Τραμπ: «Παγώνει» τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας επικαλούμενος το εθνικό συμφέρον των ΗΠΑ

Σε μια απόφαση με σημαντικές γεωπολιτικές και οικονομικές προεκτάσεις, ο πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, προχώρησε στην αναστολή βασικών κυρώσεων και δασμών που συνδέονται με τη Ρωσία, λίγες μόλις ημέρες πριν τεθούν σε ισχύ βάσει νομοθεσίας που ο ίδιος υπέγραψε τον περασμένο Σεπτέμβριο.

Με εκτελεστικό διάταγμα που εκδόθηκε την Παρασκευή από τον Λευκό Οίκο, ο Αμερικανός πρόεδρος επικαλέστηκε το «εθνικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών», προκειμένου να δικαιολογήσει την εξαίρεση από την εφαρμογή των μέτρων, τα οποία είχαν σχεδιαστεί για να ενισχύσουν την οικονομική πίεση στη Μόσχα εξαιτίας της συνεχιζόμενης εισβολής της στην Ουκρανία.

Η απόφαση έρχεται σε μια ιδιαίτερα ευαίσθητη πολιτική συγκυρία για την Ουάσινγκτον, καθώς απομένουν λίγες εβδομάδες μέχρι τις ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Σύμφωνα με αναλυτές, η ενεργοποίηση των νέων κυρώσεων θα μπορούσε να οδηγήσει σε περαιτέρω αύξηση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, επιβαρύνοντας τους Αμερικανούς καταναλωτές, οι οποίοι ήδη βρίσκονται αντιμέτωποι με αυξημένο ενεργειακό κόστος λόγω και του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ με το Ιράν.

Η κίνηση του Τραμπ εντάσσεται παράλληλα σε μια ευρύτερη μετατόπιση της στάσης του απέναντι στη Ρωσία, με τον Λευκό Οίκο να εμφανίζεται περισσότερο διαλλακτικός προς τη Μόσχα, την ώρα που ο Αμερικανός πρόεδρος έχει εντείνει τη δημόσια κριτική του κατά του Ουκρανού ομολόγου του, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Δασμοί έως 100% και αντιδράσεις από Κίνα και Ινδία

Η νομοθεσία, γνωστή ως νόμος Lindsey O. Graham για την επιβολή κυρώσεων σε Ρωσία και Ιράν του 2026, προέβλεπε ιδιαίτερα αυστηρά οικονομικά μέτρα απέναντι σε χώρες που εξακολουθούν να διατηρούν ενεργειακές και εμπορικές σχέσεις με τη Μόσχα.

Μεταξύ άλλων, προβλεπόταν η επιβολή δασμών έως και 100% σε προϊόντα που εισάγονται στις ΗΠΑ από τους πέντε μεγαλύτερους αγοραστές ρωσικού πετρελαίου ή φυσικού αερίου. Αντίστοιχοι περιορισμοί θα μπορούσαν να εφαρμοστούν και σε χώρες που συνέχιζαν συνειδητά τις ενεργειακές συναλλαγές με τη Ρωσία ή συνέβαλλαν στην παράκαμψη των υφιστάμενων κυρώσεων.

Η προοπτική ενεργοποίησης των μέτρων είχε ήδη προκαλέσει έντονες ανησυχίες στην Κίνα και την Ινδία, δύο από τους σημαντικότερους εισαγωγείς ρωσικού πετρελαίου.

Το Πεκίνο είχε εκφράσει την κατηγορηματική αντίθεσή του στην εξωεδαφική εφαρμογή αμερικανικών κυρώσεων, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες πρακτικές δεν έχουν βάση στο διεθνές δίκαιο. Από την πλευρά του, το Νέο Δελχί είχε προειδοποιήσει την Ουάσινγκτον ότι η επιβολή πρόσθετων δασμών θα μπορούσε να επηρεάσει αρνητικά τις διμερείς σχέσεις.

Η εξαίρεση που ανακοίνωσε ο Τραμπ θα παραμείνει σε ισχύ έως ότου ο ίδιος ή υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι της κυβέρνησής του κρίνουν ότι απαιτούνται περαιτέρω ενέργειες.

