Παπασταύρου: Πως θα γίνει η μείωση 30% στις τιμές του ρεύματος έως το 2029

Στην εξειδίκευση των μέτρων που ανακοίνωσε ο πρωθυπουργός στη ΔΕΘ για τη μείωση του ενεργειακού κόστους προχωρά η πολιτική ηγεσία του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας. Κεντρικός στόχος είναι η αποκλιμάκωση της τιμής της ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% σε ορίζοντα τριετίας, καθώς και η μείωση κατά 50% των χρεώσεων για τις Υπηρεσίες Κοινής Ωφέλειας (ΥΚΩ) από τις αρχές του νέου έτους.

Με εξαίρεση την άμεση παρέμβαση στις ΥΚΩ, το μεγαλύτερο μέρος του σχεδίου έχει μεσοπρόθεσμο και διαρθρωτικό χαρακτήρα, καθώς συνδέεται με νέες επενδύσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, τις διασυνδέσεις, την αποθήκευση ενέργειας και την ενεργειακή εξοικονόμηση.

Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, υπογράμμισε ότι η ενεργειακή στρατηγική των τελευταίων ετών έχει δημιουργήσει ένα νέο πλεονέκτημα για τη χώρα.

«Από το 2019 εργαστήκαμε πάνω σε ένα ολοκληρωμένο σχέδιο που μας έδωσε σήμερα ένα πραγματικό ενεργειακό πλεονέκτημα, το οποίο χτίστηκε βήμα-βήμα. Η Ελλάδα, από χώρα καθαρός εισαγωγέας ενέργειας, έχει μετατραπεί σε εξαγωγική δύναμη, με τιμές χονδρικής που κινούνται στον ευρωπαϊκό μέσο όρο ή και χαμηλότερα», ανέφερε.

Όπως πρόσθεσε, στόχος της κυβέρνησης είναι το ενεργειακό αυτό πλεονέκτημα να μετατραπεί σε οικονομικό όφελος για τους πολίτες και τις επιχειρήσεις.

«Το όφελος της ενεργειακής μετάβασης πρέπει να φτάσει στον πολίτη. Διαφορετικά, η πρόοδος μένει ένας αριθμός, μια στατιστική μέτρηση», σημείωσε, επισημαίνοντας ότι ο στόχος για μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος σε βάθος τριετίας θα στηριχθεί σε συγκεκριμένες και μετρήσιμες παρεμβάσεις.

Από την αντιμετώπιση των κρίσεων σε μόνιμα χαμηλότερες τιμές

Σύμφωνα με τον υπουργό, η νέα ενεργειακή στρατηγική αποσκοπεί στη μετάβαση από τις έκτακτες παρεμβάσεις για την αντιμετώπιση των διεθνών αναταράξεων στη δημιουργία συνθηκών για μόνιμα και διαρθρωτικά χαμηλότερες τιμές.

Η αυξημένη συμμετοχή των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας θεωρείται κομβικό στοιχείο της πολιτικής αυτής, καθώς, όπως ανέφερε η ηγεσία του ΥΠΕΝ, έχει περιορίσει τις επιπτώσεις των διεθνών ενεργειακών κρίσεων στην ελληνική αγορά.

Η εγκατεστημένη ισχύς από ΑΠΕ έχει τριπλασιαστεί τα τελευταία χρόνια και πλέον ξεπερνά τα 18 GW. Η Ελλάδα κατατάσσεται, σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε το υπουργείο, τρίτη παγκοσμίως ως προς τη διείσδυση φωτοβολταϊκών και ένατη στα αιολικά.

Παράλληλα, περισσότερο από το 50% της εγκατεστημένης ισχύος ΑΠΕ έχει συνδεθεί στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ, κυρίως μέσω μικρότερων έργων, με τις σχετικές συνδέσεις να προσεγγίζουν τις 100.000.

Μείωση του λιγνίτη και στροφή στις εξαγωγές ρεύματος

Σημαντική είναι και η υποχώρηση της λιγνιτικής παραγωγής. Σε σχέση με το 2005, η παραγωγή από λιγνίτη έχει μειωθεί κατά 92%, ενώ ήδη την περίοδο 2005-2019 είχε καταγραφεί πτώση της τάξης του 66%.

Την ίδια ώρα, από το 2024 η Ελλάδα έχει καταστεί καθαρός εξαγωγέας ηλεκτρικής ενέργειας για πρώτη φορά από το 2000. Έως τον Ιούλιο του 2026, οι εξαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας ήταν σχεδόν διπλάσιες από το σύνολο του 2025, ενώ το εμπορικό ισοζύγιο στον ηλεκτρισμό εμφανίζει πλέον πλεόνασμα, με τη μεταβολή να προσεγγίζει το 1 δισ. ευρώ.

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στις επενδύσεις στα ηλεκτρικά δίκτυα, οι οποίες, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, έχουν τριπλασιαστεί από το 2019.

