Ντομπρόβσκις: Μέχρι 0,6% του ΑΕΠ η ετήσια ρήτρα διαφυγής για αντιμετώπιση της ενεργειακής κρίσης

Πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία στα κράτη-μέλη για την αντιμετώπιση της παρατεταμένης ενεργειακής κρίσης που προκαλεί ο πόλεμος με το Ιράν και το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ αποφάσισε να δώσει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θέτοντας ωστόσο σαφείς «πράσινους» όρους για τη χρήση των πόρων.

Όπως ανακοίνωσε ο επίτροπος Οικονομίας Βάλντις Ντομπρόβσκις, οι κυβερνήσεις θα μπορούν να υπερβαίνουν τους δημοσιονομικούς στόχους έως κατά 0,3% του ΑΕΠ ετησίως έως το 2028, με ανώτατο όριο το 0,6% του ΑΕΠ συνολικά για την τριετία. Η ρύθμιση θα ισχύσει αναδρομικά για μέτρα που έχουν ληφθεί από τον Φεβρουάριο.

Η Κομισιόν ξεκαθαρίζει ότι οι πρόσθετες δαπάνες θα πρέπει να ενισχύουν τη διαρθρωτική ανθεκτικότητα του ευρωπαϊκού ενεργειακού συστήματος και να επιταχύνουν τη μετάβαση από τα ορυκτά καύσιμα.

Οι επιλέξιμες δαπάνες θα μπορούσαν να αφορούν, μεταξύ άλλων, την αγορά ηλεκτρικών οχημάτων, την αντικατάσταση συστημάτων θέρμανσης πετρελαίου ή φυσικού αερίου με αντλίες θερμότητας, την εγκατάσταση φωτοβολταϊκών συστημάτων ή τη δημιουργία υποδομών αποθήκευσης ενέργειας με μπαταρίες.

Παράλληλα, ξεκαθάρισε ότι το συγκεκριμένο δημοσιονομικό περιθώριο δεν μπορεί να χρησιμοποιηθεί για επιδοτήσεις ή φορολογικές ελαφρύνσεις στα ορυκτά καύσιμα, όπως η πρόσφατη απόφαση της ιταλικής κυβέρνησης να μειώσει τον ειδικό φόρο κατανάλωσης στη βενζίνη.

«Αυτού του είδους οι πρωτοβουλίες δεν είναι επιλέξιμες», τόνισε χαρακτηριστικά αναφερόμενος στις φορολογικές μειώσεις.

Ο Ευρωπαίος Επίτροπος πρόσθεσε επίσης ότι οι χώρες που θα επιλέξουν να αξιοποιήσουν αυτή την πρόσθετη δημοσιονομική ευελιξία για επενδύσεις στην πράσινη ενέργεια θα μπορούν να συνυπολογίσουν και μέτρα που έχουν εφαρμοστεί από τον Φεβρουάριο και μετά.

Τέλος, σημείωσε ότι ακόμη και χώρες που έχουν ήδη εξαντλήσει το περιθώριο του 1,5% του ΑΕΠ για αμυντικές δαπάνες, όπως η Λιθουανία και η Εσθονία, θα μπορούν να ζητήσουν από την Επιτροπή την επιπλέον ευελιξία ύψους 0,3% του ΑΕΠ, υπό την προϋπόθεση ότι θα προηγηθεί αξιολόγηση της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους τους.

Η απόφαση αντανακλά τις αυξανόμενες πιέσεις από χώρες όπως η Ιταλία και η Ισπανία για μεγαλύτερη ευελιξία, καθώς οι αρχικές παρεμβάσεις των Βρυξελλών κρίθηκαν ανεπαρκείς απέναντι στο νέο ενεργειακό σοκ. Ωστόσο, όπως σημειώνει το Bloomberg, το μήνυμα της Επιτροπής είναι σαφές, ότι η δημοσιονομική χαλάρωση δεν θα χρηματοδοτήσει οριζόντιες επιδοτήσεις καυσίμων, αλλά επενδύσεις που υπηρετούν τους κλιματικούς στόχους της ΕΕ και μειώνουν μόνιμα την εξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο.