FT: Ο Νετανιάχου πιέζει τον Τραμπ για νέα πλήγματα κατά του Ιράν – Στο τραπέζι η επανέναρξη του πολέμου

Σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη καμπή εισέρχονται οι σχέσεις Ηνωμένων Πολιτειών και Ιράν, καθώς ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπενιαμίν Νετανιάχου εντείνει τις πιέσεις προς τον Αμερικανό πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ για την πραγματοποίηση νέων στρατιωτικών πληγμάτων εναντίον της Τεχεράνης, παρά τις διπλωματικές προσπάθειες που βρίσκονται σε εξέλιξη για την αποτροπή μιας νέας πολεμικής αναμέτρησης.

Σύμφωνα με δημοσίευμα των Financial Times, που επικαλείται πρόσωπα με γνώση των συνομιλιών, ο Νετανιάχου ζήτησε από τον Τραμπ, κατά τη διάρκεια τηλεφωνικής επικοινωνίας το Σάββατο 31 Οκτωβρίου, να προχωρήσει στην επανέναρξη των επιθέσεων μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου στις Ηνωμένες Πολιτείες.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΕΠΙΣΗΣ

Στα πρόθυρα νέας ανάφλεξης ο Περσικός Κόλπος: Παζάρια ΗΠΑ – Ιράν με τη σκιά σφοδρών αντιποίνων

Αποχώρησαν οι Ιρανοί διαπραγματευτές από τη Ντόχα, ενώ κυκλοφορεί σχέδιο συμφωνίας με τις ΗΠΑ - Συναγερμός στις χώρες του Κόλπου για έναν ακόμη πιο καταστροφικό πόλεμο

Η ισραηλινή ηγεσία εμφανίζεται να θεωρεί ότι η στρατιωτική πίεση αποτελεί το αποτελεσματικότερο μέσο για να εξαναγκαστεί το Ιράν σε ουσιαστικές υποχωρήσεις, ιδιαίτερα όσον αφορά το πυρηνικό του πρόγραμμα. Αντίθετα, ο Αμερικανός πρόεδρος δεν έχει λάβει ακόμη οριστική απόφαση για νέα επίθεση και, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, επιδιώκει να εξαντλήσει τα περιθώρια μιας διαπραγματευτικής λύσης.

Η τηλεφωνική επικοινωνία και οι πιέσεις του Ισραήλ

Η επικοινωνία Τραμπ και Νετανιάχου πραγματοποιήθηκε σε μια περίοδο αυξανόμενης στρατιωτικής κινητικότητας και έντονης διπλωματικής δραστηριότητας στη Μέση Ανατολή.

Σύμφωνα με το Axios, η συζήτηση των δύο ηγετών ήταν ιδιαίτερα ευθεία, αποτυπώνοντας τις διαφορετικές προσεγγίσεις Ουάσιγκτον και Ιερουσαλήμ ως προς τον χρόνο επανέναρξης των επιχειρήσεων. Η ισραηλινή πλευρά φέρεται να ανησυχεί ότι μια παρατεταμένη διαπραγματευτική διαδικασία θα προσφέρει στην Τεχεράνη πολύτιμο χρόνο, χωρίς να διασφαλίζει την επίλυση των βασικών ζητημάτων ασφαλείας.

Δεν είναι η πρώτη φορά που ο Νετανιάχου επιδιώκει να εξασφαλίσει την αμερικανική υποστήριξη για νέες επιθέσεις. Προηγούμενο δημοσίευμα των Financial Times είχε αποκαλύψει ότι το Ισραήλ είχε προετοιμάσει ευρείας κλίμακας στρατιωτική επιχείρηση για το Σαββατοκύριακο της 10ης Οκτωβρίου, με πιθανούς στόχους πυρηνικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές και εγκαταστάσεις του ιρανικού καθεστώτος.

Το σχέδιο δεν υλοποιήθηκε, καθώς ο Τραμπ είχε εκφράσει την αντίθεσή του στην αναζωπύρωση των συγκρούσεων πριν από τις αμερικανικές εκλογές.

Διπλωματικός πυρετός με μεσολαβητή το Κατάρ

Την ίδια στιγμή, οι διπλωματικές προσπάθειες συνεχίζονται, με το Κατάρ να διαδραματίζει κεντρικό διαμεσολαβητικό ρόλο μεταξύ Ουάσιγκτον και Τεχεράνης.

Στο επίκεντρο των συζητήσεων βρίσκεται η επίτευξη μιας προσωρινής συμφωνίας, η οποία θα μπορούσε να αποτελέσει το πρώτο βήμα για μια ευρύτερη διευθέτηση.