Το 2026 η Ελλάδα συγκαταλέγεται στις χώρες με τις χαμηλότερες τιμές χονδρικής ηλεκτρικής ενέργειας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, ενώ το 2019 βρισκόταν μεταξύ των ακριβότερων αγορών. Η αλλαγή αυτή αποδίδεται σε σημαντικό βαθμό στην αυξημένη παραγωγή από ΑΠΕ.

Κατά το δεύτερο εξάμηνο του 2025, οι τιμές για τους οικιακούς καταναλωτές ήταν κατά 18% χαμηλότερες από τον μέσο όρο της ΕΕ, ενώ σε όρους αγοραστικής δύναμης η απόκλιση διαμορφωνόταν στο +1%.

Παρά τη βελτίωση, η μέση λιανική τιμή για τα νοικοκυριά παραμένει περίπου 50% υψηλότερη σε σχέση με το 2019. Σύμφωνα με το υπουργείο, μια μείωση της τάξης του 30% θα μπορούσε να επαναφέρει τη μέση τιμή κοντά στα προ κρίσης επίπεδα.

Οι έξι άξονες για μείωση του ρεύματος κατά 30%

Η κυβέρνηση επιδιώκει η συνδυαστική επίδραση των παρεμβάσεων να οδηγήσει σε μείωση του κόστους ηλεκτρικής ενέργειας κατά 30% μέσα στην επόμενη τριετία.

Το σχέδιο στηρίζεται στην εξοικονόμηση, στην ευελιξία της κατανάλωσης και στην ενίσχυση της παραγωγής και αποθήκευσης ενέργειας για ιδία χρήση.

Οι έξι βασικοί άξονες είναι:

• συνέχιση των επενδύσεων σε ΑΠΕ και ενεργειακές υποδομές,
• επιτάχυνση των επενδύσεων στην αποθήκευση ενέργειας,
• ολοκλήρωση των ηλεκτρικών διασυνδέσεων των νησιών,
• περιορισμός των ρευματοκλοπών και αντιμετώπιση των ληξιπρόθεσμων οφειλών,
• νέες επενδύσεις στην ενεργειακή εξοικονόμηση,
• νέο θεσμικό πλαίσιο για την ενεργειακή αυτονομία.

Κατά τις ώρες υψηλής παραγωγής από ΑΠΕ το 2026, η μέση τιμή χονδρικής διαμορφώνεται περίπου στα 73 ευρώ ανά MWh. Σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, η περαιτέρω αύξηση της παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές, σε συνδυασμό με ευνοϊκότερες διεθνείς συνθήκες, θα μπορούσε να οδηγήσει την ετήσια μέση τιμή προς αυτό το επίπεδο ή ακόμη χαμηλότερα.

Το βασικό πρόβλημα εντοπίζεται στις ώρες χωρίς ηλιοφάνεια, όταν αυξάνεται η συμμετοχή του ακριβότερου φυσικού αερίου στην ηλεκτροπαραγωγή. Για τον λόγο αυτό, η ενίσχυση της αποθήκευσης θεωρείται κρίσιμη, καθώς μπορεί να περιορίσει τις απογευματινές αιχμές των τιμών και την ανάγκη λειτουργίας θερμικών μονάδων.

Παράλληλα, η αποθήκευση μπορεί να μειώσει το κόστος των υπηρεσιών εφεδρείας και ευστάθειας του συστήματος, το οποίο έχει αυξηθεί εξαιτίας της μεγαλύτερης διείσδυσης των ΑΠΕ.

Τσάφος: Οι διασυνδέσεις ανοίγουν τον δρόμο για μείωση των ΥΚΩ

Στη συμβολή των νησιωτικών διασυνδέσεων στη μείωση των χρεώσεων ΥΚΩ αναφέρθηκε ο υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Νίκος Τσάφος.

Όπως εξήγησε, η ηλεκτροπαραγωγή από θερμικές μονάδες στα μη διασυνδεδεμένα νησιά κοστίζει περίπου 1,2 δισ. ευρώ ετησίως. Η διαφορά κόστους σε σχέση με το διασυνδεδεμένο σύστημα καλύπτεται μέσω των ΥΚΩ, τις οποίες πληρώνουν όλοι οι καταναλωτές στους λογαριασμούς ηλεκτρικού ρεύματος.

Το πρόγραμμα διασύνδεσης των νησιών αποτελεί πολυετές επενδυτικό σχέδιο ύψους περίπου 7 δισ. ευρώ. Η Κρήτη και οι Κυκλάδες έχουν ήδη διασυνδεθεί, ενώ τα έργα για τα Δωδεκάνησα και το Βόρειο Αιγαίο βρίσκονται σε φάση υλοποίησης.