«Έχω υποβάλει στο Κογκρέσο βεβαίωση ότι η έκδοση μιας τέτοιας απαλλαγής αυτή τη στιγμή είναι προς το εθνικό συμφέρον των Ηνωμένων Πολιτειών», ανέφερε χαρακτηριστικά ο Αμερικανός πρόεδρος στο διάταγμά του.

Η σχετική νομοθεσία παρέχει στον πρόεδρο τη δυνατότητα να αναστείλει την εφαρμογή των κυρώσεων, εφόσον ενημερώσει το Κογκρέσο ότι η συγκεκριμένη απόφαση εξυπηρετεί το εθνικό συμφέρον.

Πολιτικές αντιδράσεις στην Ουάσινγκτον – Ικανοποίηση στη Μόσχα

Η απόφαση πυροδότησε αντιδράσεις στο αμερικανικό πολιτικό σκηνικό, με Δημοκρατικούς νομοθέτες να κατηγορούν τον Τραμπ ότι υπονομεύει τις προσπάθειες οικονομικής απομόνωσης της Ρωσίας και αποδυναμώνει τη στήριξη προς την Ουκρανία.

Ο Δημοκρατικός βουλευτής Ντον Μπέγιερ, από τη Βιρτζίνια, εξαπέλυσε σφοδρή επίθεση κατά του Αμερικανού προέδρου, χαρακτηρίζοντας την απόφαση νέα υποχώρηση απέναντι στον Βλαντιμίρ Πούτιν.

Όπως υποστήριξε, η κίνηση του Λευκού Οίκου συνιστά προδοσία των Ουκρανών εταίρων των ΗΠΑ και αγνοεί τη σαφή πρόθεση του Κογκρέσου να τιμωρήσει οικονομικά τη Ρωσία για τον πόλεμο στην Ουκρανία.

Η αναστολή των κυρώσεων έρχεται επίσης στον απόηχο της κριτικής που είχε δεχθεί ο Τραμπ, ακόμη και από Ρεπουμπλικανούς γερουσιαστές, για πρόσφατη συμφωνία με τη Μόσχα σχετικά με τις εξαγωγές ρωσικού ντίζελ.

Στο πλαίσιο εκείνης της συμφωνίας, η Ουάσινγκτον συμφώνησε να χαλαρώσει τους περιορισμούς στις ρωσικές εξαγωγές, με αντάλλαγμα την ενίσχυση της προσφοράς ντίζελ στις διεθνείς αγορές, σε μια προσπάθεια συγκράτησης των τιμών των καυσίμων. Επικριτές της συμφωνίας προειδοποίησαν, ωστόσο, ότι η αύξηση των ρωσικών ενεργειακών εσόδων θα μπορούσε να συμβάλει στη χρηματοδότηση των στρατιωτικών επιχειρήσεων της Μόσχας.

Στη Ρωσία, αντίθετα, η απόφαση έγινε δεκτή με ιδιαίτερη ικανοποίηση.

Ο Κίριλ Ντμίτριεφ, ειδικός απεσταλμένος του Βλαντιμίρ Πούτιν για τις επενδύσεις, χαρακτήρισε την αναστολή «μια πραγματικά ιστορική στιγμή», επισημαίνοντας με ανάρτησή του στην πλατφόρμα X ότι η εφαρμογή της νομοθεσίας θα μπορούσε ουσιαστικά να οδηγήσει σε πλήρη διακοπή της οικονομικής συνεργασίας μεταξύ Ρωσίας και Ηνωμένων Πολιτειών.

Η εξέλιξη αναδεικνύει το δίλημμα που αντιμετωπίζει η αμερικανική κυβέρνηση ανάμεσα στην ενίσχυση της πίεσης προς τη Μόσχα και στην ανάγκη συγκράτησης του ενεργειακού κόστους στο εσωτερικό των ΗΠΑ.

Με τις ενδιάμεσες εκλογές να πλησιάζουν, η επιλογή του Τραμπ να προτάξει την οικονομική σταθερότητα έναντι της άμεσης εφαρμογής των κυρώσεων αναμένεται να αποτελέσει νέο πεδίο πολιτικής αντιπαράθεσης στην Ουάσινγκτον, ενώ ταυτόχρονα στέλνει ένα σημαντικό μήνυμα στη Μόσχα για τη μελλοντική πορεία των αμερικανορωσικών σχέσεων.