Σύμφωνα με τις πληροφορίες των Financial Times, το υπό εξέταση πλαίσιο προβλέπει την επαναλειτουργία των Στενών του Ορμούζ από το Ιράν, με αντάλλαγμα την άρση του αμερικανικού αποκλεισμού, τη δυνατότητα εξαγωγής ιρανικού πετρελαίου και την αποδέσμευση μέρους των παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων.

Ωστόσο, εξακολουθούν να υπάρχουν σοβαρές διαφωνίες σχετικά με τη σειρά εφαρμογής των δεσμεύσεων, τους ελέγχους στις πυρηνικές εγκαταστάσεις και το μέλλον των περίπου 440 κιλών ουρανίου υψηλού βαθμού εμπλουτισμού που διαθέτει το Ιράν.

Η Ουάσιγκτον ζητά την παράδοση ή μεταφορά του συγκεκριμένου αποθέματος εκτός ιρανικού εδάφους, μια απαίτηση που η Τεχεράνη απορρίπτει.

Ο Τραμπ μεταξύ διπλωματίας και στρατιωτικής επιλογής

Παρότι ο Αμερικανός πρόεδρος εμφανίζεται διατεθειμένος να συνεχίσει τις συνομιλίες, δεν εγκαταλείπει τη στρατιωτική επιλογή.

Μιλώντας την 1η Νοεμβρίου σε προεκλογική συγκέντρωση στην Αϊόβα, ο Τραμπ επανέφερε την απειλή αεροπορικών επιδρομών κατά του Ιράν, αφήνοντας ανοιχτό το ενδεχόμενο νέας επίδειξης ισχύος εάν η Τεχεράνη δεν ανταποκριθεί στις αμερικανικές απαιτήσεις.

Η στάση αυτή αναδεικνύει τη λεπτή ισορροπία που επιδιώκει να διατηρήσει ο Λευκός Οίκος: από τη μία πλευρά να ασκήσει τη μέγιστη δυνατή πίεση στο Ιράν και από την άλλη να αποφύγει μια νέα, ενδεχομένως παρατεταμένη σύγκρουση, με απρόβλεπτες συνέπειες για τη Μέση Ανατολή και την παγκόσμια οικονομία.

Ιδιαίτερη σημασία έχει και η χρονική συγκυρία, καθώς οι ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ ενδέχεται να αποτελέσουν σημείο καμπής για τις αποφάσεις της αμερικανικής κυβέρνησης.

Ο κίνδυνος μιας ευρύτερης περιφερειακής ανάφλεξης

Μια νέα στρατιωτική επιχείρηση εναντίον του Ιράν θα μπορούσε να πυροδοτήσει έναν ακόμη κύκλο αντιποίνων, με επιπτώσεις που θα υπερέβαιναν τα όρια της άμεσης αντιπαράθεσης.

Μεταξύ των βασικών κινδύνων συγκαταλέγονται πιθανές ιρανικές επιθέσεις σε αμερικανικές στρατιωτικές εγκαταστάσεις, ενεργειακές υποδομές χωρών του Κόλπου και εμπορικά πλοία. Μια τέτοια εξέλιξη θα μπορούσε να επηρεάσει σοβαρά τις διεθνείς αγορές ενέργειας και τη ναυσιπλοΐα στην περιοχή.

Η Τεχεράνη, από την πλευρά της, προειδοποιεί ότι θα απαντήσει δυναμικά σε ενδεχόμενη επανάληψη των επιθέσεων, ενώ επιβεβαιώνει ότι συνεχίζεται η ανταλλαγή μηνυμάτων στο διπλωματικό πεδίο.

Το επόμενο διάστημα αναμένεται καθοριστικό για την πορεία της κρίσης. Η ισραηλινή κυβέρνηση επιδιώκει την ταχεία επαναφορά της στρατιωτικής πίεσης, ενώ η Ουάσιγκτον εξακολουθεί να εξετάζει κατά πόσο μια περιορισμένη συμφωνία μπορεί να ανοίξει τον δρόμο για ουσιαστικότερες παραχωρήσεις από το Ιράν.

Το κρίσιμο ερώτημα πλέον είναι εάν η διπλωματία θα προλάβει τις στρατιωτικές αποφάσεις ή εάν η Μέση Ανατολή θα βρεθεί αντιμέτωπη με έναν νέο κύκλο πολεμικών επιχειρήσεων, με ευρύτερες γεωπολιτικές και οικονομικές συνέπειες.