Αυτοκατανάλωση: Net-billing, φωτοβολταϊκά “πρίζας” και μπαταρίες στο νέο ενεργειακό τοπίο

Νέους δρόμους για την παραγωγή και κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας από τους ίδιους τους καταναλωτές ανοίγει το επικαιροποιημένο πλαίσιο για την αυτοκατανάλωση, βάζοντας στο επίκεντρο το net-billing, την αποθήκευση και τη δυνατότητα αξιοποίησης φωτοβολταϊκών ακόμη και σε μικρή κλίμακα.

Ο αναλυτικός οδηγός του Συνδέσμου Εταιριών Φωτοβολταϊκών, με τελευταία ενημέρωση τον Σεπτέμβριο του 2026, αποτυπώνει τις αλλαγές που αφορούν από ένα οικιακό φωτοβολταϊκό μέχρι μεγάλα συστήματα επιχειρήσεων και συλλογικά έργα.

Σύμφωνα με την ενημέρωση: 

Με την υπουργική απόφαση ΥΠΕΝ/ΔΑΠΕΕΚ/102876/1958, που δημοσιεύθηκε στο ΦΕΚ 5573 Β΄ της 14ης Σεπτεμβρίου 2026, το καθεστώς της αυτοκατανάλωσης εκσυγχρονίζεται, με τον ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό – net-billing να αποτελεί πλέον τον βασικό μηχανισμό μετάβασης από το παλαιότερο net-metering.

Το νέο μοντέλο δίνει τη δυνατότητα στον καταναλωτή να καλύπτει μέρος των αναγκών του απευθείας από την παραγωγή του, ενώ η πλεονάζουσα ενέργεια μπορεί να εγχέεται στο δίκτυο και, υπό προϋποθέσεις, να αποζημιώνεται με βάση την τιμή της χονδρεμπορικής αγοράς κατά τις ώρες έγχυσης.

Το νέο πλαίσιο δεν περιορίζεται, πάντως, σε μία μόνο μορφή αυτοκατανάλωσης. Προβλέπει συστήματα μηδενικής έγχυσης (zero feed-in), αυτοκατανάλωση με πώληση της περίσσειας ενέργειας, αλλά και εικονικό ταυτοχρονισμένο συμψηφισμό (virtual net-billing), στον οποίο ο φωτοβολταϊκός σταθμός μπορεί να βρίσκεται σε διαφορετικό χώρο από την εγκατάσταση κατανάλωσης.

Παράλληλα εισάγονται τα μικροηλιακά συστήματα μέγιστης ισχύος έγχυσης 800 W, γνωστά και ως «φωτοβολταϊκά πρίζας» ή «φωτοβολταϊκά μπαλκονιού», καθώς και η δυνατότητα αυτοκατανάλωσης μέσω μεμονωμένων συστημάτων αποθήκευσης, δηλαδή μπαταριών χωρίς φωτοβολταϊκό σταθμό.

Ιδιαίτερη σημασία αποκτά και η συλλογική αυτοκατανάλωση στις πολυκατοικίες. Τουλάχιστον δύο καταναλωτές που βρίσκονται στο ίδιο κτίριο ή συγκρότημα κατοικιών μπορούν να συμμετέχουν από κοινού στην παραγωγή και να συμφωνούν τον τρόπο επιμερισμού της ενέργειας, ενώ στο σχήμα μπορούν να ενταχθούν και οι κοινόχρηστες καταναλώσεις.

Για εγκαταστάσεις σε κοινόχρηστους χώρους κτιρίων, έως το 40% της επιφάνειας του κοινόχρηστου δώματος, οι σχετικές αποφάσεις μπορούν να λαμβάνονται με απόλυτη πλειοψηφία 51% των ποσοστών συνιδιοκτησίας, σύμφωνα με τον οδηγό.

Οι δυνατότητες εγκατάστασης είναι επίσης ευρείες. Φωτοβολταϊκά μπορούν να τοποθετούνται σε δώματα και στέγες, σε στέγαστρα, πέργκολες, μπαλκόνια, προσόψεις και σκίαστρα, σε βοηθητικούς χώρους και χώρους στάθμευσης, αλλά και επί εδάφους. Δικαίωμα συμμετοχής έχουν φυσικά και νομικά πρόσωπα, φορείς της Γενικής Κυβέρνησης, ενεργειακές κοινότητες και άλλες κατηγορίες που προβλέπονται από το πλαίσιο, υπό τις σχετικές προϋποθέσεις κυριότητας ή νόμιμης χρήσης του χώρου.

Ως προς το μέγεθος των εγκαταστάσεων, στο net-billing και στα συστήματα μηδενικής έγχυσης η ισχύς του σταθμού μπορεί να φθάνει έως το 100% της συμφωνημένης ισχύος κατανάλωσης, ενώ στο virtual net-billing μπορεί να φθάνει έως το 100% της εγκατεστημένης ισχύος του συνόλου των καταναλώσεων που συμψηφίζονται.

Παράλληλα, επιχειρείται να αντιμετωπιστεί ένα από τα μεγαλύτερα προβλήματα των τελευταίων ετών, η έλλειψη διαθέσιμου ηλεκτρικού χώρου. Ο ΔΕΔΔΗΕ διαθέτει επιπλέον περιθώριο 10 MW ανά υποσταθμό αποκλειστικά για συγκεκριμένες κατηγορίες αυτοκατανάλωσης, ακόμη και σε περιοχές με κορεσμένα δίκτυα, με εξαίρεση τα Μη Διασυνδεδεμένα Νησιά. Από αυτό το περιθώριο προβλέπονται επιμέρους κατανομές για νοικοκυριά, πρωτογενή τομέα, επιχειρήσεις και ενεργειακές κοινότητες.

Η οικονομική πλευρά της σύνδεσης διαφοροποιείται ανάλογα με την παροχή και το μέγεθος του συστήματος. Εφόσον δεν απαιτούνται πρόσθετα έργα δικτύου, ο οδηγός αναφέρει κόστος από 370 ευρώ για μονοφασικά συστήματα έως 10,8 kWp, που κλιμακώνεται ανάλογα με την ισχύ και μπορεί να φθάσει τα 1.500 ευρώ για εγκαταστάσεις Μέσης Τάσης άνω του 1 MW, πλέον ΦΠΑ.

Στην πράξη, το νέο μοντέλο μεταφέρει το βάρος από την απλή παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας στην έξυπνη διαχείριση της παραγωγής και της κατανάλωσης. Για το net-billing απαιτείται μέτρηση των ενεργειακών ροών, ενώ η αποθήκευση μπορεί να αυξήσει το ποσοστό της παραγόμενης ενέργειας που καταναλώνεται επιτόπου.

Σε ένα ενεργειακό σύστημα όπου ο διαθέσιμος ηλεκτρικός χώρος και οι ώρες υψηλής φωτοβολταϊκής παραγωγής αποκτούν ολοένα μεγαλύτερη σημασία, η αυτοκατανάλωση εξελίσσεται από μια λύση για τη μείωση του λογαριασμού σε ενεργό εργαλείο συμμετοχής νοικοκυριών και επιχειρήσεων στην αγορά ηλεκτρικής ενέργειας.