Σύμφωνα με την παρουσίαση του υπουργείου, προβλέπονται μεταξύ άλλων 1,1 δισ. ευρώ για ηλεκτρικές διασυνδέσεις, 200 εκατ. ευρώ για φράγματα και ταμιευτήρες πολλαπλού σκοπού, 970 εκατ. ευρώ για έργα ΑΠΕ και αποθήκευσης και 56 εκατ. ευρώ για την ανάπτυξη υποδομών φόρτισης ηλεκτρικών οχημάτων.

«Με τις διασυνδέσεις μπορούμε να μειώσουμε τις χρεώσεις ΥΚΩ», ανέφερε ο κ. Τσάφος, σημειώνοντας ότι για την κάλυψη του υφιστάμενου ελλείμματος έχει προβλεφθεί κονδύλι 200 εκατ. ευρώ στον προϋπολογισμό του 2027.

Στο στόχαστρο ρευματοκλοπές και ληξιπρόθεσμα χρέη

Ιδιαίτερο βάρος δίνεται και στον περιορισμό των μη τεχνικών απωλειών του δικτύου, στις οποίες περιλαμβάνονται οι ρευματοκλοπές. Το κόστος τους υπολογίζεται σε περίπου 450 εκατ. ευρώ ετησίως για την περίοδο 2022-2024 και, σύμφωνα με το ΥΠΕΝ, μετακυλίεται τελικά στους συνεπείς καταναλωτές.

Κεντρικό εργαλείο για την αντιμετώπιση του φαινομένου είναι η εγκατάσταση έξυπνων μετρητών και η επέκταση της τηλεμέτρησης. Έως το τέλος του έτους, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, περίπου τα δύο τρίτα της ενέργειας που διακινείται μέσω του δικτύου του ΔΕΔΔΗΕ θα καταγράφονται μέσω τηλεμέτρησης.

Παρέμβαση σχεδιάζεται και για τις ληξιπρόθεσμες οφειλές προς τους προμηθευτές ηλεκτρικής ενέργειας, οι οποίες υπολογίζονται σε περίπου 3 δισ. ευρώ.

Το ΥΠΕΝ προωθεί νέο σύστημα επισήμανσης για καταναλωτές με ληξιπρόθεσμα χρέη. Με τη συμπλήρωση τριών επισημάνσεων, ο καταναλωτής δεν θα μπορεί να αλλάξει προμηθευτή χωρίς προηγουμένως να έχει προχωρήσει σε τακτοποίηση των οφειλών του.

Η κυβέρνηση εκτιμά ότι ο συνδυασμός των παραπάνω παρεμβάσεων – ΑΠΕ, αποθήκευση, δίκτυα, διασυνδέσεις, εξοικονόμηση και περιορισμός των απωλειών μπορεί να δημιουργήσει τις  – προϋποθέσεις για σταθερότερα και χαμηλότερα τιμολόγια ηλεκτρικής ενέργειας, περιορίζοντας παράλληλα την έκθεση της ελληνικής αγοράς στις διεθνείς διακυμάνσεις.

Έξυπνοι μετρητές

Σε συνέχεια των παραπάνω, η επέκταση της τηλεμέτρησης δύναται να συνεισφέρει στην αποκατάσταση πολλών κακώς κειμένων στην αγορά ενέργειας, αφήνοντας στο τέλος της ημέρας ένα όφελος που με την σειρά του θα γεμίσει τον κουβά για την μείωση του 30%. Σύμφωνα με τα διαθέσιμα στοιχεία μέχρι το τέλος του 2026, τα 2/3 της καταναλισκόμενης ενέργειας στο δίκτυο του ΔΕΔΔΗΕ θα τηλεμετράται με τον ρυθμό διείσδυσης των έξυπνων μετρητών να φτάνει τους 1,1 δις μετρητές σε ετήσια βάση.

Οι έξυπνοι μετρητές μειώνουν τις απώλειες και προσφέρουν ευελιξία στους χρήστες όπως αποτυπώνεται τόσο στο κομμάτι της εξοικονόμησης όσο και στο κομμάτι της αξιοποίησης των δυναμικών τιμολογίων.

Χρωματιστά τιμολόγια

Επιπρόσθετα, ο Υφυπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας Νίκος Τσάφος αναφέρθηκε στο καθεστώς των χρωματιστών τιμολογίων, υπογραμμίζοντας ότι το νέο σύστημα ενίσχυσε την διαφάνεια στην αγορά και την συγκρισιμότητα μεταξύ των διαφόρων τιμολογίων και προμηθευτών με τον τελικό καταναλωτή να διαθέτει πλέον περισσότερα εργαλεία και γνώση να διαλέξει σύμφωνα με τις ανάγκες του και το συμφέρον του. Ο ανταγωνισμός εντείνεται με τους καταναλωτές ολοένα και περισσότερο να μεταβαίνουν στη σταθερή τιμολόγηση με τα μπλε τιμολόγια να συγκεντρώνουν σήμερα το 1/3 των οικιακών καταναλωτών.

Τέλος ο οδικός χάρτης περιλαμβάνει μέτρα που θα χρηματοδοτηθούν από την ενεργειακή ρήτρα διαφυγής.