Fitch: Η «φούσκα» της τεχνητής νοημοσύνης αναδεικνύεται σε κορυφαίο παγκόσμιο πιστωτικό κίνδυνο

Η ολοένα και μεγαλύτερη εξάρτηση των αγορών και της οικονομικής ανάπτυξης από την τεχνητή νοημοσύνη δημιουργεί νέες εστίες κινδύνου για το παγκόσμιο πιστωτικό σύστημα, σύμφωνα με τη Fitch Ratings.

Στην έκθεσή της για τις παγκόσμιες προοπτικές κινδύνου του τρίτου τριμήνου, ο οίκος αξιολόγησης επισημαίνει ότι μια πιθανή διόρθωση στην αγορά της τεχνητής νοημοσύνης συγκαταλέγεται πλέον στις σημαντικότερες απειλές για τη διεθνή οικονομία.

Παράλληλα, όπως αναφέρει το Reuters, η Fitch κατατάσσει στις βασικές βραχυπρόθεσμες προκλήσεις τη συνεχιζόμενη γεωπολιτική ένταση μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, καθώς και τις επιπτώσεις από την αναταραχή στο Στενό του Ορμούζ, ενώ προειδοποιεί ότι οι ακραίες καιρικές συνθήκες που συνδέονται με το ισχυρό Ελ Νίνιο ενδέχεται να επιβαρύνουν περαιτέρω τις οικονομίες με χαμηλότερη πιστοληπτική αξιολόγηση.

Η έκθεση υπογραμμίζει ότι οι ιδιαίτερα υψηλές αποτιμήσεις των τεχνολογικών εταιρειών και οι πρωτοφανείς επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη ενδέχεται να προηγούνται των πραγματικών οικονομικών αποδόσεων, αυξάνοντας την πιθανότητα μιας σημαντικής διόρθωσης στις αγορές.

«Η κλίμακα των επενδύσεων στην τεχνητή νοημοσύνη είναι τέτοια που η έκθεση της οικονομίας και της συνολικής κεφαλαιαγοράς σε μια τέτοια διόρθωση είναι σημαντική», επισημαίνει η Fitch.

«Εκτιμήσεις κοντά στην έκρηξη των dotcom»

Η προειδοποίηση της Fitch, η πιο έντονη μέχρι σήμερα από μεγάλο οίκο αξιολόγησης, έρχεται σε μια περίοδο κατά την οποία οι ασιατικές μετοχές που σχετίζονται με την τεχνητή νοημοσύνη καταγράφουν νέες απώλειες, καθώς εντείνονται οι ανησυχίες για τη βιωσιμότητα των τεράστιων επενδύσεων στον κλάδο και τον αυξανόμενο ανταγωνισμό από την Κίνα.

Σύμφωνα με την έκθεση, ο κυκλικά προσαρμοσμένος δείκτης τιμής προς κέρδη (CAPE) του S&P 500 έχει διαμορφωθεί σε επίπεδα που προσεγγίζουν εκείνα της περιόδου της «φούσκας» των εταιρειών dotcom στα τέλη της δεκαετίας του 1990.

Την ίδια ώρα, η έκδοση εταιρικών ομολόγων στις Ηνωμένες Πολιτείες αυξήθηκε κατά 26% το πρώτο εξάμηνο του 2026, κυρίως λόγω της άντλησης κεφαλαίων για επενδύσεις στην τεχνητή νοημοσύνη.

Οι Amazon, Alphabet, Nvidia, Meta, Oracle και SpaceX άντλησαν συνολικά 182 δισ. δολάρια μέσω ομολόγων επενδυτικής βαθμίδας, ενώ οι κεφαλαιακές δαπάνες των Alphabet, Amazon, Meta και Microsoft εκτιμάται ότι θα ξεπεράσουν φέτος τα 700 δισ. δολάρια, σημειώνοντας αύξηση άνω του 75%.

