι καταστήματά της αντιμετώπισαν παρόμοια προβλήματα.

Σε ορισμένα σημεία πώλησης, οι εργαζόμενοι αναγκάστηκαν να αδειάσουν τους καταψύκτες και να απομακρύνουν προϊόντα που δεν μπορούσαν πλέον να διατεθούν με ασφάλεια στους καταναλωτές.

Έρευνα από το εθνικό κέντρο κυβερνοασφάλειας της Σουηδίας

Η έκταση των περιστατικών κινητοποίησε το εθνικό κέντρο κυβερνοασφάλειας της Σουηδίας, το οποίο διερευνά πολλαπλές αναφορές για προβλήματα σε συστήματα ψύξης καταστημάτων τροφίμων σε διάφορες περιοχές της χώρας.

Ο επικεφαλής του κέντρου, Τζον Μπίλοου, δήλωσε ότι οι αρμόδιες υπηρεσίες παρακολουθούν και εξετάζουν τα περιστατικά, αποφεύγοντας ωστόσο να διατυπώσουν εκτιμήσεις για την ταυτότητα των δραστών.

Παράλληλα, επισήμανε ότι τις τελευταίες εβδομάδες έχουν εντοπιστεί στη Σουηδία αρκετές εκτεθειμένες συσκευές επιχειρησιακής τεχνολογίας, για τις οποίες έχει υπογραμμιστεί η ανάγκη άμεσης ενημέρωσης και εγκατάστασης διορθώσεων ασφαλείας.

Η συγκεκριμένη προειδοποίηση αναδεικνύει ένα ευρύτερο πρόβλημα: πολλές εμπορικές εγκαταστάσεις χρησιμοποιούν συνδεδεμένα συστήματα ελέγχου, τα οποία ενδέχεται να αποτελέσουν σημεία εισόδου για κακόβουλες παρεμβάσεις όταν δεν προστατεύονται επαρκώς.

Προβλήματα και στην Ιρλανδία – Αποσύρθηκαν τρόφιμα από την πώληση

Το κύμα των περιστατικών επεκτάθηκε και στην Ιρλανδία, όπου η εταιρεία χονδρικής διανομής τροφίμων Musgrave ανακοίνωσε ότι ένα κυβερνοπεριστατικό επηρέασε τα συστήματα ψύξης σε 13 καταστήματα SuperValu.

Η επιχείρηση αναγκάστηκε να αποσύρει από την πώληση ορισμένα ψυχόμενα και κατεψυγμένα προϊόντα, προκειμένου να διασφαλίσει ότι δεν θα διατεθούν τρόφιμα των οποίων η συντήρηση είχε επηρεαστεί.

Σύμφωνα με την εταιρεία, τα συστήματα παρακολούθησης εντόπισαν το πρόβλημα και ενεργοποιήθηκαν άμεσα διαδικασίες αντιμετώπισης, ενώ η διερεύνηση των αιτιών συνεχίζεται.

Ανάλογο περιστατικό καταγράφηκε και στην Εσθονία, όπου επηρεάστηκε κατάστημα της αλυσίδας Selver. Σύμφωνα με την εταιρεία τεχνολογίας ψύξης Kitman Coldtech, οι επιτιθέμενοι απέκτησαν πρόσβαση σε υπολογιστή που έλεγχε το σύστημα ψύξης και αύξησαν τη θερμοκρασία στους 50 βαθμούς Κελσίου. Η παρέμβαση αντιμετωπίστηκε μέσα σε λίγα λεπτά, χωρίς να αναφερθούν σημαντικές ζημιές.

Το προηγούμενο της Γαλλίας και ο φόβος νέων επιθέσεων

Τα περιστατικά της Δευτέρας επαναφέρουν στο προσκήνιο την κυβερνοεπίθεση που είχε σημειωθεί τον Οκτώβριο στη Γαλλία.

Τότε, σύμφωνα με τις γαλλικές αστυνομικές αρχές, χάκερ κατάφεραν να αποκτήσουν απομακρυσμένο έλεγχο μονάδων ψύξης σε εκατοντάδες σούπερ μάρκετ, προκαλώντας απότομη αύξηση της θερμοκρασίας, αλλοίωση τροφίμων και, σε ορισμένες περιπτώσεις, πυρκαγιές.

Η επανάληψη παρόμοιων συμβάντων σε διαφορετικές ευρωπαϊκές χώρες προκαλεί προβληματισμό στις αρχές, καθώς αναδεικνύει την ευπάθεια υποδομών που είναι απαραίτητες για την καθημερινή λειτουργία της αγοράς τροφίμων.

Μέχρι στιγμής, καμία ομάδα δεν έχει αναλάβει την ευθύνη για τις επιθέσεις, ενώ δεν έχει αποδειχθεί ότι τα νέα περιστατικά συνδέονται επιχειρησιακά με εκείνα της Γαλλίας.

Οι επιθέσεις εξετάζονται και υπό το πρίσμα της αυξανόμενης ανησυχίας στην Ευρώπη για ενέργειες υβριδικού πολέμου και δολιοφθοράς, ιδιαίτερα μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022. Ωστόσο, δεν υπάρχουν στοιχεία που να επιτρέπουν την απόδοση των συγκεκριμένων περιστατικών σε κάποιο κράτος ή οργανωμένη ομάδα. Η Μόσχα έχει επανειλημμένα αρνηθεί ανάμειξη σε επιχειρήσεις δολιοφθοράς στην Ευρώπη.

Γιατί τα συστήματα ψύξης αποτελούν εύκολο στόχο για χάκερ

Η αυξανόμενη ψηφιοποίηση των εμπορικών εγκαταστάσεων έχει δημιουργήσει νέες δυνατότητες απομακρυσμένης διαχείρισης, αλλά και νέους κινδύνους για την ασφάλειά τους.

Ψυγεία, καταψύκτες, συστήματα θέρμανσης και κλιματισμού, κάμερες ασφαλείας, συναγερμοί και ηλεκτρονικοί ελεγκτές συνδέονται πλέον όλο και συχνότερα σε δίκτυα, επιτρέποντας την παρακολούθηση και τον χειρισμό τους από απόσταση.

Ωστόσο, όταν οι συσκευές αυτές διαθέτουν παρωχημένο λογισμικό, ανεπαρκή μέτρα προστασίας ή εκτεθειμένες δυνατότητες απομακρυσμένης πρόσβασης, μπορούν να αποτελέσουν στόχο κυβερνοεγκληματιών.

Ο Τομ Χέγκελ, ερευνητής της εταιρείας κυβερνοασφάλειας SentinelOne, εξηγεί ότι τέτοιες επιθέσεις μπορούν να σχετίζονται με οικονομικό εκβιασμό, πολιτικά κίνητρα ή επιχειρήσεις που υποστηρίζονται από κρατικούς φορείς.

Στη συγκεκριμένη περίπτωση, η απουσία γνωστών οικονομικών απαιτήσεων ενισχύει, κατά την εκτίμησή του, το ενδεχόμενο οι δράστες να επιδιώκουν πρωτίστως τη δολιοφθορά.

Όπως επισημαίνει, ο κλάδος του λιανεμπορίου αποτελεί ιδιαίτερα προσβάσιμο στόχο, καθώς οι μεγάλες αλυσίδες διαθέτουν τεράστιο αριθμό ηλεκτρονικών συστημάτων και συνδεδεμένων συσκευών που χρησιμοποιούνται καθημερινά στη λειτουργία των καταστημάτων τους.

Στο επίκεντρο η ασφάλεια των τροφίμων και οι οικονομικές απώλειες

Πέρα από την κυβερνοασφάλεια, οι επιθέσεις αναδεικνύουν και έναν σοβαρό κίνδυνο για την εφοδιαστική αλυσίδα τροφίμων.

Η απώλεια ελέγχου της θερμοκρασίας σε ψυγεία και καταψύκτες μπορεί να καταστήσει ακατάλληλες προς κατανάλωση μεγάλες ποσότητες ευπαθών προϊόντων μέσα σε λίγες ώρες, προκαλώντας σημαντικές οικονομικές απώλειες για τις επιχειρήσεις.

Παράλληλα, η ανάγκη ελέγχου των αποθεμάτων, απόσυρσης προϊόντων και αποκατάστασης των συστημάτων μπορεί να επηρεάσει τη διαθεσιμότητα τροφίμων και τη λειτουργία των καταστημάτων.

Το νέο κύμα επιθέσεων καταδεικνύει ότι οι κυβερνοαπειλές δεν περιορίζονται πλέον στην υποκλοπή δεδομένων ή στη διακοπή λειτουργίας πληροφοριακών συστημάτων. Μπορούν να έχουν άμεσες φυσικές και οικονομικές συνέπειες, επηρεάζοντας κρίσιμες εγκαταστάσεις και την καθημερινότητα των καταναλωτών.

Με τις έρευνες να συνεχίζονται και την ταυτότητα των δραστών να παραμένει άγνωστη, η προστασία των συνδεδεμένων συστημάτων ψύξης αναδεικνύεται πλέον σε κρίσιμο ζήτημα για τις ευρωπαϊκές αλυσίδες λιανικής πώλησης τροφίμων.