Η Fitch εκτιμά ότι η έκρηξη των επενδύσεων στην πληροφορική συνέβαλε άμεσα κατά 1,4 ποσοστιαίες μονάδες στην αύξηση του αμερικανικού ΑΕΠ κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, ενώ η άνοδος των χρηματιστηριακών αποτιμήσεων ενίσχυσε και την καταναλωτική δαπάνη μέσω της επίδρασης του πλούτου.

Ωστόσο, ο οίκος προειδοποιεί ότι η αβεβαιότητα γύρω από τα μελλοντικά έσοδα της τεχνητής νοημοσύνης, το ρυθμιστικό πλαίσιο, τον ανταγωνισμό και τις επιπτώσεις στην αγορά εργασίας θα μπορούσε να οδηγήσει σε μια εκτεταμένη και παρατεταμένη διόρθωση με σημαντικές μακροοικονομικές συνέπειες.

«Ο βαθμός στον οποίο οι κεφαλαιαγορές και οι οικονομίες έχουν αλληλοσυνδεθεί με την Τεχνητή Νοημοσύνη έχει δημιουργήσει μια ευπάθεια για την πίστωση», τονίζει η Fitch, επισημαίνοντας ότι αυξάνεται ήδη το κόστος αντιστάθμισης κινδύνου έναντι πιθανής επιδείνωσης της πιστοληπτικής ικανότητας εταιρειών που συνδέονται με την AI.

«Πόλεμος και Ελ Νίνιο»

Η Fitch επισημαίνει ότι οι γεωπολιτικοί κίνδυνοι εξακολουθούν να αποτελούν βασική απειλή για την παγκόσμια οικονομία, με επίκεντρο τις πρόσφατες εξελίξεις στις σχέσεις ΗΠΑ και Ιράν και τη νέα αναταραχή στο Στενό του Ορμούζ.

Ο οίκος προβλέπει ότι ο ρυθμός ανάπτυξης της παγκόσμιας οικονομίας θα διαμορφωθεί στο 2,4% το 2026, ενώ ο πληθωρισμός στις ΗΠΑ αναμένεται να κλείσει τη χρονιά στο 3,7%, αντανακλώντας κυρίως την επίδραση των υψηλότερων τιμών της ενέργειας.

Παράλληλα, αναδεικνύει το ισχυρό φαινόμενο Ελ Νίνιο σε νέο παράγοντα πιστωτικού κινδύνου, καθώς οι πιθανές ξηρασίες, πλημμύρες και ακραίες καταιγίδες ενδέχεται να ενισχύσουν τις πληθωριστικές πιέσεις που ήδη προκαλεί η κρίση στη Μέση Ανατολή.

Η Fitch εκτιμά ότι οι οικονομίες με υψηλό δημόσιο χρέος και αξιολόγηση στην κατηγορία «junk» θα βρεθούν αντιμέτωπες με τις μεγαλύτερες πιέσεις, καθώς οι αυξήσεις στις τιμές των τροφίμων θα δυσκολέψουν τη χάραξη νομισματικής πολιτικής, θα αυξήσουν το κόστος των κρατικών επιδοτήσεων και θα επιβαρύνουν περαιτέρω τα δημόσια οικονομικά.

Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στη Λατινική Αμερική, όπου τα λιπάσματα και το ντίζελ αντιπροσωπεύουν το 50%-70% του κόστους των γεωργικών εισροών και περίπου το 30% των προμηθειών λιπασμάτων προέρχεται από τη Μέση Ανατολή. Σύμφωνα με τη Fitch, το υψηλότερο κόστος παραγωγής και οι ασθενέστερες συγκομιδές θα μπορούσαν να συμπιέσουν τα περιθώρια κέρδους των αγροτικών επιχειρήσεων, επηρεάζοντας παράλληλα και τους κλάδους των μεταφορών, όπως τα λιμάνια, οι σιδηρόδρομοι και οι αυτοκινητόδρομοι με διόδια.